Mỹ muốn cạnh tranh Nga trong lĩnh vực nhiên liệu hạt nhân

Mỹ muốn phá vỡ thế độc quyền uranium của Nga. Ảnh: New York Times.

Reuters đưa tin theo thông báo ngày 6/1 của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE), ba công ty gồm American Centrifuge Operating, General Matter và Orano Federal Services sẽ nhận khoảng 900 triệu USD mỗi bên trong khuôn khổ các hợp đồng kéo dài 10 năm.

Các thỏa thuận này yêu cầu doanh nghiệp đáp ứng những mốc cụ thể liên quan đến sản xuất uranium nồng độ thấp và uranium nồng độ cao (HALEU), phục vụ cả các nhà máy điện hạt nhân hiện hữu lẫn các dự án lò phản ứng tiên tiến, trong đó có lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR).

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết các hợp đồng này thể hiện quyết tâm của Washington trong việc tái thiết chuỗi cung ứng nhiên liệu hạt nhân nội địa, hướng tới mục tiêu bảo đảm nguồn cung an toàn và ổn định cho các lò phản ứng hiện tại cũng như thế hệ tiếp theo.

Song song đó, Bộ Năng lượng Mỹ cũng sẽ cấp thêm 28 triệu USD cho Global Laser Enrichment - công ty do Silex Systems (Australia) và Cameco (Canada) đồng sở hữu - nhằm tiếp tục phát triển công nghệ làm giàu uranium thế hệ mới, được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian và giảm chi phí sản xuất trong tương lai.

Một lô hàng uranium nồng độ thấp để vận hành nhà máy hạt nhân tại St. Petersburg, Nga. Ảnh: Bloomberg.

Hiện nay, Nga là quốc gia duy nhất trên thế giới có khả năng sản xuất HALEU ở quy mô thương mại. Đây là loại uranium được làm giàu với hàm lượng đồng vị uranium-235 từ 5% đến 20%, cao hơn mức 3-5% của nhiên liệu dùng cho lò phản ứng truyền thống, nhưng vẫn thấp hơn ngưỡng uranium cấp độ vũ khí. HALEU được xem là nhiên liệu không thể thiếu cho các lò phản ứng hạt nhân tiên tiến mà Mỹ đang phát triển.

Trong khi đó, Mỹ - từng là nhà cung cấp uranium làm giàu hàng đầu thế giới - hiện chỉ còn một cơ sở làm giàu thương mại lớn đặt tại New Mexico, do Urenco vận hành. Urenco là liên doanh của Anh, Hà Lan và Đức, khiến Washington vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung và công nghệ từ bên ngoài.

Động thái mới của Mỹ diễn ra trong bối cảnh nhu cầu điện hạt nhân được dự báo tăng mạnh trong dài hạn.

Theo các phân tích của Oilprice, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo và các trung tâm dữ liệu quy mô lớn đang làm gia tăng nhu cầu về nguồn điện nền ổn định, không phát thải carbon - vai trò mà năng lượng hạt nhân được kỳ vọng đảm nhiệm.

Bloomberg ước tính làn sóng đầu tư hạ tầng hạt nhân mới có thể lên tới hơn 350 tỷ USD, giúp công suất điện hạt nhân của Mỹ tăng khoảng 60%, đạt gần 159 gigawatt vào năm 2050.

Trong bối cảnh đó, việc chủ động nguồn nhiên liệu như HALEU được xem là điều kiện then chốt để Mỹ duy trì an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc vào các nguồn cung bên ngoài.

Tiến Lợi