Mỹ công bố nguyên mẫu xe tăng Abrams thế hệ mới, hướng tới chiến trường hiện đại

Ngày 7/1/2026, Lục quân Mỹ chính thức công bố hình ảnh nguyên mẫu của xe tăng chiến đấu chủ lực thế hệ mới M1E3 Abrams, trong khuôn khổ hoạt động chuẩn bị trước thềm Triển lãm Ô tô Detroit tại bang Michigan, Mỹ.

Đây là lần đầu lực lượng này công khai trực quan thành quả bước đầu của chương trình phát triển xe tăng thế hệ tiếp theo, mở ra giai đoạn thử nghiệm quan trọng trong năm nay

Theo hình ảnh được công bố, nguyên mẫu M1E3 thể hiện những thay đổi cơ bản về thiết kế so với các biến thể Abrams hiện nay.

Phần thân trước được mở rộng với hai cửa ở khu vực dành cho lái xe, trước đây chỉ có một cửa nhỏ, đồng thời mặt trước tháp pháo trang bị hệ thống đèn LED chiếu sáng kiểu mới và nhiều cảm biến quan sát xung quanh.

Cụm camera và các bộ phận thu nhận hình ảnh được bố trí nhằm cung cấp khả năng quan sát toàn cảnh cho kíp lái, giúp cải thiện nhận thức tình huống trên chiến trường.

Việc công bố nguyên mẫu sớm này diễn ra trong bối cảnh Lục quân Mỹ đã đẩy nhanh tiến độ phát triển M1E3.

Trước đó, Mỹ đã nhận chiếc nguyên mẫu đầu tiên từ nhà thầu General Dynamics Land Systems vào tháng 12/2025, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn thiết kế sang thử nghiệm phần cứng thực tế.

Các quan chức Mỹ dự kiến sẽ tiến hành thử nghiệm kỹ thuật và vận hành trong năm 2026 để thu thập dữ liệu phục vụ điều chỉnh thiết kế.

Chương trình M1E3 Abrams hình thành trên nền tảng chiến lược điều chỉnh hoàn toàn đường hướng hiện đại hóa xe tăng của Mỹ.

Vào ngày 6/9/2023, Mỹ quyết định chấm dứt chương trình nâng cấp sâu biến thể M1A2 SEP v4 do các giới hạn về khối lượng và tính linh hoạt chiến đấu, hướng tới thiết kế lại toàn diện.

Việc này nhằm tránh tình trạng xe tăng ngày càng nặng hơn và thiếu tính linh hoạt trong chiến tranh hiện đại.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của M1E3 là hệ thống máy nạp đạn tự động chưa từng được trang bị trên dòng Abrams.

Thay vì kíp lái 4 người như trước, xe tăng thế hệ mới sẽ hoạt động với 3 người, nhờ cơ chế nạp đạn tự động và cải tiến bố trí nội thất.

Thiết kế này không chỉ giảm tải cho kíp lái mà còn mở ra khả năng bổ sung nhiệm vụ mới như điều khiển hệ thống cảm biến hoặc máy bay không người lái trinh sát từ trong xe.

Về vũ khí chính, nguyên mẫu M1E3 hiện tại được quan sát trang bị pháo chính cỡ nòng 120 mm nòng trơn, tương tự loại pháo M256 đang sử dụng trên các biến thể Abrams hiện nay.

Dù vậy, giới chuyên gia nhận định trong các giai đoạn phát triển tiếp theo, xe có thể thử nghiệm các loại pháo tiên tiến hơn hoặc bổ sung các hệ thống vũ khí phụ trợ khác.

M1E3 cũng được thiết kế với kiến trúc hệ thống phòng vệ hiện đại. Bên cạnh giáp bảo vệ truyền thống, xe sẽ tích hợp hệ thống phòng vệ chủ động có khả năng phát hiện và phản ứng với tên lửa chống tăng, vũ khí bay không người lái và các mối đe dọa hiện đại khác.

Các cảm biến quang điện và radar được tích hợp toàn diện nhằm tăng khả năng nhận biết tình huống chiến đấu và hỗ trợ hệ thống chỉ huy.

Một yếu tố khác mang tính đột phá là hệ thống động lực. Trong khi các phiên bản Abrams trước đây sử dụng động cơ tua bin khí, nguyên mẫu M1E3 được kỳ vọng sử dụng hệ thống lai diesel - điện, giúp tăng hiệu quả sử dụng nhiên liệu và giảm tải trọng vận hành.

Các đánh giá ban đầu cho thấy hệ thống này có thể tiết kiệm khoảng 40% nhiên liệu so với động cơ tua bin khí hiện nay, đồng thời giảm dấu hiệu nhiệt và âm thanh, điều này đặc biệt quan trọng trong môi trường đối kháng sử dụng nhiều cảm biến và tác chiến điện tử.

Khối lượng tổng thể của M1E3 dự kiến giảm đáng kể so với các biến thể Abrams hiện tại, từ khoảng 78 tấn của M1A2 SEP v3 xuống gần mức 60 tấn. Việc giảm khối lượng không chỉ giúp cải thiện khả năng cơ động trên địa hình phức tạp mà còn giảm tải hậu cần trong các chiến dịch triển khai nhanh.

Về lộ trình chiến lược, Mỹ dự kiến thử nghiệm toàn diện M1E3 trong năm 2026, sau đó tiếp tục hoàn thiện thiết kế và đẩy nhanh tiến trình sản xuất loạt đầu.

Mục tiêu của Lục quân là rút ngắn chu kỳ phát triển và đưa mẫu xe tăng mới vào đánh giá trực tiếp cùng binh chủng tăng thiết giáp càng sớm càng tốt, thay vì chờ đến thời điểm ổn định cuối cùng như trước đây.

Trong bối cảnh chiến tranh hiện đại ngày càng bị chi phối bởi máy bay không người lái, chiến tranh mạng và vũ khí chính xác cao, M1E3 Abrams được xem là biểu tượng của nỗ lực tái định hình năng lực thiết giáp, nhằm đảm bảo tính sống còn và hiệu suất chiến đấu trong môi trường tác chiến phức tạp tương lai.

Việt Hùng