Mỹ, Nga và Ukraine nối lại đàm phán nhằm kết thúc chiến tranh

Quan chức các bên tại cuộc đàm phán Nga - Ukraine - Mỹ ở Abu Dhabi, UAE, ngày 10/11/2026 - Ảnh: Xinhua.

Vào ngày 10/11, Nga và Ukraine đã tiến hành vòng đàm phán đầu tiên sau 9 tháng với sự trung gian của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio mô tả cuộc gặp là "rất hiệu quả", trong khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết phiên họp diễn ra theo hướng "mang tính xây dựng và khá thực chất" - theo tin từ hãng tin AP.

Tuy nhiên, hy vọng về việc chấm dứt cuộc xung đột lớn nhất tại châu Âu kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai vẫn còn hạn chế, xét tới việc ba vòng đàm phán trước đó trong năm nay đều không đạt được bất kỳ bước đột phá đáng kể nào.

Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy một lập trường mới có thể dẫn đến sự đột phá trên bàn đàm phán, nhưng bối cảnh đã thay đổi sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ cũng như áp lực ngày càng tăng đối với nền kinh tế thời chiến của Nga. Trong khi đó, Moscow đang gia tăng sức ép lên Ukraine bằng cách tăng cường các đợt tấn công vào mạng lưới điện của quốc gia này khi mùa đông bắt đầu.

MỘT SỐ TÍN HIỆU TÍCH CỰC

Cả ông Rubio và ông Zelenskiy đều không trực tiếp tham dự cuộc thảo luận tại Abu Dhabi, thủ đô của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Phiên họp kéo dài 4 giờ đồng hồ và một phiên tiếp theo đã được lên lịch vào ngày 11/11.

Các phái đoàn từ Moscow và Kiev đã gặp gỡ trong bối cảnh Washington - với đại diện là ông Jared Kushner, con rể kiêm cố vấn của Tổng thống Mỹ Donald Trump, và đặc phái viên Steve Witkoff - tiếp tục nỗ lực thúc đẩy chấm dứt cuộc chiến giữa Nga và Ukraine.

"Có vẻ như các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi đã rất hiệu quả”, AP dẫn lời ông Rubio phát biểu tại Paris bên lề một cuộc họp của nhóm G7, đồng thời kêu gọi sự kiên nhẫn. "Còn rất nhiều việc phải làm. Vấn đề này không thể giải quyết xong xuôi chỉ trong vòng 24 giờ tới”, ông nói.

Phát biểu trong lúc đang ở Đan Mạch, ông Zelenskiy cho biết các cuộc đàm phán chủ yếu tập trung vào các vấn đề nhân đạo, bao gồm trao đổi tù binh, đưa thường dân Ukraine đang bị giam giữ trở về, cũng như hồi hương trẻ em đã bị đưa ra khỏi đất nước. Ông nói thêm rằng các đảm bảo an ninh cũng đã được đưa ra thảo luận.

Một quan chức cấp cao của Ukraine đề nghị giấu tên cho biết Ukraine và Nga đã thảo luận về một cuộc trao đổi tù nhân quy mô lớn, dù các chi tiết cụ thể sẽ được bàn thảo trong những ngày tới.

Vòng đàm phán kéo dài hai ngày này là cuộc gặp ba bên đầu tiên kể từ tháng 2/2026 giữa Nga, Ukraine và Mỹ nhằm tìm hướng đi kết thúc chiến tranh. Ông Kushner cho biết ông tin rằng có "một số ý tưởng hay để thu hẹp" những bất đồng giữa hai bên.

Cuộc đàm phán này diễn ra sau khi Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội Mỹ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11. Với đa số ghế tại Thượng viện và Hạ viện, các nghị sỹ Dân chủ có thể sẽ yêu cầu tăng cường hỗ trợ cho Ukraine.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn trên kênh truyền hình ZDF vào tối hôm 9/11, Thủ tướng Đức Friedrich Merz chia sẻ rằng ông "không đặt kỳ vọng quá cao" vào các cuộc đàm phán này.

Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy giao tranh giữa Nga và Ukraine hạ nhiệt, khi cả hai đều thực hiện các đợt tấn công tầm xa mới. Không quân Ukraine cho biết trong đêm 9/11, Nga đã phóng 162 máy bay không người lái (drone) các loại cùng một tên lửa đạn đạo vào Ukraine. Về phía Nga, Bộ Quốc phòng nước này thông báo đã bắn hạ 155 máy bay không người lái của Ukraine trong đêm 9/11.

