Nga diễn tập chiến lược phong tỏa Biển Baltic bằng hệ thống phòng thủ ven biển BAL và tập kích chống hạm

Trong các ngày 15/2/2026 - 16/2/2026, quân đội Nga tiến hành diễn tập kết hợp các đơn vị thuộc Hạm đội Baltic tại khu vực ven biển phía tây nước Nga giáp Biển Baltic.

Điểm nhấn chính của hoạt động này là việc triển khai hệ thống phòng thủ ven biển BAL để thực hành bắn phá mục tiêu hạm đội mô phỏng trong bối cảnh “đối phương tiếp cận vùng biển chiến lược”.

Đây được xem là bài diễn tập then chốt nhằm kiểm chứng hiệu quả của chiến thuật phong tỏa Biển Baltic nếu bị leo thang thành xung đột thực sự.

Hệ thống BAL là một tổ hợp phòng thủ ven biển được thiết kế để bảo vệ các tuyến đường thủy chiến lược và làm tê liệt hoạt động của hạm đội đối phương.

BAL hoạt động ở dạng đội hình bệ phóng di động, có thể triển khai nhanh dọc các eo biển, cửa sông và khu vực bờ biển.

Hệ thống này sử dụng tên lửa chống hạm Kh-35UE và các biến thể tương tự, với tầm bắn lên tới 260 km, vận tốc hành trình đạt mức siêu âm thấp giúp tăng khả năng xuyên qua các khu vực phòng không đối phương.

Tên lửa Kh-35UE là loại tên lửa hành trình chống hạm trang bị đầu đạn nặng khoảng 145 kg với cơ chế tác chiến “bay thấp, tránh radar”, cho phép nó tiếp cận mục tiêu bằng độ cao vài chục mét trên mặt nước nhằm giảm độ nhìn thấy của radar đối phương.

Hệ thống dẫn đường kết hợp giữa quán tính và GPS/GLONASS giúp tên lửa duy trì quỹ đạo tối ưu và đối phó với gây nhiễu đối phương.

Ngoài ra Kh-35UE còn có khả năng tự tìm và khóa mục tiêu bằng radar chủ động gắn ở phần mũi, giúp tăng xác suất trúng mục tiêu trong môi trường đối kháng cao.

Trong cuộc diễn tập, các bệ phóng BAL được bố trí ở nhiều địa điểm ven biển, phối hợp với lực lượng tác chiến điện tử và trinh sát trên không nhằm tái hiện kịch bản đối phương xâm nhập vùng biển chiến lược.

Khi phát tín hiệu “đối phương xuất hiện”, các bệ phóng tự động nhận dữ liệu vị trí, khóa mục tiêu và phóng loạt tên lửa Kh-35UE về phía các mục tiêu mô phỏng chiến hạm.

Tốc độ phản ứng nhanh và khả năng theo dõi mục tiêu của BAL cùng tên lửa Kh-35UE cho thấy ý đồ tạo ra một “vùng từ chối hoạt động” hiệu quả trên Biển Baltic - tức là khu vực mà đối phương nếu tiếp cận sẽ đối mặt với nguy cơ bị tấn công mạnh mẽ từ nhiều hướng.

Không chỉ dừng lại ở việc phóng đạn chống hạm, bài tập còn bao gồm các hoạt động trinh sát, phối hợp thông tin với các tàu cứu hộ, tàu chỉ huy và lực lượng phòng không ven bờ.

Thông tin cảm biến từ các đài rada ven biển, UAV trinh sát và hệ thống liên lạc chiến thuật được tổng hợp để cung cấp bức tranh “biển xanh” đầy đủ cho chỉ huy tập trận.

Từ đó, các quyết định phóng và điều chỉnh hướng bắn được đưa ra nhanh chóng, phản ánh mức độ phối hợp phức tạp trong chiến dịch phong tỏa biển hiện đại.

Phân tích chiến lược cho thấy, Biển Baltic là một tuyến đường thủy quan trọng nối liền các quốc gia Bắc Âu, đông Âu và vùng biển Bắc Đại Tây Dương, là hành lang thương mại và quân sự trọng yếu.

Trong bối cảnh căng thẳng chính trị gia tăng tại châu Âu và sự hiện diện của liên minh quân sự phương Tây mạnh mẽ trong khu vực, Nga có lý do để luyện tập các phương án nhằm kiểm soát khu vực này nếu cần bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia.

Việc triển khai BAL cũng phản ánh học thuyết chiến tranh hiện đại, trong đó phòng thủ ven biển và tấn công chống hạm được xem là một phần chiến lược nhằm kiểm soát tuyến đường biển và ngăn chặn hạm đội đối phương thâm nhập vào vùng biển chiến lược.

Bên cạnh việc vận hành kỹ thuật, cuộc diễn tập cũng đề cao yếu tố thời tiết và môi trường khắc nghiệt, nơi gió mạnh, sóng lớn, sương mù và tầm nhìn hạn chế tác động đến việc theo dõi mục tiêu và phóng tên lửa.

UAV trinh sát được sử dụng để cung cấp dữ liệu quan sát trong điều kiện thời tiết xấu, đảm bảo hệ thống BAL có thể hoạt động tối ưu ngay cả khi bị che phủ.

Một yếu tố quan trọng trong chiến lược phong tỏa là sự kết hợp giữa các bệ phóng BAL với hệ thống tác chiến điện tử và các đơn vị phòng không ven biển.

Điều này nhằm tạo ra “lớp phòng thủ đa tầng”, nơi đối phương nếu cố xâm nhập sẽ phải đối mặt với mạng lưới tên lửa chống hạm, radar theo dõi mục tiêu và trinh sát liên tục từ UAV, khiến việc tiếp cận khu vực trở nên rủi ro cao

Chuyên gia quân sự nhận định rằng việc diễn tập phong tỏa Biển Baltic bằng BAL có thể gửi đi tín hiệu chiến lược tới các quốc gia láng giềng và lực lượng NATO rằng Nga luôn sẵn sàng bảo vệ vùng biển chiến lược và theo đuổi các giải pháp quân sự công nghệ cao để đối phó với các tình huống đe dọa.

Kết hợp BAL với chiến lược hải quân hiện đại có thể làm thay đổi cục diện tác chiến biển trong khu vực nếu xung đột thực sự nổ ra.

Ngoài ra, cuộc diễn tập còn là dịp để lực lượng kỹ thuật và binh sĩ hoàn thiện quy trình điều hành, bảo trì và tái triển khai BAL trong nhiều điều kiện hoạt động khác nhau, từ thao trường đến tình huống thực tế.

Đây là bước chuẩn bị quan trọng để sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa trong khu vực khi cần thiết.

Việc tập trận quy mô với BAL cũng nhằm gửi đi một thông điệp rõ ràng về việc đầu tư vào công nghệ và năng lực phòng thủ hiện đại của Nga, đồng thời xác định vị trí Biển Baltic như một điểm nhấn chiến lược trong hoạch định quân sự dài hạn ở châu Âu.

Việt Hùng