Nghề săn gấu Bắc Cực tại hòn đảo ông Trump muốn mua

Việc áp hạn ngạch săn bắn buộc các thợ săn phải chuyển sang săn hải cẩu - loài chưa bị giới hạn - để duy trì sinh kế. Ảnh: Justin Lewis.

Giữa không gian mênh mông, lạnh giá của Greenland - vùng đất từng được xem là "vùng trắng" trên bản đồ thế giới - người Inuit đã sống cùng băng trong hàng thế kỷ. Với họ, biển băng không chỉ là mặt phẳng để di chuyển, mà còn là nền móng sinh kế và trụ cột văn hóa.

Từ những tảng băng dày, ổn định, các thế hệ thợ săn Inuit lần theo dấu gấu Bắc Cực, hải cẩu và nhiều loài động vật vùng cực khác để mưu sinh. Nhưng giờ đây, lớp băng ấy đang mỏng dần, rạn nứt và trở nên khó lường hơn bao giờ hết.

Hjelmer Hammeken - người được mệnh danh là thợ săn gấu Bắc Cực vĩ đại nhất Greenland - là nhân chứng sống cho sự thay đổi ấy. Vùng săn bắn quen thuộc mà ông từng gắn bó nay không còn giữ được sự ổn định. Biến đổi khí hậu khiến băng tan sớm hơn, mùa săn bắn ngắn lại, trong khi tập tính di chuyển của động vật thì ngày càng khó đoán, Hakai Magazine viết.

Trên khắp Greenland, diện tích băng biển đang thu hẹp nhanh chóng, trung bình khoảng 10% mỗi thập kỷ. Ảnh: Tiina Itkonen, Justin Lewis.

Hammeken - người từng săn hơn 300 cá thể gấu Bắc Cực trong suốt cuộc đời - nay buộc phải dừng lại khi hạn ngạch năm chỉ cho phép săn 35 con và đã chạm giới hạn. Không còn lựa chọn, các thợ săn chuyển sang săn hải cẩu - loài chưa bị áp hạn ngạch - để duy trì cuộc sống.

Trong khi đó, Bắc Cực đang ấm lên với tốc độ nhanh gấp 4 lần mức trung bình toàn cầu. Những vịnh biển từng đóng băng vĩnh cửu nay trải qua những đợt băng tan, thu hẹp cả không gian lẫn thời gian săn bắn.

Người Inuit từng nổi tiếng với khả năng thích nghi với điều kiện khắc nghiệt của Bắc Cực qua nhiều thế kỷ, nhưng giờ đây đang phải đối mặt với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường.

Ở Greenland, thủy triều dâng hạ đẩy nước biển xuyên qua lớp băng, đóng băng thành những hồ xanh biếc giữa biển băng. Đồng hành cùng các thợ săn là những đàn chó kéo xe trượt tuyết dày dạn kinh nghiệm. Ảnh: Justin Lewis.

Trong khi thế giới nhắc đến Greenland với những từ khóa như Tổng thống Donald Trump, tình trạng nguy cấp của gấu Bắc Cực, băng tan; câu chuyện của những người thợ săn Inuit thường bị bỏ qua.

Họ đang đứng ở tuyến đầu của khủng hoảng khí hậu - nơi mỗi tảng băng tan không chỉ là một hiện tượng tự nhiên, mà là dấu hiệu của một lối sống đang dần biến mất.

Tương lai của nghề săn gấu Bắc Cực tại Greenland ngày càng mờ mịt. Qua mỗi năm, băng lại lùi xa hơn, buộc thợ săn phải đi xa hơn để tìm con mồi, đối mặt với rủi ro ngày càng lớn.

Biến đổi khí hậu không chỉ đe dọa nghề săn gấu Bắc Cực, mà còn tàn phá các cộng đồng sinh sống ở vùng cực, làm thay đổi môi trường và lối sống của họ.

Băng vĩnh cửu tan chảy khiến nhà cửa nứt vỡ, đường sá biến dạng, đường ống dẫn hư hại, đe dọa cuộc sống của khoảng 5 triệu người đang sinh sống trên lớp đất đóng băng. Lối sống truyền thống bị tổn thương khi an ninh lương thực suy giảm, còn các hoạt động săn bắn, đánh bắt ngày càng khó duy trì.

Một thợ săn Inuit phơi khô da gấu Bắc Cực tại Kuummiut, Greenland. Ảnh: Tiina Itkonen.

Sự suy giảm băng biển cũng đẩy nhiều loài động vật phụ thuộc vào băng đến bờ vực nguy hiểm, kéo theo hệ sinh thái và sinh kế của con người lao đao. Nghề cá, y tế cộng đồng và hạ tầng đều chịu tác động dây chuyền.

Giữa những chuyển động địa chính trị toàn cầu xoay quanh Greenland, câu chuyện của người Inuit cho thấy nhu cầu cấp thiết phải hành động nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, đồng thời tăng cường khả năng thích ứng và phục hồi cho các cộng đồng sinh sống ở vùng Bắc Cực.

Hoàng Linh