Nghệ An hoàn thành tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật

Đến thời điểm này, Nghệ An đã hoàn thành tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) theo chỉ đạo của Trung ương. Qua đó, kịp thời nhận diện bất cập, xác định phương án, lộ trình xử lý, từng bước hoàn thiện thể chế, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Lãnh đạo Sở Tư pháp trao đổi với cán bộ thực hiện tổng rà soát văn bản QPPL. Ảnh: Mai Hoa

Lãnh đạo Sở Tư pháp trao đổi với cán bộ thực hiện tổng rà soát văn bản QPPL. Ảnh: Mai Hoa

Điều chỉnh kịp thời, không để khoảng trống pháp lý

Là lĩnh vực có hệ thống văn bản QPPL rộng, phức tạp, liên quan trực tiếp đến đầu tư, xây dựng, quy hoạch, đô thị, nhà ở, bất động sản, giao thông và hạ tầng kỹ thuật, ngành Xây dựng chịu tác động lớn từ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.

Từ thực tiễn đó, Sở Xây dựng đã chủ động rà soát sau vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và tổng rà soát chỉ đạo của UBND tỉnh theo hướng bài bản, rõ trách nhiệm. Kết quả sau ngày 1/7/2025, Sở đã tham mưu HĐND, UBND tỉnh ban hành hơn 17 văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời điều chỉnh các quy định thuộc lĩnh vực quản lý.

Tiêu biểu là Quyết định số 92/2025/QĐ-UBND ngày 17/11/2025 sửa đổi, bổ sung 7 quyết định liên quan đến lĩnh vực xây dựng, giao thông. Điểm đáng chú ý của quyết định này, không dừng ở thay tên gọi “cấp huyện” bằng “cấp xã”, mà xác định nhiệm vụ, quy trình, trách nhiệm của cấp xã trong hướng dẫn, tiếp nhận thông báo khởi công, hồ sơ thiết kế, kiểm tra và xử lý vi phạm; làm rõ thẩm quyền điều chỉnh cả giấy phép xây dựng do cấp huyện trước đây cấp. Quy định phối hợp về quản lý nhà ở, thị trường bất động sản cũng được cập nhật.

Văn bản QPPL lĩnh vực xây dựng được Sở Xây dựng Nghệ An tập trung rà soát và xử lý, đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Ảnh: Công trình trụ sở làm việc xã Thiên Nhẫn. Ảnh: Mai Hoa

Văn bản QPPL lĩnh vực xây dựng được Sở Xây dựng Nghệ An tập trung rà soát và xử lý, đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Ảnh: Công trình trụ sở làm việc xã Thiên Nhẫn. Ảnh: Mai Hoa

Về kết quả tổng rà soát, đến ngày 31/10/2026, qua rà soát 43 văn bản thuộc lĩnh vực xây dựng, giao thông còn hiệu lực, Sở đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ 18 văn bản. Trong 12 văn bản dự kiến xử lý năm 2026, Sở đã hoàn thành quy trình xây dựng 5 văn bản; tích hợp nội dung 10 quyết định thành 3 dự thảo quyết định thuộc thẩm quyền UBND tỉnh, hiện đã trình UBND tỉnh.

Kết quả đó phản ánh quá trình chuyển từ rà soát sang xử lý cụ thể; đồng thời là kết quả thực hiện chủ trương “hạn chế ban hành nhiều văn bản” tại Kết luận số 18, ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và chỉ đạo của UBND tỉnh, hướng tới hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, dễ áp dụng, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh.

Rà soát văn bản được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, nhằm nâng cao chất lượng hệ thống pháp luật, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước.

Đồng chí Nguyễn Văn Hải - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Văn Hải cho biết: Sau rà soát, việc xác định rõ thẩm quyền cấp phép, điều chỉnh giấy phép, trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết hồ sơ của UBND cấp xã phù hợp mô hình tổ chức mới có ý nghĩa trực tiếp đối với người dân và doanh nghiệp. Khi cơ sở pháp lý được hoàn thiện, người dân biết rõ cơ quan giải quyết, doanh nghiệp chủ động hơn trong triển khai dự án, chính quyền cơ sở có căn cứ thực hiện nhiệm vụ, hạn chế tình trạng phải xác minh hoặc xin ý kiến nhiều lần do quy định chưa thống nhất.

