Nâng bước học trò nghèo
Trong tâm khảm nhiều giáo viên, sự nghiệp của người thầy không khép lại khi nghỉ hưu. Rời bục giảng, một số nhà giáo ở Quảng Trị vẫn san sẻ lương hưu, không ngại nhận những cuộc gọi, tin nhắn giữa đêm và lên đường giúp học sinh nghèo nuôi lớn giấc mơ con chữ.
Bà giáo già của học trò nghèo
Ở Quảng Trị, học trò nghèo thường chia sẻ với nhau câu chuyện về một bà giáo già hễ hay tin em nhỏ nào đó có nguy cơ bỏ học vì thiếu miếng cơm, manh áo, lại tìm đến, nhẹ nhàng chìa bàn tay ấm áp ra giúp đỡ. Đó là cô giáo Thái Thị Lan (SN 1958), trú tại phường Nam Đông Hà. Cô giáo Lan bộc bạch: “Tôi chỉ là một bà giáo già về hưu, nhưng không đành lòng nhìn học trò phải đầu hàng trước khó khăn, hoạn nạn”.
Vốn là người nhạy cảm, cô Lan thấu hiểu hoàn cảnh của các gia đình nghèo khó, đặc biệt là những em nhỏ hằng ngày đến trường với biết bao nỗi lo. Ngày cầm sổ hưu, chứng kiến cảnh một số học sinh đành gác lại giấc mơ đèn sách vì điều kiện không cho phép, cô lặng lẽ trích lương để san sẻ. Thế rồi, cô Lan sớm nhận ra rằng, sức của riêng mình thì khó mà đủ. Đó cũng chính là lý do khiến cô nhiều đêm trăn trở. Từ sự thôi thúc của trái tim, năm 2018, cô Lan lập nên Quỹ Cho con.

Cô Thái Thị Lan (bên phải) tặng quà cho học sinh vùng cao - Ảnh: Q.H
Trong số những nhà hảo tâm chung tay xây dựng Quỹ Cho con, điều khiến cô Lan cảm thấy ấm lòng là có sự hiện diện của các học trò cũ. Một số em từng được cô phụ đạo miễn phí, san sẻ bát cơm nóng trong căn nhà đơn sơ… Biết cô Lan không nhận quà báo đáp, các em đã xin được đồng hành với quỹ. “Lòng nhân ái gieo mầm ngày ấy nay đã đơm hoa. Giờ, mình phải tưới tắm cho nó”, cô Lan tự nhủ như vậy và đồng ý.
8 năm qua, với khoảng 8.300 lượt người ủng hộ, Quỹ Cho con đã tiếp nhận được hơn 7,1 tỉ đồng. Dẫu vậy, mỗi tháng, cô Lan vẫn giữ thói quen trích 10% lương hưu vào quỹ. Từ Quỹ Cho con, hơn 500 suất học bổng, mỗi suất trị giá từ 10 triệu đồng trở lên đã đến tay các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, chủ yếu là trẻ mồ côi.
Đặc biệt, có 30 học sinh được các tổ chức, cá nhân nhận đỡ đầu dài hạn cho đến khi trưởng thành. Hàng nghìn phần quà đã được cô Lan kịp thời mang đến, sưởi ấm trái tim các em nhỏ từ miền núi đến nông thôn. Miệt mài cho đi, niềm vui lớn nhất mà cô nhận lại là không ít em nhỏ nhận học bổng ngày nào đã hiện thực hóa giấc mơ giảng đường, thậm chí ra nước ngoài du học, có việc làm ổn định.
Lặng thầm làm “đường dây nóng”
Biệt danh “đường dây nóng” ra đời từ một nguyên tắc bất thành văn vì học trò nghèo của thầy giáo về hưu Nguyễn Ngọc Ý. Bất kể nắng hay mưa, xa hay gần, hễ chuông điện thoại reo báo tin em nhỏ nào đó có nguy cơ bỏ học giữa chừng, thầy Ý lại thu xếp thời gian để lên đường.
Hơn 40 năm gắn bó với nghề giáo, thầy Nguyễn Ngọc Ý luôn xác định, mình không chỉ đứng lớp, làm cán bộ quản lý mà còn đồng hành với học sinh vượt qua thử thách trong cuộc sống. Ngày về quê, làm Hiệu trưởng Trường THPT Cửa Tùng, quyết tâm ấy càng nhân lên. Thầy biết, với phần lớn học sinh miền biển, khó khăn cũng như những con sóng ngoài khơi, không ngừng vỗ vào bờ. Có em hôm trước mới nhận khen thưởng trước trường, ít ngày sau đã phải nghỉ học theo ba vươn khơi, bám biển.
Thương học sinh, thầy Ý và đồng nghiệp tìm về từng nhà để nắm bắt tình hình, tìm cách “gỡ khó” cho học trò. Một lần chưa tuyên truyền, vận động được, họ gõ cửa lần 2, 3. Vất vả là thế nên khi thấy em nào trở lại lớp, thầy cô là người vui đầu tiên.

