Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai: Nâng cao khả năng chống chịu từ mỗi gia đình

Nhấn mạnh vai trò chủ động của mỗi gia đình trong phòng ngừa, ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai. Tại Nghệ An, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức chương trình hưởng ứng, tập huấn và diễn tập thực tế nhằm nâng cao năng lực ứng phó thiên tai tại cộng đồng.

Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai được tổ chức vào ngày 13/10 hằng năm nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về công tác phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Năm 2026, Văn phòng Liên hợp quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai (UNDRR) lựa chọn chủ đề "Resilience Starts at Home" – "Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn".

Tại Nghệ An, ngày 10/10 Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với Hội Chữ thập đỏ tỉnh Nghệ An và các đơn vị liên quan tổ chức chương trình hưởng ứng Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2026 với chủ đề trên.

Tham dự chương trình có 300 đại biểu, gồm đại diện Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các bộ, ban, ngành Trung ương; lãnh đạo UBND tỉnh Nghệ An, cấp ủy, chính quyền và người dân địa phương.

Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Nguyễn Sỹ Trường phát biểu tại Chương trình hưởng ứng Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2026 với chủ đề: “Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn”. Ảnh:BTC

Chương trình nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, tăng cường khả năng chủ động ứng phó từ mỗi gia đình; đồng thời thúc đẩy sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, địa phương, doanh nghiệp, cộng đồng và các đối tác thuộc Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế trong công tác phòng ngừa, ứng phó và phục hồi sau thiên tai.

Theo Báo cáo Thảm họa Thế giới năm 2026 của Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC), trong giai đoạn 2020-2024, các thảm họa trên thế giới đã khiến khoảng 271.000 người thiệt mạng, ảnh hưởng đến gần 700 triệu người và gây ra khoảng 105 triệu lượt di dời.

Phát biểu tại Chương trình, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Nguyễn Sỹ Trường cho biết, Nghị quyết Đại hội XII của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã mở ra một giai đoạn phát triển mới với những định hướng, nhiệm vụ và các khâu đột phá có ý nghĩa nền tảng đối với đổi mới hoạt động Hội. Trong đó, lĩnh vực phòng ngừa, ứng phó thiên tai, thảm họa được quan tâm, xác định là lĩnh vực ưu tiên, gắn với mục tiêu: Xây dựng “Cộng đồng an toàn, sẵn sàng trước thiên tai, thảm họa”.

Theo ông Nguyễn Sỹ Trường, “Cộng đồng an toàn, sẵn sàng trước thiên tai, thảm họa” không chỉ là tên gọi của một chương trình, mà là một cách tiếp cận mới của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đối với công tác phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Nâng cao năng lực ứng phó tại cộng đồng

Là thành viên của Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam xác định phòng ngừa, ứng phó thảm họa và hỗ trợ phục hồi sau thiên tai là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong hoạt động nhân đạo.

Trong khuôn khổ chương trình, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức tập huấn, diễn tập thực tế nhằm nâng cao năng lực ứng phó thiên tai cho lực lượng tại chỗ.

Các lớp tập huấn về giảm nhẹ rủi ro thiên tai và kỹ năng sơ cấp cứu dành cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, tập trung trang bị kiến thức, kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp và hỗ trợ người dân khi xảy ra thiên tai.

Bên cạnh đó, hoạt động diễn tập ứng phó thảm họa tại cộng đồng được tổ chức với các tình huống giả định như sơ tán người dân, cứu hộ, cứu nạn và sơ cấp cứu. Qua diễn tập, các lực lượng thực hành phối hợp, phân công nhiệm vụ và xử lý tình huống, qua đó nâng cao khả năng sẵn sàng ứng phó khi thiên tai xảy ra.

Diễn tập cứu hộ, cứu nạn, ứng phó thảm họa tại cộng đồng. Ảnh: BTC

Hỗ trợ người dân phục hồi sau thiên tai

Năm 2025, hệ thống Hội Chữ thập đỏ từ Trung ương đến địa phương tiếp tục triển khai các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và cộng đồng. Các chương trình, dự án trọng điểm được triển khai với tổng nguồn lực hơn 156,9 tỷ đồng, tập trung hỗ trợ tiền mặt, phục hồi sinh kế, cải thiện điều kiện nước sạch và vệ sinh môi trường.

Thông qua các dự án cứu trợ khẩn cấp và phục hồi sau thiên tai, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã hỗ trợ hơn 51.000 lượt người, trong đó phụ nữ chiếm 51%; hỗ trợ tiền mặt cho 7.176 hộ gia đình, đạt 98,2% kế hoạch. Nguồn hỗ trợ giúp người dân đáp ứng nhu cầu thiết yếu, mua vật tư sản xuất, con giống, sửa chữa chuồng trại và từng bước phục hồi sinh kế.

Trong hợp tác quốc tế, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với các đối tác thuộc Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế cùng các tổ chức quốc tế triển khai nhiều chương trình cứu trợ, phục hồi sau thiên tai. Trong đó, dự án cứu trợ khẩn cấp sau bão số 3 (bão Yagi năm 2024) và hoàn lưu bão tại 10 tỉnh có kinh phí 27,43 tỷ đồng; dự án phục hồi sinh kế và hỗ trợ cơ sở hạ tầng thiết yếu tại 6 tỉnh có kinh phí hơn 23,2 tỷ đồng; các dự án hỗ trợ trường học và cộng đồng khắc phục hậu quả thiên tai có tổng kinh phí hơn 14,4 tỷ đồng.

Hoạt động hỗ trợ sinh kế và nâng cao an toàn cho các nhóm dễ bị tổn thương còn được triển khai thông qua Chương trình "An toàn cho ngư dân nghèo, khó khăn", với tổng nguồn lực 58,36 tỷ đồng. Chương trình đã hỗ trợ 3.206 hộ dân tiếp cận kiến thức pháp luật và sơ cấp cứu; trang bị 1.116 áo phao cứu sinh đa năng; xây mới, sửa chữa 535 căn nhà và hỗ trợ sinh kế cho hơn 400 hộ gia đình.

Chủ động phòng ngừa, hành động sớm

Cùng với hoạt động cứu trợ và phục hồi sau thiên tai, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đẩy mạnh các giải pháp phòng ngừa, nâng cao năng lực ứng phó thảm họa. Trong đó có triển khai mô hình tài chính dựa vào dự báo, xây dựng các điểm trú tránh nắng tại cộng đồng, ứng dụng phần mềm QGIS để lập bản đồ rủi ro thiên tai và sử dụng phần mềm quản lý lực lượng ứng phó thảm họa.

Các hoạt động này góp phần chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, chuẩn bị và hành động sớm trước thiên tai; đồng thời nâng cao năng lực của cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và cộng đồng trong bảo vệ tính mạng, tài sản, sinh kế của người dân.

Với chủ đề "Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn", chương trình tại Nghệ An khuyến khích người dân chủ động chuẩn bị, trang bị kỹ năng tự bảo vệ và sẵn sàng hỗ trợ những người xung quanh khi xảy ra thiên tai.

Hưởng ứng Ngày quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2026, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam kêu gọi các cấp Hội, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân tiếp tục chung tay xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai; tăng cường đầu tư cho công tác chuẩn bị và nâng cao năng lực chống chịu ngay từ mỗi gia đình.