Mỹ điều hạm đội hải quân lớn áp sát Iran, chảo lửa Trung Đông tăng nhiệt

Tàu sân bay USS Abraham Lincoln. Ảnh: Hải quân Mỹ

Động thái quân sự mới của Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump những ngày qua liên tục thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế khi công khai tuyên bố Washington đang triển khai một "hạm đội khổng lồ" tiến về phía Iran. Phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không Lực Một, ông Trump nói Mỹ có "rất nhiều tàu chiến đang đi theo hướng đó, chỉ để phòng khi cần thiết", đồng thời khẳng định hy vọng sẽ không phải sử dụng đến lực lượng này.

Theo các nguồn tin quân sự và truyền thông phương Tây, trọng tâm của đợt triển khai là nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln, cùng các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường và nhiều khí tài hỗ trợ. Nhóm tàu này đã di chuyển từ khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tiến vào vùng hoạt động thuộc quyền chỉ huy của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Song song đó, Mỹ cũng điều thêm máy bay chiến đấu, máy bay tiếp dầu trên không và cân nhắc triển khai bổ sung các hệ thống phòng không tới Trung Đông.

Dù Lầu Năm Góc chưa xác nhận toàn bộ các phát biểu của Tổng thống Trump, giới quan sát cho rằng việc Mỹ công khai phô trương sức mạnh quân sự mang thông điệp răn đe rõ ràng đối với Tehran. Tuy nhiên, ông Trump đồng thời nhấn mạnh Iran "muốn đạt được thỏa thuận" và cho biết Washington vẫn sẵn sàng đối thoại. Sự đan xen giữa đe dọa quân sự và lời kêu gọi đàm phán phản ánh chiến lược gây sức ép tối đa quen thuộc của chính quyền Trump.

Phản ứng từ Iran và các lực lượng thân cận

Trước động thái tăng cường hiện diện quân sự của Mỹ, Iran đã lập tức đưa ra các cảnh báo cứng rắn. Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng Iran tuyên bố lực lượng vũ trang nước này đang theo dõi sát mọi hoạt động quân sự của Mỹ trong khu vực và sẵn sàng đáp trả nếu bị tấn công. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhấn mạnh đang ở trạng thái sẵn sàng cao độ, cảnh báo bất kỳ hành động quân sự nào cũng sẽ kéo theo "những hậu quả đau đớn".

Không chỉ Iran, các lực lượng đồng minh của Tehran trong khu vực cũng phát đi tín hiệu cứng rắn. Tại Yemen, lực lượng Houthi ám chỉ khả năng nối lại các cuộc tấn công vào hoạt động vận tải hàng hải ở Biển Đỏ. Ở Iraq, các nhóm dân quân Shiite thân Iran cảnh báo sẽ coi các căn cứ và lợi ích của Mỹ là mục tiêu hợp pháp nếu xung đột bùng phát. Trong khi đó, lãnh đạo Hezbollah tại Lebanon tuyên bố một cuộc tấn công nhằm vào Iran có thể châm ngòi cho một cuộc chiến tranh khu vực toàn diện.

Giới phân tích cho rằng nguy cơ leo thang không chỉ đến từ một quyết định quân sự trực tiếp của Washington, mà còn từ khả năng xảy ra các hành động trả đũa theo chuỗi, nhắm vào lực lượng Mỹ và đồng minh tại nhiều điểm nóng khác nhau ở Trung Đông. Điều này có thể nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát, đặc biệt trong bối cảnh khu vực vẫn đang chịu tác động từ xung đột Gaza và những hệ lụy an ninh kéo dài.

Thông điệp của ông Trump

Việc Tổng thống Donald Trump quyết định điều một "hạm đội lớn" áp sát Iran được giới phân tích nhìn nhận là thông điệp đa tầng, vừa mang tính răn đe, vừa nhằm tạo sức ép chính trị trong bối cảnh căng thẳng Washington - Tehran gia tăng. Sự hiện diện của tàu sân bay USS Abraham Lincoln, các khu trục hạm mang tên lửa hành trình Tomahawk cùng không đoàn hùng hậu cho thấy Mỹ muốn giữ mọi phương án trên bàn, bao gồm cả khả năng tiến hành các đòn không kích chính xác nếu cần thiết.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng mục tiêu trực tiếp của ông Trump không nhất thiết là phát động chiến tranh, mà là gia tăng đòn bẩy chiến lược. Việc phô trương sức mạnh quân sự giúp Nhà Trắng phát tín hiệu cứng rắn tới Tehran, đồng thời trấn an các đồng minh Trung Đông rằng Mỹ sẵn sàng bảo vệ lợi ích và an ninh khu vực trong trường hợp Iran đáp trả.

Dù vậy, thông điệp này cũng hàm chứa rủi ro đáng kể. Việc tập trung lực lượng quy mô lớn trong không gian chật hẹp như Vùng Vịnh làm gia tăng nguy cơ tính toán sai lầm, khi chỉ một sự cố quân sự hoặc hành động đáp trả vượt kiểm soát cũng có thể đẩy khu vực vào vòng xoáy xung đột mới. Trong bối cảnh đó, chiến lược của ông Trump được đánh giá là sự pha trộn giữa răn đe quân sự và gây sức ép tâm lý, nhằm buộc Iran phải cân nhắc kỹ lưỡng trước mọi bước đi tiếp theo.

AN BÌNH