'Ngẫu hứng còn duyên' – tình ca mang âm hưởng dân ca Kinh Bắc mùa Valentine

Ca khúc “Ngẫu hứng còn duyên” – sáng tác của Nguyễn Quang Long, do AnhHI Thanh Cường thể hiện – vừa ra mắt đúng dịp Valentine 14/2, mang đến một câu chuyện tình yêu được kể bằng ngôn ngữ của văn hóa truyền thống. Ca khúc hướng tới những đôi lứa đang yêu và cả những người đang chuẩn bị bước vào tình yêu, đồng thời gửi gắm thông điệp về sự dũng cảm trong việc bày tỏ cảm xúc và trân trọng duyên phận.

AnhHI Thanh Cường

Trong bối cảnh nhiều ca khúc tình yêu hiện đại thường xoay quanh nỗi nhớ, chia xa, tổn thương hay hạnh phúc, “Ngẫu hứng còn duyên” lựa chọn một hướng tiếp cận khác khi đưa hơi thở dân ca vào cấu trúc âm nhạc đương đại. Những hình ảnh quen thuộc trong văn hóa truyền thống như trầu cau, tơ hồng, vườn hồng hay lời thưa với mẹ cha được đặt trong bối cảnh cảm xúc của người trẻ hôm nay. Qua đó, chất liệu dân gian không chỉ mang tính hoài niệm mà trở thành một lựa chọn thẩm mỹ mang tính kế thừa trong đời sống âm nhạc đương đại.

Ca khúc được phát triển từ cảm hứng trực tiếp với bài dân ca quan họ lời cổ “Còn duyên” – một trong những làn điệu tiêu biểu của không gian văn hóa Kinh Bắc, nơi câu chuyện tình yêu gắn liền với duyên phận, lễ nghi và khát vọng nên đôi. Tuy nhiên, thay vì kế thừa nguyên bản cấu trúc giai điệu hay mô-típ ca từ quen thuộc, tác phẩm lựa chọn hướng phát triển mới: giữ tinh thần kể chuyện của dân ca, đồng thời mở rộng không gian biểu đạt bằng ngôn ngữ âm nhạc hiện đại.

Thông qua những hình tượng đã ăn sâu trong tâm thức văn hóa người Việt như vườn hồng, trầu cau, lời thưa với mẹ cha, bài hát đặt câu chuyện tình yêu truyền thống trong nhịp sống hôm nay. Vì vậy, khi nghe những ca từ như: “Thương anh cho anh vào vườn hồng / Đưa anh sang chơi cửa chơi nhà / Thưa với mẹ cha / Để cho hai ta làm con một nhà”, người trẻ không cảm thấy đó là câu chuyện xa xưa, mà nhận ra tình yêu ở bất kỳ thời đại nào cũng cần sự nghiêm túc, chân thành và mong muốn gắn bó lâu dài.

Việc ra mắt ca khúc vào dịp Valentine năm nay càng mang ý nghĩa đặc biệt khi thời điểm này trùng với Tết – mùa đoàn viên, trở về và sum họp gia đình. Đây cũng là lúc nhiều người trẻ độc thân đối diện với những câu hỏi quen thuộc từ người thân về chuyện tình cảm và hôn nhân. Trong bối cảnh đó, ca khúc không chỉ là lời yêu thương mà còn mang tinh thần khuyến khích người trẻ mạnh dạn với cảm xúc của mình.

Chia sẻ về thông điệp của tác phẩm, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long cho biết: “Tôi thấy, trong những ngày Tết, không ít người trẻ đã từng trải qua cảm giác ngồi giữa họ hàng, tay cầm miếng bánh chưng mà tim đập nhanh hơn cả khi đi hẹn hò chỉ vì sợ bị… gọi tên. Và đôi khi, vì quá bận rộn với công việc, hoặc vì chưa đủ can đảm để nói ra tình cảm của mình, mà chúng ta để cho duyên cứ thế trôi qua. Chính vì vậy, qua ca khúc này, tôi cũng muốn nhắn nhủ một điều rất giản dị: Nếu đã có tình cảm với ai đó, hãy mạnh dạn nói ra. Nếu đã yêu, hãy trân trọng tình yêu ấy. Đừng để đến khi: “Xuân thì vẫn thắm người ơi / Hoa cau rụng trắng bên giàn trầu không” mà lời thương vẫn còn… ‘buông lơi’”.

Thông qua ca khúc, nhạc sĩ cũng gửi gắm quan niệm về tình yêu như một dạng duyên phận trong dân ca – không phải lúc nào cũng đến đúng thời điểm con người sẵn sàng, nhưng khi đã gặp cần biết trân trọng và giữ gìn. Theo ông, tình yêu đôi lứa là một phần không thể thiếu của đời sống, khiến con người mong muốn trở về, chia sẻ nhiều hơn và trở thành phiên bản tốt đẹp hơn của chính mình.

“Ngẫu hứng còn duyên” cũng là một trong năm ca khúc thuộc album Thương câu dân ca do AnhHI Thanh Cường thể hiện. Đây là dự án âm nhạc hướng tới việc thử nghiệm khả năng phát triển của dân ca đồng bằng Bắc Bộ trong môi trường nghe nhìn hiện đại. Đồng hành với dự án trong vai trò giám đốc âm nhạc là nhạc sĩ – NSƯT Nguyễn Quang Hưng, người góp phần định hình màu sắc phối khí nhằm đảm bảo sự cân bằng giữa yếu tố truyền thống và tinh thần đương đại trong từng tác phẩm.

Ở góc độ khái niệm, dự án hướng tới cách tiếp cận “dân ca hiện đại” không đơn thuần là làm mới dân ca bằng nhạc cụ điện tử hay tiết tấu phổ thông, mà là quá trình tìm kiếm sự hài hòa giữa di sản âm nhạc truyền thống với nhịp sống và thẩm mỹ xã hội hôm nay. Khi đó, những làn điệu xưa không bị bảo tồn như giá trị tĩnh, mà tiếp tục được kể lại bằng ngôn ngữ âm nhạc phù hợp với thế hệ mới.

Trong tinh thần này, “Ngẫu hứng còn duyên” được xem như một thử nghiệm nhằm đưa dân ca bước vào đời sống hiện đại, trở thành một phần của cảm xúc tình yêu hôm nay – vừa quen thuộc, vừa mới mẻ, đồng thời góp phần lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh âm nhạc đương đại.

Hà Phương/VOV.VN