Nâng tầm gạo Mường Thanh, dứa mật Pu Lau

Từ những lợi thế về điều kiện tự nhiên, chất lượng sản phẩm và quy mô vùng nguyên liệu, gạo Mường Thanh và dứa mật Pu Lau có nhiều tiềm năng phát triển thành những sản phẩm nông nghiệp đặc trưng có sức cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, để lợi thế ấy được chuyển hóa thành giá trị kinh tế bền vững, việc sản xuất không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm mà cần được tổ chức bài bản, có cơ sở xác định nguồn gốc, xuất xứ và cơ chế bảo vệ tên gọi.

Việc được phê duyệt Bản đồ khu vực địa lý sản xuất cho sản phẩm dứa mật Pu Lau góp phần nâng cao giá trị sản phẩm.

Đối với gạo Mường Thanh, vùng nguyên liệu rộng lớn. Những giống lúa như séng cù, tám thơm, bắc thơm số 7 khi được gieo trồng tại đây cho hạt gạo có hương thơm tự nhiên, vị ngọt đậm, độ dẻo mềm đặc trưng. Trong khi đó, dứa mật Pu Lau, xã Mường Nhà, chinh phục người tiêu dùng bởi quả to, phần thịt vàng óng, vị ngọt đậm và hương thơm đặc trưng. Quả dứa phổ biến có trọng lượng từ 2 - 3kg và được người tiêu dùng ưa chuộng.

Tiềm năng đã rõ, song để nông sản thực sự tạo dựng được chỗ đứng vững chắc, chất lượng tốt thôi chưa đủ. Trong điều kiện thị trường ngày càng đa dạng, người tiêu dùng cần biết sản phẩm đến từ đâu, được sản xuất theo quy trình nào và có đáp ứng những tiêu chuẩn nhất định hay không. Khi thiếu cơ chế nhận diện và bảo vệ thương hiệu, sản phẩm có chất lượng tốt vẫn có thể bị trà trộn, làm giả nguồn gốc hoặc cạnh tranh không bình đẳng với những mặt hàng tương tự.

Thực tế với gạo Mường Thanh năm 2014, chỉ dẫn địa lý “gạo Điện Biên” được Cục Sở hữu trí tuệ công nhận cho hai sản phẩm gạo Bắc thơm số 7 và IR64. Tuy nhiên, quá trình quản lý, khai thác giá trị chỉ dẫn địa lý vẫn hạn chế. Đó là lý do việc xác định cụ thể khu vực địa lý, cho phép sử dụng tên địa danh và xây dựng nhãn hiệu chứng nhận cho gạo Mường Thanh, dứa mật Pu Lau có ý nghĩa thiết thực.

Sản phẩm "Gạo Mường Thanh" ngày càng khẳng định thương hiệu, giá trị sản phẩm.

Trên cơ sở đó, để nâng tầm nông sản, UBND tỉnh đã phê duyệt Bản đồ khu vực địa lý sản xuất cho 2 sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận “Gạo Mường Thanh” và “Dứa mật Pu Lau”. Theo đó, sản phẩm gạo, dứa mật và các sản phẩm, dịch vụ có liên quan (dịch vụ mua bán, bán buôn, bán lẻ gạo, quả dứa tươi và sản phẩm chế biến từ gạo, dứa) của tỉnh Điện Biên xác nhận chất lượng. Sở Nông nghiệp và Môi trường được sử dụng địa danh “Mường Thanh” và “Pu Lau” để đăng ký nhãn hiệu chứng nhận. Theo đó, bản đồ khu vực địa lý sản xuất đối với “Gạo Mường Thanh” gồm các xã, phường: Mường Thanh, Điện Biên Phủ, Thanh Nưa, Thanh An, Thanh Yên, Sam Mứn. Đối với “Dứa mật Pu Lau” bao gồm các xã: Mường Nhà, Núa Ngam và Phình Giàng.

Tại xã Mường Nhà, việc được phê duyệt bản đồ khu vực địa lý sản xuất đối với sản phẩm dứa góp phần phát huy trách nhiệm của chính quyền, người dân và hợp tác xã. Anh Thào A Giàng, Giám đốc Hợp tác xã Dứa Mường Nhà cho biết, việc UBND tỉnh phê duyệt bản đồ khu vực địa lý sản xuất và cho phép sử dụng tên địa danh “Pu Lau” để đăng ký nhãn hiệu chứng nhận là tín hiệu tích cực đối với người trồng dứa. Đây không chỉ là cơ sở pháp lý để bảo vệ tên gọi, nguồn gốc sản phẩm mà còn góp phần nâng cao uy tín, tạo niềm tin với người tiêu dùng và đối tác thu mua.

Việc xác định ranh giới địa lý không chỉ giúp làm rõ nơi sản phẩm được tạo ra mà còn tạo cơ sở để tổ chức sản xuất theo yêu cầu thống nhất. Từ chính quyền địa phương, hợp tác xã đến từng hộ nông dân đều có căn cứ để phối hợp quản lý vùng nguyên liệu, kiểm soát quy trình và chất lượng sản phẩm. Đây là tiền đề quan trọng để khắc phục tình trạng sản xuất manh mún, thiếu liên kết, từng bước hình thành chuỗi giá trị nông sản có tổ chức. Đồng thời, hạn chế tình trạng lợi dụng tên địa danh để kinh doanh sản phẩm không đúng nguồn gốc, gây ảnh hưởng đến uy tín chung.

Người dân bản Pu Lau, xã Mường Nhà thu hoạch dứa.

Ông Lê Xuân Cảnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Việc xác định khu vực địa lý được phép sử dụng tên gọi “Mường Thanh” và “Pu Lau” là cơ sở quan trọng để hoàn thiện hồ sơ đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Gạo Mường Thanh” và “Dứa mật Pu Lau”. Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan hoàn thiện hồ sơ, trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, cấp văn bằng bảo hộ theo quy định. Sở tổ chức quản lý, kiểm soát việc sử dụng nhãn hiệu đúng mục đích; xây dựng cơ chế quản lý, giám sát để bảo đảm các tổ chức, cá nhân được phép sử dụng nhãn hiệu tuân thủ quy định, duy trì chất lượng và uy tín sản phẩm sau khi được bảo hộ.

Việc xác lập vùng địa lý, bảo hộ nhãn hiệu tạo nền tảng để gạo Mường Thanh và dứa mật Pu Lau phát huy tốt hơn lợi thế về chất lượng, nguồn gốc và bản sắc riêng. Khi thương hiệu được bảo vệ bằng pháp lý, chất lượng được kiểm soát chặt chẽ và sản xuất gắn với thị trường, hai sản phẩm không chỉ giữ vững danh tiếng vốn có mà có thêm cơ hội nâng cao giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ, tăng sức cạnh tranh. Qua đó, khẳng định vị thế của gạo Mường Thanh, dứa mật Pu Lau trên thị trường, góp phần nâng cao thu nhập và đời sống cho người nông dân.