Mỹ vội tích hợp trí tuệ nhân tạo cho tiêm kích F-35 để tránh lại bị S-300 'bịt mắt'

Tạp chí The War Zone (TWZ) cho biết, phần mềm trí tuệ nhân tạo (AI) mới được phát triển trong khuôn khổ dự án Overwatch sẽ sớm được tích hợp vào hệ thống điều khiển bay của tiêm kích F-35.

Dự kiến phần mềm AI sẽ cho phép máy bay chiến đấu F-35 thuộc thế hệ thứ năm phát hiện và nhận diện các tín hiệu sai lệch và không rõ ràng từ những nguồn đe dọa, mang lại khả năng xử lý nhanh chóng và chính xác.

Phó chủ tịch Tập đoàn Lockheed Martin - ông J. Wertz phát biểu: "điều này đồng nghĩa với quá trình chuyển đổi dần chiếc tiêm kích tàng hình F-35 từ nền tảng thế hệ thứ năm sang thế hệ thứ sáu".

Một thông tin bên lề đã hé lộ các cuộc thử nghiệm trí tuệ nhân tạo trên chiến đấu cơ F-35, cung cấp một cái nhìn sơ lược về cách phát triển của Lockheed Martin, mục đích nhằm loại bỏ sự mơ hồ trong việc nhận dạng mục tiêu trên thiết bị ngắm bắn của máy bay.

Theo thông báo, trong một chuyến bay thử nghiệm ở sa mạc Nevada: "phần mềm AI do Lockheed Martin phát triển đã loại bỏ sự mơ hồ trong việc nhận dạng các nguồn bức xạ, cải thiện nhận thức tình huống và giảm độ trễ trong việc ra quyết định của phi công".

Việc trang bị phần mềm trí tuệ nhân tạo cho hệ thống điều khiển bay được cho là sẽ giúp tiêm kích tàng hình F-35 "đánh chặn hiệu quả hơn nhiều loại mục tiêu khác nhau, bao gồm cả tên lửa hành trình".

Nhưng đáng quan tâm hơn, phầm mềm AI sẽ giúp F-35 tránh khỏi bị đánh lừa như sự kiện diễn ra vào tháng 3/2023, khi hệ thống tên lửa phòng không S-300 của Nga đã "bịt mắt" các phi công lái chiếc tiêm kích được cử đi tuần tra không phận gần biên giới nước này.

Khi bình luận về sự việc trên, tờ TWZ nói rõ: "Đây là lúc tác chiến điện tử (EW) nhận thức, đôi khi được gọi là chiến tranh điện tử thuật toán phát huy tác dụng".

"Dễ nhận thấy EW là một lĩnh vực đang phát triển nhanh chóng, nhưng nhìn chung nó bao gồm nhiều cấp độ về khả năng, được thiết kế để tự động phản hồi những tín hiệu mới".

"Chúng có thể bao gồm các hệ thống với khả năng phát hiện mọi loại tín hiệu phát ra từ nguồn chưa được làm rõ và thực hiện một số bước xử lý sơ bộ, trước khi các kỹ sư hoặc chuyên gia tiến hành phân tích chi tiết hơn".

"Bước tiếp theo sẽ là khả năng truyền dữ liệu theo thời gian thực, cũng như việc nhận các bản cập nhật 'thư viện mối đe dọa' một cách nhanh chóng", tờ tạp chí Mỹ cho biết thêm.

Nhà sản xuất cho biết các quốc gia đối tác tham gia chương trình F-35 sẽ sớm được lựa chọn mua bản nâng cấp phần mềm tích hợp trí tuệ nhân tạo "để tăng cường khả năng hiện có của máy bay".

Mặc dù vậy cũng có chỉ trích đây chỉ là cách để Mỹ yêu cầu đối tác chi thêm tiền, tương tự đối với các bản nâng cấp phần mềm "đã lên kế hoạch", nhưng lần này quy mô lớn hơn nhiều, nằm dưới khẩu hiệu "chuyển đổi sang tiêm kích thế hệ thứ sáu".

Mặc dù vậy, chưa có gì đảm bảo phần mềm AI sẽ mang lại cho tiêm kích F-35 những tính năng mới hiệu quả hơn như những gì đại diện Tập đoàn Lockheed Martin giới thiệu.

Việt Dũng