Nghị định 57 có hiệu lực: 20 'ông lớn' doanh nghiệp nhà nước nào phải cơ cấu vốn?
Theo Nghị định 57/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 13.2, nhiều 'ông lớn' doanh nghiệp Nhà nước phải cơ cấu lại vốn.
Cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước
Theo Nghị định 57, các doanh nghiệp quy định tại Điều 5 Nghị định này thực hiện cổ phần hóa khi đảm bảo các điều kiện sau: Không thuộc diện Nhà nước cần nắm giữ 100% vốn điều lệ; Sau khi đã xử lý tài chính và xác định giá trị doanh nghiệp theo quy định tại Mục 2 và Mục 3 Chương II Nghị định 57 mà giá trị thực tế doanh nghiệp bằng hoặc lớn hơn các khoản phải trả.
Các doanh nghiệp sau khi đã được xử lý tài chính và xác định lại giá trị doanh nghiệp theo quy định tại Mục 2 và Mục 3 Chương II Nghị định 57 mà giá trị thực tế doanh nghiệp thấp hơn các khoản phải trả thì cơ quan đại diện chủ sở hữu chỉ đạo doanh nghiệp tiếp tục phối hợp với Công ty Mua bán nợ Việt Nam và các chủ nợ của doanh nghiệp xây dựng phương án mua bán, xử lý nợ tái cơ cấu doanh nghiệp để doanh nghiệp đủ điều kiện cổ phần hóa. Trường hợp phương án mua bán, xử lý nợ tái cơ cấu doanh nghiệp không khả thi thì chuyển sang thực hiện các hình thức chuyển đổi khác theo quy định của pháp luật.

Vietnam Airlines thuộc danh mục cơ cấu lại vốn theo Nghị định 57.
Về hình thức cổ phần hóa, Nghị định 57 quy định giữ nguyên vốn Nhà nước hiện có tại doanh nghiệp, phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ; bán một phần vốn Nhà nước hiện có tại doanh nghiệp hoặc kết hợp vừa bán bớt một phần vốn Nhà nước vừa phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ; hoặc bán toàn bộ vốn nhà nước hiện có tại doanh nghiệp hoặc kết hợp vừa bán toàn bộ vốn nhà nước vừa phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ.
Điều 8 Nghị định 57 quy định các đối tượng và điều kiện mua cổ phần, gồm có nhà đầu tư trong nước, nhà đầu tư nước ngoài, nhà đầu tư chiến lược (nhà đầu tư chiến lược là các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật, có năng lực tài chính, có năng lực quản trị, trình độ công nghệ và hoạt động tối thiểu 03 năm trong lĩnh vực, ngành nghề của doanh nghiệp cổ phần hóa…).
Các tổ chức, cá nhân không được mua cổ phần phát hành lần đầu của doanh nghiệp cổ phần hóa bao gồm:
- Thành viên Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc cổ phần hóa doanh nghiệp (trừ các thành viên là đại diện của doanh nghiệp);
- Các tổ chức tài chính trung gian và các cá nhân thuộc tổ chức này tham gia vào việc thực hiện tư vấn cổ phần hóa, kiểm toán báo cáo tài chính và cơ quan kiểm toán xác định giá trị doanh nghiệp;
- Các công ty con, công ty liên kết trong cùng Tập đoàn, Tổng công ty và tổ hợp công ty mẹ - công ty con;
- Tổ chức thực hiện bán đấu giá cổ phần và các cá nhân thuộc tổ chức này có liên quan đến cuộc đấu giá;
- Người có liên quan theo quy định tại khoản 23 Điều 4 Luật Doanh nghiệp của tổ chức và cá nhân quy định tại điểm a, điểm b và điểm d khoản này.
20 ‘ông lớn’ doanh nghiệp Nhà nước cơ cấu lại vốn
Ban hành kèm theo Nghị định 57, tại Phụ lục III là danh mục doanh nghiệp Thủ tướng Chính phủ quyết định cơ cấu lại vốn Nhà nước.
Theo đó, danh mục bao gồm 20 ‘ông lớn’ doanh nghiệp Nhà nước hiện nay thuộc các ngành dầu khí, điện lực, công nghiệp - viễn thông, xăng dầu, hóa chất, công nghiệp cao su, than – khoáng sản, bưu chính – viễn thông, hàng hải, hàng không, đường sắt, cảng hàng không, đầu tư phát triển đường cao tốc, cà phê, lâm nghiệp, bảo hiểm…

Danh mục 20 'ông lớn' cơ cấu lại vốn
Có thể nói, với quyết định về danh mục này, đây là lần đầu tiên Chính phủ “mở cửa” mạnh nhất từ trước tới nay về cổ phần hóa tại các tập đoàn, tổng công ty (mẹ) Nhà nước hàng đầu tại Việt Nam, trong đó có nhiều doanh nghiệp đang nắm giữ thế độc quyền trong các lĩnh vực khai thác sản phẩm cũng như cung cấp dịch vụ.
Trên thực tế, nhiều tập đoàn, tổng công ty trong danh mục này những năm qua đã thực hiện tiến hành bán vốn tại các công ty con, một trong số đó là Tập đoàn Bưu chính – Viễn thông Việt Nam (VNPT), nhưng không thành công vì đưa ra mức giá cổ phần/cổ phiếu quá cao so với mặt bằng thị trường, khiến cho việc bán vốn, thoái vốn bị ngừng trệ.
Chính vì thế, việc “mở cửa” cho dòng vốn tư nhân, tổ chức và nước ngoài vào các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước hiện tại cũng sẽ là một thử thách không nhỏ và đòi hỏi một sự quyết tâm rất lớn cùng với sự giám sát, thúc đẩy quá trình cổ phần hóa.











