Ngăn chặn tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên, học sinh, người thất nghiệp

Thực tế này đòi hỏi cấp ủy, chính quyền, các ban ngành đoàn thể, lực lượng Công an và toàn xã hội phải nâng cao hiệu quả phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ, huy động sức mạnh của hệ thống chính trị ở cơ sở trong thực thi những giải pháp mang tính đột phá, có tính khả thi cao để phòng ngừa, ngăn chặn phát sinh tội phạm và vi phạm pháp luật…

Từ lệch chuẩn trên mạng xã hội

Thượng tá Nguyễn Văn Hiển, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự CATP cho biết, tình trạng các nhóm thanh, thiếu niên, học sinh tụ tập, điều khiển xe máy lạng lách, đánh võng, nẹt pô, mang theo hung khí trêu ghẹo, đuổi đánh nhau hoặc tìm các đối tượng khác để “giải quyết mâu thuẫn”. Điều đáng nói, các hành vi vui phạm này không chỉ xảy ra ở khu vực nội thành mà còn lan ra các tuyến đường liên xã, với sự tham gia của nhiều tỉnh, thành phố lân cận như Hưng Yên, Quảng Ninh. Hầu hết các vụ việc xảy ra vào ban đêm (từ 0h đến 4h sáng) tại một số tuyến giao thông trọng điểm như đường Hồ Sen, đường Bùi Viện, đường Phạm Văn Đồng, đường Nguyễn Trường Tộ, đường Nguyễn Lương Bằng, đường Lê Thanh Nghị, đại lộ Võ Nguyên Giáp, đường Trường Chinh… Theo Thượng tá Nguyễn Văn Hiển, phương thức hoạt động của các đối tượng này là tụ tập thành từng nhóm khoảng từ 10 đến 20 người, tháo hoặc che biển số xe máy, bịt mặt hoặc đeo mặt nạ, chạy xe tốc độ cao, mang theo dao, kiếm, phóng lợn, đinh ba, súng bắn ná, chai thủy tinh, bình xịt hơi cay… để “diễu võ giương oai” hoặc tấn công nhau, tiềm ẩn nguy cơ phạm tội gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích và nhiều hành vi vi phạm pháp luật khác. Một số đối tượng còn quay clip, phát livestream để câu view trên các mạng xã hội như TikTok, Facebook, cầu kéo cổ súy, tạo thành “trend” lệch chuẩn, lôi kéo một bộ phận thanh, thiếu niên, học sinh tham gia với thái độ liều lĩnh, manh động, bất chấp, coi thường pháp luật.

Tổ công tác HP-22 Phòng Cảnh sát hình sự CATP trước giờ lên đường làm nhiệm vụ

Trong 9 tháng đầu năm 2026, CATP đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 75 vụ với 225 đối tượng phạm tội là người chưa thành niên, hành vi chủ yếu phạm các tội trộm cắp, cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng, trong đó có 154 đối tượng dưới 18 tuổi, 70 đối tượng từ 14 đến dưới 16 tuổi. Đặc biệt trong số này có 79 đối tượng đang là học sinh các trường THCS, THPT, 144 đối tượng đã bỏ học (chiếm 64% tổng số đối tượng phạm tội ở tuổi vị thành niên). Bên cạnh đó, 9 tháng đầu năm 2026 cũng ghi nhận 44 vụ với 377 đối tượng do thanh, thiếu niên, học sinh gây ra trên đường phố, gây tâm lý hoang mang, lo ngại, bức xúc trong dư luận xã hội, gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông.

Người thất nghiệp tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm

Bên cạnh đó, thành phố Hải Phòng là trung tâm công nghiệp, cảng biển lớn của cả nước, có hệ thống khu công nghiệp phát triển mạnh, thu hút nhiều dự án đầu tư trong và ngoài nước. Các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn thành phố hiện có khoảng gần 2000 dự án đầu tư, tạo việc làm cho hơn 343 nghìn lao động. Qua nắm tình hình cho thấy, lực lượng lao động làm việc trong các khu công nghiệp hầu hết là lao động trẻ, trong đó lao động ngoại tỉnh chiếm tỷ lệ lớn. Hàng chục nghìn công nhân từ các tỉnh, thành phố khác về Hải Phòng làm việc đã hình thành nên nhiều khu nhà trọ, khu lưu trú công nhân tập trung tại các địa bàn An Dương, Hải An, Thủy Nguyên, An Lão, Kiến Thụy và các khu vực giáp ranh. Điều này cũng gây nhiều khó khăn, áp lực cho công tác quản lý cư trú, quản lý người nước ngoài, quản lý ngành nghề kinh doanh có điều kiện về ANTT, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm và vi phạm pháp luật. Đáng nói, trong số này có nhiều đối tượng là thanh niên người dân tộc thiểu số ở tỉnh ngoài đến các khu nhà trọ của công nhân nhưng không mang theo căn cước, giấy tờ thùy thân, không đăng ký tạm trú, lưu trú, cá biệt còn sử dụng căn cước giả, mươn hồ sơ đi xin việc.

