Mỹ đề xuất Ukraine từ bỏ Donbas để đổi lấy tư cách thành viên NATO

Theo ông Zelensky, đây là lần đầu tiên vấn đề gắn việc Ukraine gia nhập NATO với nhượng bộ lãnh thổ được đưa ra trong các cuộc đàm phán. Phát biểu của nhà lãnh đạo Ukraine được văn phòng tổng thống công bố hôm thứ Bảy (14/11).

“Phía Mỹ đã đặt câu hỏi: ‘Nếu Ukraine gia nhập NATO thì sao? Ukraine có rút khỏi Donbas hay không?’”, ông Zelensky nói.

Ông cho rằng vấn đề NATO một lần nữa được đưa trở lại bàn đàm phán. Tuy nhiên, đây sẽ là một cuộc thảo luận đặc biệt khó khăn, nhất là khi Tổng thống Nga Vladimir Putin liên tục phát đi những thông điệp cứng rắn về vấn đề này.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (Ảnh: Reuters).

Trong nhiều năm qua, Nga coi khả năng Ukraine gia nhập NATO là lằn ranh đỏ đối với Moskva và viện dẫn vấn đề này như một trong những lý do khiến Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine năm 2022.

Ông Zelensky một lần nữa khẳng định Kiev chưa sẵn sàng nhượng bộ lãnh thổ. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine cho biết ông có thể đưa vấn đề này ra trưng cầu dân ý toàn quốc nếu nước này nhận được một gói cam kết toàn diện, bao gồm các bảo đảm an ninh, quyền duy trì quân đội Ukraine hùng mạnh với nguồn tài chính đầy đủ và các khoản hỗ trợ tái thiết đất nước.

Phải chấm dứt chiến sự trước

Nhắc lại quan điểm được các nhà lãnh đạo châu Âu đưa ra tại hội nghị thượng đỉnh ở Dublin hôm thứ sáu (13/11), ông Zelensky bác bỏ đề xuất của Nga về việc xây dựng một thỏa thuận tổng thể liên quan đến cấu trúc an ninh châu Âu trước khi thống nhất những điều khoản cụ thể nhằm chấm dứt xung đột tại Ukraine.

“Chúng ta không thể đảo ngược toàn bộ trình tự, bắt đầu bằng việc thảo luận về thay đổi khuôn khổ an ninh trên thế giới hoặc trên toàn châu lục, rồi mới bàn đến việc chấm dứt xung đột này”, ông Zelensky nhấn mạnh.

Trong khi đó, Jared Kushner, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời là con rể ông Trump, cho biết hai bên đã đưa ra những lập trường tối đa trong các cuộc đàm phán tuần này. Tuy nhiên, trong những cuộc trao đổi kín, cả Moskva và Kiev đều hiểu rằng cần có những thỏa hiệp thực tế.

“Những nỗ lực nghiêm túc và mang tính xây dựng vẫn đang được tiến hành giữa các bên cam kết tìm kiếm giải pháp”, ông Kushner viết trên mạng xã hội.

Ông Zelensky cũng bác bỏ đề xuất của Tổng thống Putin về một lệnh ngừng bắn nhân đạo cục bộ tại Kostiantynivka, thành phố đang là điểm nóng giao tranh thuộc tỉnh Donetsk ở miền Đông Ukraine.

Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết Kiev đã cung cấp danh sách 7-8 khu dân cư khác dọc tiền tuyến, nơi dân thường, trong đó có trẻ em, vẫn đang mắc kẹt, để xem xét khả năng thiết lập các thỏa thuận ngừng bắn nhân đạo.

Hai ngày đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa Ukraine và Nga kết thúc hôm thứ Tư (11/11) tại thủ đô Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Arap Thống nhất (UAE) mà không đạt được đột phá lớn. Tuy nhiên, hai bên nhất trí về một đợt trao đổi tù binh với quy mô hơn 1.000 người, ông Zelensky cho biết.

Theo nhà lãnh đạo Ukraine, số lượng tù binh cụ thể trong đợt trao đổi vẫn đang được các bên thảo luận.

Ông Zelensky cho biết tại cuộc gặp ở Moskva hôm thứ Năm (12/11), ông Kushner và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cam kết nêu vấn đề ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng với Tổng thống Putin. Tuy nhiên, sau cuộc gặp, chưa có thông tin nào cho thấy tiến triển về vấn đề này.