Mỹ gây sức ép yêu cầu Ukraine rút quân khỏi Donbass để đổi lấy đảm bảo an ninh?

Một binh sĩ Ukraine bên cạnh chiếc Humvee được phủ lớp bảo vệ chống máy bay không người lái tự chế tại một bãi tập ở Donetsk. (Ảnh: Reuters)

Theo nguồn thạo tin của FT, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhấn mạnh rằng, các đảm bảo an ninh của Mỹ sẽ phụ thuộc vào việc Kiev có đồng ý với một thỏa thuận hòa bình hay không. Trong đó có khả năng bao gồm điều khoản yêu cầu Ukraine rút quân khỏi Cộng hòa Nhân dân tự xưng Donetsk và Lugansk. Mátxcơva đã nói rằng việc Ukraine rút quân khỏi Donbass là điều kiện tiên quyết quan trọng cho một nền hòa bình bền vững.

Bài báo cũng cho biết, để làm cho thỏa thuận thêm hấp dẫn, Washington đã ra tín hiệu rằng họ có thể cung cấp thêm vũ khí cho Ukraine trong thời bình nếu nước này chấp nhận các điều khoản. Tuy nhiên, một nguồn tin khác của FT cho biết Mỹ “không cố gắng ép buộc Ukraine nhượng bộ lãnh thổ”, nói thêm rằng các đảm bảo an ninh trong thỏa thuận hòa bình sẽ phụ thuộc vào cả hai bên.

Phó Thư ký báo chí Nhà Trắng Anna Kelly đã bác bỏ thông tin này, đồng thời cho biết vai trò duy nhất của Washington trong tiến trình hòa giải là “đưa cả hai bên lại gần nhau để đạt được thỏa thuận”.

Trong khi đó, một quan chức cấp cao của Ukraine nói với tờ FT, rằng Kiev ngày càng không chắc chắn liệu Washington có cam kết đảm bảo an ninh hay không, bất chấp việc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 25/1 tuyên bố khuôn khổ đảm bảo an ninh “đã sẵn sàng 100%” và chỉ chờ được ký kết.

Tuần trước, tờ FT cũng đưa tin, mặc dù ông Zelensky hy vọng sẽ có thể ký kết thỏa thuận đảm bảo an ninh trong cuộc gặp với ông Trump bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thụy Sĩ), nhưng cuối cùng ông đã rời khỏi cuộc đàm phán mà không đạt được thỏa thuận.

Sau sự kiện ở Davos, phái đoàn Nga - Mỹ - Ukraine đã tổ chức cuộc đàm phán ba bên đầu tiên tại Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất, được cho là xoay quanh tranh chấp lãnh thổ và các bước cần thiết để giảm leo thang căng thẳng. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết cuộc đàm phán “mang tính xây dựng”, nhưng các bên đã giảm bớt hy vọng về một bước đột phá nhanh chóng, xét đến tính “phức tạp” của các vấn đề đang được thảo luận. Trong khi đó, Kiev liên tục bác bỏ bất kỳ sự nhượng bộ lãnh thổ nào.

Một báo cáo của tờ New York Times cho rằng, Mỹ và Ukraine đã thảo luận một số lựa chọn để chấm dứt xung đột Ukraine, bao gồm việc tạo ra một khu vực phi quân sự hoặc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình trung lập tại phần Donbass do Kiev kiểm soát.

Minh Hạnh