Nepal lên kế hoạch rút nước 4 hồ băng để giảm nguy cơ lũ lụt

Trong năm tài chính hiện tại, Nepal dự kiến bắt đầu nghiên cứu và thiết kế chi tiết kế hoạch rút nước khỏi 4 hồ băng ở vùng núi cao, nhằm giảm nguy cơ lũ lụt sau những thảm họa gần đây khiến hơn 1.400 người thiệt mạng.

Tại khu vực biên giới với Trung Quốc, lực lượng cứu hộ vẫn đang tìm kiếm hơn 5.000 người mất tích sau vụ sạt lở sông băng hồi tháng 8.

"Mục tiêu của chúng tôi là giảm nguy cơ các hồ bị vỡ và hạn chế nguy cơ lũ lụt ở hạ lưu", ông Subash Tuladhar, chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Thủy văn và Tài nguyên Nước của Nepal, cho biết.

Theo kế hoạch, các kênh dẫn nước sẽ được xây dựng để rút nước từ hồ vào những con sông gần đó theo cách có kiểm soát. Công việc được đánh giá tiềm ẩn nhiều rủi ro do các hồ nằm ở độ cao lớn, nơi người lao động có thể gặp vấn đề sức khỏe khi làm việc trong thời gian dài.

Bên cạnh đó, các nhóm thi công cũng phải đối mặt với nguy cơ lũ quét bất ngờ.

4 hồ được lựa chọn gồm Thulagi, Lower Barun, Lumding Tsho và Hongu II. Theo thông báo của chính quyền, nghiên cứu và thiết kế chi tiết sẽ được triển khai trong năm tài chính kết thúc vào giữa tháng 7/2027.

Hồ Tsho-Rolpa, một trong những hồ băng lớn nhất nằm ở huyện Dolakha, Nepal. Ảnh: CC/Wiki

Theo một báo cáo năm 2020 của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Trung tâm Phát triển Núi Tích hợp Quốc tế (ICIMOD), 4 hồ nằm ở độ cao từ 4.050 đến 5.483 m và thuộc nhóm những hồ băng có nguy cơ cao tại Nepal.

Dự án có kinh phí khoảng 50 triệu USD, do Quỹ Khí hậu Xanh, Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) và Chính phủ Nepal tài trợ.

Ông Sanjeeb Baral, Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Thủy văn và Tài nguyên Nước Nepal, cho biết việc tháo nước sẽ được thực hiện thông qua các công trình có cửa điều tiết. Công việc dự kiến bắt đầu ngay sau khi hoàn tất nghiên cứu chi tiết, và có thể mất tới 6 năm để hoàn thành.

Ngoài việc hạ mực nước hồ, dự án còn bao gồm lắp đặt cảm biến, hệ thống dự báo và cảnh báo lũ, đồng thời tăng khả năng ứng phó của các cộng đồng ở khu vực hạ lưu.

Nepal từng triển khai những dự án tương tự. Năm 2000, nước này hạ mực nước hồ băng Tsho Rolpa ở khu vực trung tâm dãy Himalaya khoảng 3 m. Khoảng 10 năm trước, nước này cũng thực hiện biện pháp tương tự tại hồ Imja gần đỉnh Everest.

Các trận lũ gần đây đang làm gia tăng sức ép buộc Nepal phải nhanh chóng ứng phó với nguy cơ từ các hồ băng.

Phát biểu tại Liên hợp quốc tháng trước, Thủ tướng Nepal Balendra Shah cho rằng biến đổi khí hậu đang khiến nước này phải đối mặt với những tác động ngày càng nghiêm trọng, dù lượng khí thải của Nepal ở mức rất thấp.

Theo ông, sông băng tan chảy, sườn núi mất ổn định và dòng chảy của các con sông ngày càng khó dự đoán đang tạo ra nhiều rủi ro cho Nepal.

Đợt lũ gần đây đã phá hủy nhiều công trình thủy điện, đường sá, cầu, trang trại và khu dân cư. Các quan chức Nepal ước tính nước này cần gần 5 tỷ USD để phục hồi sau thiên tai.