Xác định đúng hiệu lực, tránh lúng túng trong thực thi

Nếu ở cấp tỉnh, tổng rà soát tập trung nhiều vào điều chỉnh thẩm quyền, cập nhật căn cứ pháp lý và hoàn thiện cơ chế quản lý chuyên ngành, thì ở cấp xã, việc rà soát không chỉ giới hạn ở văn bản do chính quyền hiện nay ban hành, mà còn phải tập hợp, đối chiếu văn bản của cấp huyện trước đây để xác định chính xác hiệu lực và phạm vi áp dụng trên địa bàn mới.

Tại xã Đại Đồng, qua rà soát, địa phương thống kê 29 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 2 văn bản do cấp xã hiện nay ban hành và 27 văn bản của cấp huyện trước đây.

Lãnh đạo xã Đại Đồng trao đổi, tìm hiểu việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân từ cán bộ, công chức tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã. Ảnh: Mai Hoa

Lãnh đạo xã Đại Đồng trao đổi, tìm hiểu việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân từ cán bộ, công chức tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã. Ảnh: Mai Hoa

Theo Chủ tịch UBND xã Đại Đồng Trần Thanh Nga: Việc rà soát giúp chính quyền cơ sở xác định rõ quy định nào còn hiệu lực, quy định nào cần xử lý, tránh tình trạng cán bộ hiểu và vận dụng không thống nhất. Đây cũng là cơ sở để các bộ phận chuyên môn phối hợp chặt chẽ, hạn chế chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm, nhất là trong những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến người dân như đất đai, xây dựng, ngân sách và quản lý trật tự địa bàn.

Đáng chú ý, các nghị quyết, quyết định của chính quyền cấp huyện trước sắp xếp không mặc nhiên hết hiệu lực khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động. Theo quy định chuyển tiếp, các văn bản tiếp tục có hiệu lực trong phạm vi địa giới đơn vị hành chính cấp huyện cũ đến hết ngày 28/2/2027, trừ trường hợp được thay thế hoặc có quy định khác. Vì vậy, cần phân loại, xác định đúng phạm vi áp dụng, tránh vận dụng quy định không còn phù hợp hoặc loại bỏ văn bản vẫn còn giá trị pháp lý. Đặc biệt, xác lập hành lang pháp lý thống nhất, rõ ràng cho từng nhiệm vụ, lĩnh vực; giúp chính quyền cơ sở thực thi công vụ đúng thẩm quyền, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc.

Việc rà soát giúp chính quyền cơ sở xác định rõ quy định nào còn hiệu lực, quy định nào cần xử lý, tránh tình trạng cán bộ hiểu và vận dụng không thống nhất.

Đồng chí Trần Thanh Nga - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Đại Đồng

Nhận diện, xử lý triệt để những bất cập

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương và kế hoạch của UBND tỉnh về tổng rà soát văn bản QPPL, thời gian qua, các cấp, ngành, địa phương tập trung rà soát tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, khả thi và tác động thực tế của văn bản, nhận diện bất cập để xử lý, không để khoảng trống pháp lý.

Theo báo cáo của Sở Tư pháp, Nghệ An là 1 trong 24 địa phương trong cả nước hoàn thành sớm nhiệm vụ này. Kết quả đến ngày 31/10/2026, trong 536 văn bản cấp tỉnh thuộc diện rà soát nội dung, có 109 văn bản được đề xuất xử lý và 10 văn bản cần ban hành mới. Trong đó, có 83 văn bản mâu thuẫn, chồng chéo, không thống nhất hoặc không còn phù hợp, chủ yếu do căn cứ pháp lý hết hiệu lực, thay đổi thẩm quyền hoặc vẫn giao nhiệm vụ cho cấp huyện. Lĩnh vực xây dựng có 18 văn bản cần xử lý; nội vụ 11; tài chính, tư pháp, nông nghiệp và môi trường mỗi lĩnh vực 8.

Ngoài ra, 12 văn bản chưa rõ, thiếu khả thi; 3 quyết định về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh cần xử lý. Qua rà soát cũng phát hiện nội dung chưa có quy định về phụ cấp độc hại, bồi dưỡng hiện vật đối với người làm công tác lưu trữ.

