Năm 2026, những ai vẫn được rút bảo hiểm xã hội một lần?
Nhiều người lao động coi bảo hiểm xã hội một lần như khoản tiền 'để dành' khi khó khăn. Từ năm 2026, chỉ một số trường hợp cụ thể mới đủ điều kiện rút, nếu hiểu sai, người lao động có thể tự đánh mất hàng loạt quyền lợi an sinh lâu dài.
Theo luật sư Nguyễn Thị Trang - Đoàn luật sư TP Hà Nội, nhiều lao động xem bảo hiểm xã hội một lần như một khoản tiết kiệm, rút ra sử dụng khi gặp khó khăn. Tuy nhiên, không phải người lao động nào cũng hiểu đúng, hiểu đủ về điều kiện rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần và không phải ai nghỉ việc cũng được hưởng chế độ này.
Để được rút BHXH một lần, người lao động ngừng tham gia BHXH cần đạt đủ điều kiện theo quy định.
Trong năm 2026, theo khoản 1, Điều 70 Luật BHXH năm 2024, điều kiện hưởng BHXH một lần đối với người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH đã chấm dứt tham gia BHXH mà có đề nghị thì được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong sáu trường hợp sau:
Ảnh minh họa.
Thứ nhất, người lao động đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH. Trường hợp người lao động không hưởng BHXH một lần thì có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hàng tháng.
Thứ hai, người lao động ra nước ngoài định cư.
Thứ ba, người lao động đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
Thứ tư, người lao động có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng.
Thứ năm, người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày 1/7/2025, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm.
Thứ sáu, người lao động công tác trong quân đội, công an, dân quân thường trực mà khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện và không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.
Luật BHXH năm 2025 quy định, người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày luật này có hiệu lực thi hành (1/7/2025), đã chấm dứt tham gia BHXH, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện, có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm, có đề nghị thì được hưởng BHXH một lần.
Như vậy, việc rút BHXH một lần vẫn được duy trì với người lao động đã, đang và sẽ tham gia đóng BHXH bắt buộc trước ngày 1/7/2025, nghĩa là dù cho người lao động mới bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 30/6/2025 vẫn được rút BHXH một lần nếu đủ các điều kiện kể trên.
Tuy vậy, theo phân tích của luật sư Nguyễn Thị Trang, việc rút BHXH một lần tiềm ẩn nhiều thiệt thòi.
Thứ nhất, số tiền nhận về thường thấp hơn đáng kể so với tổng số tiền đã đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất.
Thứ hai, người lao động mất cơ hội hưởng lương hưu ổn định hàng tháng khi về già, trong khi lương hưu còn được điều chỉnh tăng theo kinh tế - xã hội.
Thứ ba, người rút BHXH một lần không được cấp thẻ BHYT miễn phí, đồng nghĩa gánh nặng chi phí y tế sẽ lớn hơn khi tuổi cao.
Cuối cùng, thân nhân cũng mất quyền hưởng các chế độ tử tuất và mai táng phí, những khoản hỗ trợ quan trọng khi người lao động không may qua đời.
