Ngân sách cho khoa học, công nghệ dự kiến đạt 120.000 tỷ đồng năm 2027

 Vị thế đổi mới sáng tạo được cải thiện  

Theo thông tin từ Bộ Khoa học - Công nghệ, sau gần 2 năm triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã đạt nhiều kết quả quan trọng.

Cùng với hoàn thiện thể chế, nguồn lực đầu tư cho lĩnh vực này được tăng cường đáng kể. Nếu trước khi ban hành Nghị quyết 57, ngân sách Nhà nước bố trí cho khoa học và công nghệ khoảng 12.000 tỷ đồng/năm thì sau khi Nghị quyết được ban hành, kinh phí dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tăng lên 75.000 tỷ đồng năm 2025 và 95.000 tỷ đồng năm 2026. Năm 2027, mức kinh phí dự kiến là 120.000 tỷ đồng.

Ngân sách cho khoa học, công nghệ dự kiến đạt 120.000 tỷ đồng năm 2027.

Những chuyển biến trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được phản ánh qua các bảng xếp hạng quốc tế. Theo Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), năm 2026, Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), tăng một bậc so với năm 2025, đứng thứ 3 ASEAN và thứ 2 trong nhóm các nền kinh tế thu nhập trung bình thấp.

Đáng chú ý, đầu ra đổi mới sáng tạo của Việt Nam xếp thứ 35 thế giới, cải thiện hai bậc so với năm trước. Việt Nam dẫn đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và sản xuất sản phẩm sáng tạo; hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo xếp thứ 50 toàn cầu, tăng năm bậc so với năm 2025.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, Việt Nam xếp thứ 45/195 quốc gia, vùng lãnh thổ về mức độ sẵn sàng AI của Chính phủ năm 2025, tăng sáu bậc so với năm 2024. Theo Chỉ số AI toàn cầu năm 2025, Việt Nam xếp thứ 40/93 quốc gia, tăng 18 bậc. Việt Nam cũng được Hiệp hội Di động Toàn cầu (GSMA) trao Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026.

Hạ tầng viễn thông và Internet ghi nhận bước phát triển rõ nét, đặc biệt trong triển khai mạng 5G. Đến hết quý III/2026, cả nước có 60.034 trạm 5G, vùng phủ đạt 93,4% dân số; số thuê bao 5G đạt 27,2 triệu vào tháng 8/2026, gần gấp đôi so với tháng 9/2025.

Song song với mở rộng hạ tầng tại các đô thị, việc phủ sóng tại vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn tiếp tục được chú trọng. Từ năm 2021 đến hết quý III/2026, các doanh nghiệp viễn thông đã phủ sóng di động cho 3.513 thôn, bản lõm sóng.

Đến ngày 1/11/2026, Internet vệ tinh đã được kích hoạt tại 196 điểm lõm sóng, gồm 154 thôn, bản và 42 cơ sở công lập, bổ sung kết nối tại những khu vực khó triển khai hạ tầng mạng mặt đất.

Sản phẩm công nghệ từng bước khẳng định vị thế

Hoạt động nghiên cứu khoa học tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Theo SCImago, năm 2025, Việt Nam xếp thứ 42 thế giới về số lượng công bố khoa học, tăng 3 bậc so với năm 2024; đứng thứ 12 châu Á và thứ 5 Đông Nam Á.

Trong 10 tháng đầu năm 2026, Việt Nam có 26.107 công bố khoa học trên hệ thống Scopus, vượt tổng số công bố của cả năm 2025.

Các cơ sở giáo dục đại học chiếm 9/10 tổ chức Việt Nam có nhiều công bố quốc tế nhất. Đến tháng 6/2026, có 61 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam được SCImago xếp hạng, tăng 15 cơ sở so với năm 2024. Cùng với đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt các chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030 và nghiên cứu cơ bản xuất sắc trong lĩnh vực khoa học tự nhiên giai đoạn 2026-2035.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tiếp tục có những chuyển biến tích cực.

Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Toán học và Trung tâm Vật lý quốc tế thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam được UNESCO tiếp tục công nhận là trung tâm dạng II giai đoạn 2026-2034. Trong lĩnh vực an toàn bức xạ, dự án hợp tác do Liên minh châu Âu tài trợ đã thiết lập 41 trạm quan trắc trực tuyến, phục vụ theo dõi bức xạ và chia sẻ dữ liệu cảnh báo sớm trong khu vực.

Đáng chú ý, một số kết quả nghiên cứu, phát triển công nghệ đã được chuyển hóa thành sản phẩm cụ thể, từng bước tiếp cận thị trường.

Trong lĩnh vực công nghệ sinh học, vắc - xin phòng dịch tả lợn châu Phi do Việt Nam nghiên cứu, sản xuất đã được xuất khẩu; tháng 10/2026, hoàn tất đơn hàng 300.000 liều sang Philippines.

Công nghiệp công nghệ số tiếp tục là một trong những lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng cao. Năm 2025, doanh thu toàn ngành đạt 215 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu đạt 172 tỷ USD, tăng lần lượt 36% và 30% so với năm 2024. 

Một điểm đáng chú ý là việc đưa trí tuệ nhân tạo vào hỗ trợ hoạt động công vụ. Hai nền tảng AI hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia, do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, đang được cung cấp miễn phí trong giai đoạn thử nghiệm tại 24/24 bộ, cơ quan trung ương và 34/34 địa phương. 

Cùng với phát triển hạ tầng và nền tảng số, chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang từng bước chuyển hướng sang giải quyết các bài toán thực tiễn, lấy sản phẩm đầu ra làm trọng tâm.