Nhóm đối tượng thanh niên lạng lách đánh võng, tụ tập gây rối bị bắt giữ tại địa bàn phường An Khánh

Các nguy cơ dẫn đến phạm tội, vi phạm pháp luật trong lao động tại các doanh nghiệp, khu công nghiệp chủ yếu là hành vi gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích do mâu thuẫn trong tình cảm, sinh hoạt, tệ nạn đánh bạc, sử dụng trái phép chất ma túy, trộm cắp tài sản, cho vay “tín dụng đen”, vi phạm pháp luật về cư trú, xuất nhập cảnh… Một số đối tượng hình sự, đối tượng có tiền án lợi dụng các khu vực tập trung đông công nhân, khu nhà trọ của lao động ngoại tỉnh để hoạt động…

Nhóm đối tượng gây rối TTCC bị bắt giữ trên địa bàn phường Lê Thanh Nghị

Nguyên nhân của tình trạng phạm tội và vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên, học sinh, người thất nghiệp còn nhiều diễn biến phức tạp một phần là do công tác quản lý thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật ở một số nơi chưa thực sự đi vào từng người, từng nhóm, từng địa bàn. Sự phối hợp giữa gia đình – nhà trường – chính quyền cơ sở và lực lượng Công an có lúc, có nơi chưa kịp thời. Cùng với đó, việc quản lý trên không gian mạng đang đặt ra những yêu cầu mới, việc nắm bắt các đối tượng tham gia hội nhóm gì trên mạng, với nội dung gì, bị ai tác động hiện nay còn nhiều bất cập.

Thiết lập “hàng rào phòng ngừa”

Qua thực tiễn đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên, học sinh, người thất nghiệp trên địa bàn thành phố, Phòng Cảnh sát hình sự CATP nhận thấy, một vụ án do thanh, thiếu niên gây ra được khám phá nhanh là điều cần thiết, song quan trọng hơn là phải ngăn chặn được một thanh, thiếu niên không bước vào con đường phạm tội. Muốn làm được như vậy, không chỉ là trách nhiệm của lực lượng Công an mà Công an chỉ xử lý khâu cuối cùng. Quan trọng hơn là phải hình thành được “hàng rào phòng ngừa” ngay từ gia đình, nhà trường, địa bàn dân cư và không gian mạng.

Theo Thượng tá Nguyễn Văn Hiển, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự CATP, để nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên, học sinh, người thất nghiệp trên địa bàn thành phố thì Công an cấp xã chủ động phối hợp với nhà trường, chính quyền cơ sở tiến hành rà soát thực chất thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật, nhất là các thanh, thiếu niên học sinh bỏ học, thường xuyên nghỉ học, lao động không có việc làm ổn định, tụ tập ban đêm, độ chế xe máy, mang theo hung khí, đối tượng tham gia các hội nhóm phức tạp trên mạng xã hội. Bên cạnh đó, Ngành GD&ĐT và các nhà trường thiết lập cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên với Công an cơ sở, khi phát hiện vụ việc thì thông tin sớm và phối hợp giải quyết. Cần xác định, gia đình chính là tuyến phòng ngừa đầu tiên, vì thế phụ huynh cần quản lý tốt con em, quản lý phương tiện, thời gian học tập, sinh hoạt, các mối quan hệ và việc sử dụng mạng xã hội của con em trong gia đình. Ngoài ra, thành phố cũng nên hình thành cơ chế phối hợp liên ngành thực chất, trong đó xác định rõ ai rà soát, ai quản lý, ai giáo dục, ai hỗ trợ và ai chịu trách nhiệm theo dõi kết quả.

Phòng Cảnh sát hình sự CATP tiếp tục làm tốt vai trò nòng cốt trong nắm tình hình, hướng dẫn Công an cơ sở, chủ động phát hiện, phòng ngừa và đấu tranh quyết liệt với các hành vi phạm tội, vi phạm pháp luật liên quan đến thanh, thiếu niên, học sinh, người thất nghiệp, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành thành phố để quản lý từ sớm, giáo dục từ đầu, phòng ngừa từ cơ sở, không để hình thành các nhóm thanh, thiếu niên phức tạp, học sinh, người thất nghiệp phạm tội, vi phạm pháp luật, góp phần bảo đảm giữ vững ổn định ANTT, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn thành phố.