Cán bộ Sở Tư pháp rà soát hệ thống văn bản QPPL trên môi trường số. Ảnh: Mai Hoa

Cán bộ Sở Tư pháp rà soát hệ thống văn bản QPPL trên môi trường số. Ảnh: Mai Hoa

Ở cấp xã, trong 118 văn bản thuộc diện rà soát nội dung, địa phương đề xuất bãi bỏ 43 văn bản, gồm 32 văn bản không còn phù hợp chủ trương, đường lối của Đảng, 7 văn bản không phù hợp pháp luật và 4 nghị quyết thiếu rõ ràng, khả thi.

Cấp huyện trước sắp xếp còn 463 văn bản của 19 đơn vị hành chính cũ; 125 văn bản chỉ có nội dung bãi bỏ văn bản khác, cần tiếp tục xác định phương án xử lý.

Giám đốc Sở Tư pháp Hoàng Thị Thu Trang cho biết: Qua tổng rà soát đã nhận diện những bất cập có tính liên ngành, liên cấp, không chỉ nằm ở từng văn bản riêng lẻ mà còn liên quan đến sự thay đổi của hệ thống thể chế. Cùng với rà soát, tỉnh chỉ đạo, yêu cầu gắn trách nhiệm xử lý với cơ quan chủ trì, xác định rõ phương án, thời hạn, tiến độ; theo dõi thường xuyên để tránh phát hiện bất cập nhưng chậm sửa đổi, thay thế.

Theo lộ trình, trong 119 văn bản cấp tỉnh cần xử lý, dự kiến 97 văn bản hoàn thành năm 2026, 15 văn bản năm 2027; 7 văn bản chưa xác định mốc do chờ hướng dẫn Trung ương hoặc cần làm rõ phương án. Với 43 văn bản cấp xã đề xuất bãi bỏ, việc xử lý cũng được xác định trong giai đoạn 2026-2027.

Quá trình rà soát văn bản quy định pháp luật, yêu cầu gắn trách nhiệm xử lý với cơ quan chủ trì, xác định rõ phương án, thời hạn, tiến độ; theo dõi thường xuyên để tránh phát hiện bất cập nhưng chậm sửa đổi, thay thế.

Đồng chí Hoàng Thị Thu Trang - Giám đốc Sở Tư pháp Nghệ An

Kết quả tổng rà soát không chỉ nhận diện tình trạng pháp lý của hệ thống văn bản, mà quan trọng hơn đã xác định những bất cập, nguyên nhân và hướng xử lý cụ thể.

Ở góc độ quản trị, việc điều chỉnh quy định không còn phù hợp giúp đồng bộ hệ thống pháp luật với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền trong chính quyền địa phương 2 cấp.

Khi trách nhiệm từng cấp được phân định rõ, chính quyền cơ sở chủ động giải quyết công việc, giảm khâu phối hợp, xác minh không cần thiết, khắc phục tình trạng chồng chéo, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật chính là một trong những hoạt động góp phần cải cách thủ tục hành chính từ gốc. Khi các quy định rõ ràng, thống nhất, tạo cơ sở cắt giảm khâu trung gian, đơn giản hóa quy trình, xác định đúng trách nhiệm từng cơ quan, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Lãnh đạo Sở Tư pháp lắng nghe ý kiến của người dân về chất lượng giải quyết thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực tư pháp. Ảnh: Mai Hoa

Lãnh đạo Sở Tư pháp lắng nghe ý kiến của người dân về chất lượng giải quyết thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực tư pháp. Ảnh: Mai Hoa

Trong bối cảnh Nghệ An hướng tới tăng trưởng nhanh, bền vững và mục tiêu tăng trưởng 2 con số, thể chế minh bạch, ổn định không chỉ tạo thuận lợi cho quản lý mà còn là nguồn lực thúc đẩy phát triển. Những quy định đồng bộ sẽ góp phần khơi thông nguồn lực, tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh và triển khai các lĩnh vực mới như khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế tư nhân.

Vì vậy, thước đo cuối cùng của tổng rà soát không phải là số văn bản được sửa đổi hay bãi bỏ, mà là những điểm nghẽn được tháo gỡ, thủ tục được đơn giản hóa, thời gian và chi phí tuân thủ được giảm xuống, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp được nâng lên. Điều này đặt ra yêu cầu đối với các sở, ngành, địa phương tiếp tục chuyển từ rà soát, kiến nghị sang hành động, gắn trách nhiệm xử lý với từng cơ quan, đơn vị.

Mai Hoa

Nguồn Nghệ An: https://baonghean.vn/nghe-an-hoan-thanh-tong-ra-soat-van-ban-quy-pham-phap-luat-10356153.html