Thầy Nguyễn Ngọc Ý đã trở thành “đường dây nóng” của nhiều học trò - Ảnh: Q.H
Sau ngày nghỉ hưu, bước chân thầy Ý vẫn không dừng lại, thậm chí vươn xa hơn. Để giúp đúng đối tượng, thầy đến nhiều miền quê trong tỉnh, tới từng nhà để xác minh hoàn cảnh, gặp chính quyền địa phương và người dân xung quanh để nắm chắc thông tin. Sau đó, thầy Ý mới về nhà, tỉ mỉ viết bài kêu gọi trên mạng xã hội. Thầy đặt ra mục tiêu: Mỗi trường hợp phải vận động được ít nhất 10 triệu đồng.
Chính uy tín và sự minh bạch tuyệt đối tạo nên sức mạnh cho “đường dây nóng” của thầy Nguyễn Ngọc Ý. “Có những đêm, tài khoản báo tin nhận tiền hỗ trợ lúc 1, 2 giờ sáng. Tôi bật dậy ngay, vừa nhắn tin cảm ơn nhà hảo tâm, vừa ghi chép lại thông tin vào cuốn sổ tay. Tuổi già mau quên, làm từ thiện mà sơ suất một đồng là có lỗi với cả người cho lẫn người nhận”, thầy Ý bộc bạch.
Tình thầy không vơi cạn
Theo bà Dương Thị Hải Yến, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh, mặc dù không còn làm cán bộ quản lý ở trường hay đứng trên bục giảng, nhưng tình cảm, tâm huyết và trí tuệ của nhiều giáo viên nghỉ hưu vẫn không vơi cạn. “Cô Lan, thầy Ý là 2 trong những đại diện tiêu biểu cho tinh thần “nghỉ hưu nhưng không nghỉ việc đời” của các cựu giáo chức. Họ đã biến tình yêu thương thành điểm tựa vững chãi, đầy tin cậy cho học sinh nghèo”, bà Yến bộc bạch.

Cô Thái Thị Lan (vị trí thứ 4, hàng thứ 2, từ phải sang trái) cùng các nhà hảo tâm tặng kinh phí hỗ trợ bữa cơm bán trú cho nhiều học trò nghèo - Ảnh: Q.H
Tấm lòng của những người thầy trọn đời tận tụy đã và đang tạo ra một “vòng tròn nhân ái” đặc biệt. Những học sinh được nâng bước hôm qua, nay trưởng thành và quay về tiếp sức cho đàn em thơ. Đó chính là niềm vui, động lực và cũng là phần thưởng quý giá nhất đối với các cựu giáo chức. Ai cũng nguyện làm công việc thầm lặng này đến lúc tuổi tác, sức khỏe không còn cho phép.
Bà Dương Thị Hải Yến cho biết thêm, ngoài tiếp sức học trò nghèo, nhiều cựu giáo chức trong tỉnh còn trở thành những cán bộ khuyến học tận tâm. “Với uy tín, trách nhiệm được đắp bồi, họ đã và đang chung tay, giúp sự học ngày càng tỏa lan. Nhờ thế, quê hương Quảng Trị ngày càng có nhiều gia đình hiếu học, dòng họ hiếu học, cộng đồng khuyến học”, bà Yến chia sẻ.
Nguồn Quảng Trị: https://baoquangtri.vn/xa-hoi/202611/nang-buoc-hoc-tro-ngheo-81763be/

