Nâng cao chất lượng luật sư, chất lượng dịch vụ pháp lý

Chiều 2/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận ở Hội trường về dự án Luật Luật sư (sửa đổi).

Đối với dự án Luật Luật sư (sửa đổi), các đại biểu cơ bản thống nhất và đánh giá cao Cơ quan soạn thảo đã nghiên cứu, bổ sung nhiều nội dung mới, trong đó có việc đổi mới phương thức đào tạo, tuyển chọn luật sư; quy định về kỳ thi quốc gia về luật sư; mở rộng phạm vi nghề nghiệp cũng như phát triển tổ chức hành nghề luật sư; đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường trách nhiệm của luật sư trong chuyển đổi số.

Đại biểu Hồ Thanh Tuấn phát biểu tại phiên họp. (Ảnh trong bài: Quochoi.vn)

Theo Đại biểu Hồ Thanh Tuấn (Đoàn Vĩnh Long), dự thảo Luật có động thái quyết tâm nâng cao chất lượng đầu vào, coi trọng kiến thức pháp luật, kỹ năng nghề nghiệp, đạo đức cũng như bản lĩnh của luật sư. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cân nhắc việc quy định người có bằng thạc sĩ luật, tiến sĩ luật nhưng không có bằng cử nhân luật vẫn có thể trở thành luật sư nếu đáp ứng các điều kiện nhất định và quy định trường hợp được miễn, giảm thời gian đào tạo nghề luật sư. Bởi, theo Đại biểu, hoạt động của luật sư không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên sâu mà còn cần đến nền tảng kiến thức pháp luật toàn diện và khả năng đáp ứng yêu cầu hành nghề cũng như các kỹ năng tranh tụng, tư vấn, hướng dẫn… Do đó, để bảo đảm chất lượng nguồn luật sư, Đại biểu đề nghị bổ sung đối với các đối tượng này phải qua lớp bồi dưỡng kỹ năng, các kỹ năng nhằm bảo đảm chất lượng luật sư và tránh trường hợp tham gia có hình thức nhưng không hoạt động.

Còn Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) đề nghị bổ sung một số quy định theo hướng rõ ràng hơn chính sách phát triển đội ngũ luật sư là người dân tộc thiểu số và luật sư hành nghề tại miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, như chính sách hỗ trợ tạo nguồn, có thể nghiên cứu cơ chế hỗ trợ chi phí đào tạo nghề luật sư, tập sự, kỳ thi quốc gia đối với người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người dân tộc thiểu số rất ít người hoặc người cam kết hành nghề tại địa bàn đặc biệt khó khăn trong một thời gian nhất định; hỗ trợ quá trình tập sự và phát triển nghề nghiệp…

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu giải trình, làm rõ ý kiến đại biểu nêu tại phiên họp.

Phát biểu tiếp thu, giải trình, làm rõ ý kiến Đại biểu nêu tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, liên quan đến dự án Luật Luật sư (sửa đổi), về tiêu chuẩn, điều kiện để trở thành luật sư, sau phiên thảo luận tại Tổ, Cơ quan chủ trì thẩm tra đã có Báo cáo giải trình, tiếp thu bước đầu và đã tiếp thu ý kiến các đại biểu và các cơ quan để hoàn chỉnh, chỉnh lý thêm một bước khoản 2 Điều 7 dự thảo Luật theo hướng thu hẹp, không áp dụng chung với người có bằng thạc sĩ, tiến sĩ luật mà chỉ áp dụng mang tính chất ngoại lệ, có điều kiện đối với người có văn bằng sau đại học ngành luật ở các quốc gia mà không đào tạo cử nhân luật theo mô hình như ở Việt Nam.

Qua đó, đáp ứng được yêu cầu thu hút những nguồn nhân lực chất lượng cao, am hiểu sâu về pháp luật quốc tế, đặc biệt là người Việt Nam định cư ở nước ngoài về nước làm việc, đóng góp cho sự phát triển của nghề luật sư Việt Nam cũng như yêu cầu hội nhập quốc tế. Để bảo đảm chất lượng, Bộ trưởng cho biết, những đối tượng này sẽ không được hưởng bất kỳ chính sách miễn giảm nào; mà bắt buộc vẫn phải học đủ 12 tháng đào tạo nghề, 12 tháng tập sự, phải đạt yêu cầu kỳ thi quốc gia của luật sư như đối với luật sư trong nước.

Liên quan đến tập sự hành nghề luật sư, theo Bộ trưởng, để luật sư tập sự có thể cùng với luật sư hướng dẫn tham gia thực hiện một số hoạt động tố tụng trong quá trình đào tạo, quy định tại dự thảo Luật phải đồng bộ với quy định của các luật về tố tụng. Bộ Tư pháp đang tiếp tục phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao để nghiên cứu, tiếp thu, hoàn chỉnh dự thảo Luật này bảo đảm đồng bộ với dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Với các trường hợp chưa thể quy định ngay trong Luật, sẽ nghiên cứu để có thể giao cho các Cơ quan hướng dẫn để đáp ứng yêu cầu đào tạo, cọ xát thực tế của luật sư tập sự, nâng cao chất lượng luật sư, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ pháp lý.

Liên quan đến kỳ thi quốc gia về luật sư, đây cũng là một nội dung nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về nâng cao chất lượng luật sư, lấy người dân làm trung tâm và yêu cầu cắt giảm thủ tục hành chính. Nêu một số ưu điểm của cơ chế tổ chức kỳ thi thay cho kiểm tra tập sự hiện nay, Bộ trưởng cho biết, việc này sẽ thay đổi bản chất đánh giá, chuyển từ kỳ thi kiểm tra kết quả tập sự thuần túy sang kỳ thi quốc gia để đánh giá toàn diện. Đồng thời, xóa bỏ tình trạng cắt khúc của quy trình, giảm quy trình 4 bước xuống còn 2 bước; gắn kỳ thi với việc cấp chứng chỉ hành nghề đồng bộ với hệ thống chức danh tư pháp, khả thi và tiết kiệm.