Nâng cao ý thức, khai thác khoáng sản đúng quy định

Quang cảnh hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khoáng sản. (Ảnh Lê Tiến)

Tăng cường đối thoại

Khai thác khoáng sản cung cấp nguồn vật liệu quan trọng cho xây dựng, phát triển hạ tầng và kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi doanh nghiệp tuân thủ chặt chẽ quy định về vị trí, phạm vi, công suất, trữ lượng, môi trường và nghĩa vụ đối với nhà nước.

Từ yêu cầu thực tế, Công an tỉnh vừa phối hợp Sở Công thương và Thanh tra tỉnh tổ chức Hội nghị tuyên truyền pháp luật và đối thoại trực tiếp với các doanh nghiệp khai thác khoáng sản. Bên cạnh phổ biến quy định, hội nghị dành thời gian trao đổi những vấn đề phát sinh trong thực tiễn, giúp doanh nghiệp hiểu đúng, thực hiện đúng, đồng thời kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong quá trình hoạt động.

Thực tế cho thấy, công tác tuyên truyền, hướng dẫn vẫn cần được tăng cường. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh đã phát hiện, xử lý hơn 120 vụ việc với trên 150 đối tượng vi phạm; thu nộp ngân sách nhà nước hơn 2,5 tỷ đồng, đồng thời tịch thu nhiều phương tiện, máy móc và tước giấy phép của các đơn vị vi phạm nghiêm trọng.

Tại hội nghị, cơ quan chức năng lưu ý 4 nhóm hành vi thường gặp: khai thác vượt công suất, ngoài ranh giới cấp phép; lợi dụng đêm tối, khu vực giáp ranh để khai thác lậu; hợp thức hóa nguồn gốc khoáng sản bằng hóa đơn khống; núp bóng các dự án cải tạo đất, nạo vét để trục lợi tài nguyên.

Hiện trường tận thu khoáng sản ở Tiểu khu 108, xã Đam Rông 4

Thực tế tại Tiểu khu 108, xã Đam Rông 4 cho thấy yêu cầu kiểm soát phạm vi khai thác khoáng sản cần được chú trọng. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường mới đây, trong 32.835 m² bị tác động do đào hố, tạo mặt bằng, tập kết cát, có 898 m² nằm trong diện tích được xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản, còn 31.937 m² nằm ngoài phạm vi được xác nhận. Tại Tiểu khu 109, Công an tỉnh cũng bước đầu xác định có hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán cát tại khu vực chưa được cấp phép.

Siết chặt quản lý

Theo Thượng tá Đặng Văn Kiên, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh, mọi tổ chức, cá nhân vi phạm đều bị xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Các hành vi vượt công suất, vượt trữ lượng, trốn thuế có thể đối mặt với các chế tài từ xử phạt hành chính, thu hồi giấy phép đến truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cùng với tuyên truyền, cơ quan chức năng tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát, nhất là tại khu vực giáp ranh, nơi từng xảy ra vi phạm hoặc có nguy cơ cao. Đối với vụ việc tại Tiểu khu 108 và Tiểu khu 109, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị tiếp tục xác minh, củng cố hồ sơ, xử lý theo quy định; đồng thời yêu cầu UBND xã Đam Rông 4 phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời ngăn chặn, xử lý, không để tái diễn.

Hiện trường khai thác cát không phép tại Tiểu khu 109 xã Đam Rông 4

Tại hội nghị, đại diện các doanh nghiệp khai thác khoáng sản trên địa bàn đã ký cam kết chấp hành pháp luật, khai thác đúng vị trí, đúng trữ lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với nhà nước. Những vướng mắc về thủ tục gia hạn mỏ, xuất hóa đơn qua đơn vị thương mại, đấu giá quyền khai thác khoáng sản cũng được doanh nghiệp nêu ra và cơ quan chức năng trực tiếp giải đáp. Đại tá Lê Anh Trọng, Trưởng Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh khẳng định, cơ quan chức năng luôn đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp làm ăn chân chính, nhưng kiên quyết xử lý các hành vi trục lợi tài nguyên.

Trong điều kiện nhu cầu vật liệu phục vụ các công trình trọng điểm đang tăng, quản lý khoáng sản cần hài hòa giữa tạo điều kiện cho hoạt động khai thác hợp pháp và giữ nghiêm kỷ cương. Qua tuyên truyền, đối thoại, kiểm tra và giám sát, các doanh nghiệp nâng cao ý thức chấp hành, tài nguyên được khai thác đúng quy định, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường.