Ngành ngân hàng 2026: Động lực nào dẫn dắt?

Năm 2025 mở ra giai đoạn tăng trưởng mới cho ngành ngân hàng Việt Nam trong bối cảnh chính sách của Nhà nước đang dồn mọi nguồn lực cho thúc đẩy tăng trưởng, chính sách tiền tệ định hướng nới lỏng.

Tăng trưởng tín dụng dự kiến 20% trong năm 2026

Năm 2025, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) định hướng tăng trưởng tín dụng ở mức khoảng 16%, tuy nhiên trên thực tế mức tăng trưởng tín dụng đạt được lại gần 18% nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP trên 8%.

Bước sang năm 2026, dưới góc nhìn của giới phân tích, động lực tăng trưởng chính của ngành ngân hàng vẫn đến từ triển vọng tăng trưởng kinh tế. Với việc kinh tế phục hồi tốt hơn sẽ kéo theo nhu cầu về tín dụng và dịch vụ ngân hàng.

Trong năm 2026, Quốc hội đặt mục tiêu tăng trưởng phấn đấu từ 10% trở lên, GDP bình quân đầu người đạt 5.400 - 5.500 USD. Đồng thời, lạm phát kiểm soát ở mức khoảng 4,5%. Bên cạnh đó, Chính phủ được yêu cầu tiếp tục ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong khi đó, chính sách tiền tệ, tài khóa điều hành linh hoạt và mở rộng hợp lý, có trọng điểm. Dòng vốn tín dụng cần hướng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, kiểm soát tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Tính đến 24/12/2025 đạt 18,4 triệu tỷ đồng, tăng 17,87% so với đầu năm và tăng 19,41% so với cùng kỳ năm trước.

Đứng trước mục tiêu tăng trưởng kinh tế, giới phân tích đưa ra dự báo tăng đối 'dè dặt' hơn đối với nền kinh tế Việt Nam. Theo ngân hàng UOB, năm 2026, tăng trưởng của Việt Nam có thể giảm nhẹ còn khoảng 7% do cơ sở so sánh cao của năm 2025 và sự suy giảm của hoạt động tranh thủ đẩy nhanh đơn hàng xuất khẩu trước đó. Trước đó, HSBC cũng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2025 có thể đạt 7,9% và năm 2026 có thể đạt 6,7%.

Để đạt được mục tiêu đó, tín dụng cũng cần phải tăng tương ứng để cấp vốn cho nền kinh tế. Trong khi đó, ngân hàng tiếp tục giữ vai trò kênh dẫn vốn chủ lực của nền kinh tế với tỷ lệ tín dụng/GDP tăng từ 114% năm 2020 lên 135% vào 6 tháng đầu năm 2025, cho thấy hệ thống ngân hàng vẫn là động lực chính hỗ trợ sản xuất, bất động sản, công nghiệp chế biến và đầu tư công.

Bước sang năm 2026, khi nền kinh tế được kỳ vọng bước vào chu kỳ tăng tốc, nhiều bộ phận phân tích dự phóng tín dụng có thể tăng khoảng 18–20%, phù hợp mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số giai đoạn 2026–2030.

Ở góc độ phân tích của chuyên gia Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, tăng trưởng tín dụng cao trong năm nay khiến dư địa tăng trưởng năm 2026 có thể bị thu hẹp.

Mặc dù chủ trương bỏ trần room tín dụng đã được đưa ra, song áp lực nợ xấu có xu hướng gia tăng sẽ là yếu tố khiến room tín dụng nhiều khả năng thấp hơn năm trước. Ông dự báo tăng trưởng tín dụng năm 2026 có thể đạt khoảng 15%.

Theo chuyên gia này, cơ hội sẽ không phân bổ đồng đều giữa các ngân hàng mà có sự phân hóa rõ rệt. Những ngân hàng có bộ đệm vốn tốt, tăng trưởng tín dụng năm nay tích cực sẽ được hưởng lợi, trong khi các nhà băng có nền tảng vốn mỏng, tăng trưởng tín dụng chưa đạt kỳ vọng sẽ chịu nhiều áp lực hơn.

Kỳ vọng NIM sẽ có sự cải thiện

Biên lãi thuần (NIM) là một trong những chỉ số quan trọng nhất đối với hoạt động kinh doanh của ngành ngân hàng. Chỉ tiêu này thể hiện chênh lệch giữa thu nhập lãi và chi phí lãi chia cho tài sản sinh lãi. NIM càng lớn đồng nghĩa mảng tín dụng, hoạt động cốt lõi của ngân hàng, càng có khả năng sinh lời cao.

Ghi nhận dữ liệu từ WiChart, NIM của các ngân hàng niêm yết tiếp tục xu hướng thu hẹp trong quý III/2025 khi chi phí vốn tăng nhanh hơn lợi suất tài sản sinh lời; NIM ở mức 3,15%, giảm 0,02 điểm % so với quý trước đó, đánh dấu mức thấp nhất kể từ đầu năm 2019.

Trao đổi với người viết, chuyên gia Nguyễn Thế Minh cho biết trong năm 2025 ngành ngân hàng vẫn chịu áp lực rất lớn về NIM. Với nhóm ngân hàng quốc doanh, NIM duy trì ở mức thấp; còn nhóm ngân hàng tư nhân dù có cải thiện nhưng mức độ cải thiện chưa đáng kể.

Về triển vọng năm 2026, ông Minh kỳ vọng NIM sẽ có sự cải thiện tốt hơn đáng kể. Chi phí vốn đầu vào của các ngân hàng được dự báo giảm dần khi các nhà băng chủ động cơ cấu lại nguồn vốn huy động, trong đó ưu tiên sử dụng kênh trái phiếu quốc tế. Điều này, theo ông, sẽ góp phần giảm áp lực chi phí vốn, NIM từ đó sẽ tăng lên.

