NATO mở cơ chế mới, giúp Ukraine mua vũ khí rẻ hơn, nhanh hơn

Quân nhân Ukraine tại lễ chuyển giao các thiết bị quân sự và vũ khí hạng nặng tại Kiev. Ảnh tư liệu: TTXVN

Theo tờ Financial Times, Ukraine đang thiết lập quan hệ đối tác với NSPA, mở ra một kênh mua sắm bổ sung bên cạnh cơ chế đàm phán song phương hiện nay.

Bà Jacqueline Borsboom, Giám đốc phụ trách hỗ trợ hoạt động tại NSPA, cho biết cơ chế này sẽ giúp Ukraine tận dụng có hệ thống hơn các năng lực của cơ quan, từ chuyên môn mua sắm, dịch vụ hỗ trợ đến khả năng tiếp cận mạng lưới công nghiệp sẵn có. Theo bà, việc tập trung nhu cầu mua sắm sẽ tạo lợi thế về quy mô.

Bà Borsboom nêu ví dụ Ukraine có thể đề nghị NSPA mua giúp 30.000 bộ quân phục, thay vì tự triển khai toàn bộ quy trình mua sắm.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Ukraine và Mỹ đang căng thẳng, ở mức thấp nhất kể từ cuộc tranh cãi công khai giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Phòng Bầu dục hồi năm ngoái. Tổng thống Trump đã chỉ trích các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga, cho rằng những cuộc tấn công này góp phần đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng tới.

Ngày 21/10, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại St. Petersburg. Theo các quan chức Nga, hai bên thảo luận khả năng nối lại đàm phán hòa bình giữa Nga, Mỹ và Ukraine, cũng như khả năng tổ chức hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Trump, Tổng thống Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng tới. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại trong các đồng minh của Kiev về định hướng chính sách của Washington đối với Moskva.

Thông báo mới nhất tiếp nối quyết định hồi tháng 4 của NATO cho phép các doanh nghiệp quốc phòng Ukraine tham gia đấu thầu cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho NSPA, mở ra cơ hội kinh doanh cho ngành công nghiệp quốc phòng đang phát triển nhanh chóng của nước này.

Tuần trước, NSPA tổ chức một sự kiện dành cho doanh nghiệp tại Kiev, thu hút khoảng 150 công ty Ukraine. Tại đây, các nhà sản xuất được hướng dẫn đăng ký trở thành nhà cung cấp đủ điều kiện để tham gia đấu thầu các hợp đồng.

Tại Ukraine, hoạt động mua sắm quân sự đã trở thành vấn đề chính trị sau hàng loạt bê bối tham nhũng. Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết ông bị cách chức hồi tháng 7 do những nỗ lực minh bạch hóa các hợp đồng quốc phòng vấp phải sự phản đối của các nhóm lợi ích lâu năm.

Trong khi đó, Tổng thống Zelensky cho biết ông cách chức ông Fedorov do mâu thuẫn kéo dài giữa vị bộ trưởng này và Tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrsky.

Việc tăng cường hợp tác giữa Ukraine và NATO diễn ra trong bối cảnh các nước châu Âu đẩy mạnh đầu tư quốc phòng trước những lo ngại về an ninh liên quan đến Nga. Nhiều nước, trong đó có Đức, cam kết tăng chi tiêu quân sự trong bối cảnh Tổng thống Trump từng đe dọa rút lại hỗ trợ quân sự của Mỹ.

Các nước châu Âu cũng quan tâm đến việc học hỏi kinh nghiệm tác chiến thực tế của Ukraine. Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022, các doanh nghiệp Ukraine đã nhanh chóng mở rộng sản xuất thiết bị bay không người lái (UAV) và phát triển nhiều công nghệ quân sự khác. Các hệ thống này ngày càng thu hút sự quan tâm của các chính phủ châu Âu trong nỗ lực hiện đại hóa lực lượng vũ trang.

Bà Borsboom nhận định tốc độ đổi mới nhanh chóng của ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine mang lại nhiều bài học cho các nước đồng minh, đồng thời nhấn mạnh đây là mối quan hệ hợp tác cùng có lợi.