Trong phần phát biểu mở đầu đàm phán ở Abu Dhabi, ông Kushner cho biết mục tiêu của cuộc đàm phán là "tạo ra một khuôn khổ mới và một sự hiểu biết mới, dựa trên các thể chế và nhận thức khác nhau từ quá khứ". "Chúng ta xem xét những gì đã hiệu quả, xác định những gì đã thất bại, tìm hiểu lý do tại sao chúng ta lại rơi vào tình thế hiện nay, và hy vọng sẽ xây dựng được một khuôn khổ mới, mở đường cho hòa bình trong nhiều thập kỷ, thậm chí hàng thế kỷ tới", ông nói.

Tướng Alexus Grynkewich, chỉ huy quân sự của Tổ chức HIệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), cũng có mặt tại cuộc đàm phán và cho biết phái đoàn Mỹ mong muốn "hợp tác với cả hai bên để thúc đẩy những tiến bộ đã đạt được trong quá khứ, đồng thời tiếp tục nỗ lực đặt nền móng cho một nền hòa bình lâu dài".

Ông Rustem Umerov, người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine và là trưởng phái đoàn Kyiv, đã gửi lời cảm ơn Mỹ vì những nỗ lực nhằm chấm dứt cuộc xâm lược của Nga. Ông phát biểu: "Người dân của chúng tôi đang mong chờ sự kết thúc của cuộc chiến này. Chúng tôi hy vọng rằng mình sẽ đạt được một nền hòa bình lâu dài cho Ukraine".

Trưởng phái đoàn Nga, ông Vladimir Medinsky, bày tỏ hy vọng rằng cuộc họp này "sẽ giúp chúng ta tiến gần hơn đến hòa bình, vì lợi ích của cả người dân Nga và người dân Ukraine".

KHÁC BIỆT GIỮA HAI BÊN CÒN LỚN

Dù các bên đều đưa ra quan điểm tích cực, Nga và Ukraine vẫn còn những bất đồng sâu sắc về các yếu tố then chốt trong bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào.

Tổng thống Nga Vladimir Putin muốn Ukraine rút quân khỏi 4 khu vực mà Moscow đã sáp nhập vào tháng 9/2022, dù Nga được cho là vẫn chưa kiểm soát hoàn toàn các vùng này. Ông cũng yêu cầu Ukraine từ bỏ nỗ lực gia nhập NATO và chấp nhận những hạn chế nghiêm ngặt đối với quân đội nước này, cùng một số điều kiện khác.

Ông Putin mong muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện dựa trên các điều kiện nêu trên và không đồng ý với một lệnh ngừng bắn chung, với lập luận rằng điều đó chỉ tạo cơ hội cho quân đội Ukraine nghỉ ngơi và bổ sung kho vũ khí.

Tổng thống Zelenskiy bác bỏ các yêu cầu của ông Putin về việc tự nguyện nhượng lại lãnh thổ. Ông cũng từ chối mọi hạn chế đối với quân đội Ukraine hoặc các thỏa thuận của nước này với các đối tác phương Tây - những điều mà Kiev coi là các bảo đảm an ninh thiết yếu để ngăn chặn Moscow thực hiện một cuộc chiến tranh khác.

Ukraine cho rằng một lệnh ngừng bắn ngay lập tức là bước khởi đầu cần thiết để tiến tới đàm phán một giải pháp toàn diện hơn, đồng thời khẳng định rằng một cuộc gặp trực tiếp giữa ông Putin và ông Zelenskiy là cách duy nhất để giải quyết các vấn đề về lãnh thổ. Tuy nhiên, ông Putin đã khước từ những đề xuất này.

Tuần trước, Tổng thống Trump tuyên bố rằng một thỏa thuận lớn về an ninh châu Âu đang được xúc tiến, mô tả đây là "một thỏa thuận quan trọng" và "không chỉ giới hạn ở Ukraine".

Ngày 10/11, ông Kushner chia sẻ trên nền tảng X rằng một "giải pháp toàn diện và lâu dài sẽ đòi hỏi sự tham gia trực tiếp giữa Nga và các đối tác châu Âu của chúng ta, nhằm thảo luận về các thỏa thuận an ninh rộng lớn hơn có ảnh hưởng đến họ".

Về phần mình, Moscow đã bày tỏ sự ủng hộ đối với cách tiếp cận này của Washington.