Ngoài ra, thanh khoản thị trường bất động sản được kỳ vọng hồi phục trong năm tới cũng sẽ hỗ trợ mặt bằng lãi suất cho vay. Năm nay, thanh khoản bất động sản yếu khiến tín dụng chủ yếu tập trung vào lĩnh vực sản xuất (vốn có mức lãi suất thấp) khiến các ngân hàng khó bù đắp chi phí huy động. Nếu thị trường bất động sản phục hồi, lãi suất cho vay có thể được nâng lên, qua đó giúp cải thiện NIM.

Nhìn chung, vị chuyên gia nhận định NIM của các ngân hàng sẽ cải thiện đáng kể trong năm 2026, kéo theo hiệu quả sử dụng vốn tăng trở lại.

Chuyên gia cũng đánh giá thu nhập ngoài lãi sẽ là một điểm sáng khác. Năm nay, phần lớn lợi nhuận của hệ thống vẫn đến từ thu nhập lãi. Tuy nhiên, sang năm, ông kỳ vọng mảng ngoài lãi như bancassurance và kinh doanh trái phiếu sẽ khởi sắc hơn, đặc biệt là thị trường trái phiếu. Những nguồn thu này không chỉ gia tăng đóng góp vào lợi nhuận mà còn giúp cải thiện hiệu quả sử dụng vốn của các ngân hàng.

Cùng với đó, một yếu tố khác được chuyên gia nhấn mạnh là tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA). Tỷ lệ CASA tại một số ngân hàng đã ghi nhận cải thiện trong năm nay và có thể tiếp tục tăng trong năm 2026 nhờ sự phát triển của các kênh tài sản sinh lời tốt và việc đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ tài chính của ngân hàng.

Cuối cùng, sự phát triển của thị trường chứng khoán cũng mở ra cơ hội tăng vốn cho các ngân hàng. Thanh khoản và quy mô thị trường gia tăng cùng với kỳ vọng nâng hạng thị trường trong năm 2026 sẽ giúp các ngân hàng thuận lợi hơn trong phát hành cổ phiếu, qua đó tăng cường bộ đệm vốn, cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) và mở rộng dư địa tăng trưởng tín dụng.

Tín hiệu tích cực về chất lượng tài sản ngân hàng

Câu chuyện chất lượng tài sản cũng là yếu tố quan trọng tới triển vọng và hoạt động các ngân hàng trong năm 2026. Trong báo cáo phân tích mới đây, các chuyên gia Chứng khoán MB (MBS) cho rằng trong năm 2026 chất lượng tài sản toàn ngành sẽ không biến động nhiều so với 2025.

Theo MBS, áp lực gia tăng nợ xấu sẽ giảm dần đi khi tăng trưởng tín dụng khả quan hơn nhưng đồng thời bộ đệm trích lập của các ngân hàng cũng đã vơi đi khá nhiều khi tích cực xử lý nợ tồn đọng trong hai năm gần nhất. Tỷ lệ bao nợ xấu dự kiến vẫn sẽ duy trì trên mức 80% trong năm 2026 nhưng khả năng trên 100% sẽ không quá cao.

Quay lại thời điểm cuối quý III/2025, tỷ lệ nợ xấu và tỷ lệ nợ nhóm 2 toàn ngành đạt lần lượt 2% và 1,37%, tăng 0,09% và giảm 0,24% so với cuối năm 2024. Tổng quan, chất lượng tài sản toàn ngành có sự cải thiện nhẹ so với đầu năm 2025.

Về triển vọng, chuyên gia Thế Minh cho biết trong thời gian tới có thể kỳ vọng chất lượng tài sản của các ngân hàng sẽ được cải thiện nhờ một số yếu tố hỗ trợ.

Theo ông Minh, yếu tố then chốt là thị trường bất động sản. Trong năm 2025, các chính sách đã dần cởi mở hơn, gỡ bỏ các nút thắt, gia tăng nguồn cung và giúp nhiều dự án chuyển từ trạng thái đóng băng sang có thanh khoản.

Vị chuyên gia kỳ vọng năm 2026, thanh khoản thị trường bất động sản sẽ cải thiện, nhờ các chính sách sửa đổi Luật đất đai và các điều chỉnh mới, từ đó kéo theo chất lượng tài sản của ngân hàng được nâng lên.

Ngoài ra, mục tiêu tăng trưởng hai con số của Chính phủ từ 2026 đến 2030 cũng sẽ là động lực quan trọng, tạo bức tranh tích cực hơn cho chất lượng tài sản ngân hàng.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh, lĩnh vực bán lẻ của Việt Nam trong giai đoạn vừa qua chịu ảnh hưởng từ các rủi ro bên ngoài như thương mại và FDI. Dù vẫn tăng trưởng, nhưng mức tăng chưa mạnh như chu kỳ hằng năm. Tuy nhiên, từ năm sau, khi các rủi ro địa chính trị và thương mại giảm bớt, động lực tăng trưởng bán lẻ sẽ cải thiện, từ đó nâng cao chất lượng tài sản trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng.

Cuối cùng, việc duy trì chính sách nới lỏng tiền tệ, đặc biệt khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dự kiến sẽ nới lỏng mạnh tay hơn với việc cắt giảm lãi suất từ năm sau, sẽ là yếu tố hỗ trợ gián tiếp cho chất lượng tài sản của các ngân hàng trong năm tới.

Minh Nguyệt