Nghị quyết 23-NQ/TW: Mở ra những triển vọng mới, khơi dậy niềm tin và kỳ vọng trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài
Sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW, công tác người Việt Nam ở nước ngoài bước sang giai đoạn phát triển mới với sự ra đời của Nghị quyết 23-NQ/TW. Những định hướng mới của Nghị quyết số 23 không chỉ nâng cao vị thế của kiều bào mà còn mở ra cơ hội để kiều bào đóng góp thiết thực, hiệu quả hơn cho quê hương, đất nước.

Đó là nhận định của chị Nguyễn Thị Liên, Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2023, Phó Tổng Thư ký Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu – người đã có hơn 10 năm gắn bó với công việc giảng dạy tiếng Việt cho cộng đồng người Việt Nam tại Malaysia.
Bước phát triển mới trong tư duy và chiến lược đối với kiều bào
Là một giáo viên ngữ văn, giáo viên tiếng Việt đã nhiều năm sinh sống tại Malaysia, chị Nguyễn Thị Liên cho rằng, nếu Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 26/3/2004 của Bộ Chính trị được coi là dấu mốc quan trọng, tạo bước đột phá trong tư duy và đặt nền móng cho các chủ trương, chính sách đối với người Việt Nam ở nước ngoài trong hơn hai thập kỷ qua, thì Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 02/8/2026 đánh dấu bước phát triển mới mang tính chiến lược trong công tác kiều bào, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Nghị quyết 23-NQ/TW được ban hành thay thế Nghị quyết 36-NQ/TW, kế thừa những thành tựu đã đạt được, đồng thời thể hiện sự đổi mới sâu sắc về tư duy, phương thức tổ chức thực hiện và cơ chế phát huy nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Theo chị Nguyễn Thị Liên, điểm nổi bật của Nghị quyết số 23-NQ/TW là nâng tầm tư duy từ vận động, tập hợp, chăm lo sang đồng hành, kiến tạo cơ chế và huy động nguồn lực. Kiều bào không chỉ là đối tượng được quan tâm, hỗ trợ mà còn được xác định là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, có vai trò đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân chụp ảnh kỷ niệm với đại biểu người Việt Nam tiêu biểu các nước ASEAN nhân dịp sang thăm chính thức Malaysia từ ngày 21-23/11/2024. Trong ảnh chị Nguyễn Thị Liên mặc áo dài vàng đứng hàng đầu. (Ảnh do nhân vật cung cấp)
Sự chuyển biến này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã phát triển lên hơn 6,5 triệu người tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân và lao động kỹ thuật cao ngày càng đông đảo, có trình độ chuyên môn và khả năng kết nối quốc tế sâu rộng. Đây là nguồn lực quý báu cần được khơi thông, kết nối và phát huy hiệu quả.
Chị Nguyễn Thị Liên cho rằng, tầm quan trọng của Nghị quyết 23-NQ/TW thể hiện tập trung ở bốn phương diện: nâng cao vị thế và vai trò của kiều bào; hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi để thu hút nguồn lực trí tuệ và kinh tế; tăng cường trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài; phát huy sức mạnh mềm thông qua gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.
Đặc biệt, Nghị quyết đề cao tinh thần trân trọng, cầu thị, lắng nghe các ý kiến đóng góp xây dựng của kiều bào, kể cả những quan điểm khác biệt nhưng không phương hại đến lợi ích quốc gia-dân tộc. Đây là thông điệp có ý nghĩa sâu sắc trong việc củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận và gắn kết cộng đồng người Việt Nam trên toàn thế giới.
Mở rộng cơ hội đồng hành và đóng góp cho đất nước
Khẳng định tinh thần đồng hành, kiến tạo cơ chế và huy động nguồn lực của Nghị quyết 23-NQ/TW mở ra những cơ hội thiết thực để kiều bào đóng góp vào sự phát triển đất nước trên nhiều lĩnh vực, chị Nguyễn Thị Liên cho rằng, việc hình thành các mạng lưới kết nối bền vững giữa chuyên gia, trí thức, nhà khoa học và doanh nhân kiều bào với các cơ quan, tổ chức trong nước sẽ góp phần phát huy nguồn lực trí tuệ của người Việt Nam trên toàn cầu. Các chuyên gia có thể tham gia nghiên cứu, tư vấn, giảng dạy, chuyển giao công nghệ và giải quyết những bài toán phát triển quan trọng của đất nước trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, y tế, giáo dục và công nghệ cao.

Chị Nguyễn Thị Liên (áo dài trắng) là một trong những người Việt Nam ở nước ngoài tiêu biểu năm 2025 được Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trao tặng Bằng khen. (Ảnh do nhân vật cung cấp)
Việc đa dạng hóa hình thức đóng góp, tạo điều kiện để chuyên gia tham gia trực tiếp hoặc từ xa, sẽ giúp khắc phục những rào cản về địa lý, đồng thời mở rộng khả năng huy động nguồn lực chất lượng cao phục vụ phát triển đất nước.
Trong lĩnh vực kinh tế, chị Nguyễn Thị Liên cho rằng, những định hướng về hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người Việt Nam ở nước ngoài sẽ tạo nền tảng thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh. Khi các cơ chế, chính sách được cụ thể hóa và triển khai hiệu quả, nguồn lực tài chính, kinh nghiệm quản trị, năng lực kết nối thị trường và mạng lưới quan hệ quốc tế của cộng đồng doanh nhân kiều bào sẽ có điều kiện phát huy mạnh mẽ hơn.
“Không chỉ đóng góp thông qua kiều hối, doanh nhân kiều bào còn có thể tham gia đầu tư phát triển, chuyển giao công nghệ, kết nối chuỗi cung ứng, thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp và đưa hàng hóa, thương hiệu Việt Nam vươn xa trên thị trường quốc tế”, chị Nguyễn Thị Liên nhấn mạnh.
Là một người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, văn hóa tại Malaysia, chị Nguyễn Thị Liên cho rằng, một nội dung đặc biệt có ý nghĩa đối với những người đang hoạt động trong lĩnh vực giáo dục và văn hóa là việc Nghị quyết tiếp tục nhấn mạnh vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài trong gìn giữ tiếng Việt, bảo tồn bản sắc dân tộc và quảng bá hình ảnh đất nước.
Các định hướng hỗ trợ đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên dạy tiếng Việt; phát triển nguồn học liệu; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và tổ chức các hoạt động giao lưu, trải nghiệm về nguồn sẽ tạo thêm điều kiện để tiếng Việt được trao truyền cho các thế hệ người Việt Nam sinh ra và lớn lên ở nước ngoài.
Chị Nguyễn Thị Liên cho rằng, gìn giữ tiếng Việt không đơn thuần là duy trì một phương tiện giao tiếp mà còn là gìn giữ mối dây liên kết giữa các thế hệ với cội nguồn dân tộc. Khi một người trẻ gốc Việt có thể nói tiếng Việt, hiểu văn hóa Việt Nam và tự hào về nguồn cội, người đó cũng có thêm nền tảng để trở thành cầu nối văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam tại nước sở tại.
Từ thực tiễn cộng đồng người Việt Nam tại Malaysia
Là một người Việt Nam đã có 15 năm sinh sống tại Malaysia, trong đó hơn 10 năm tham gia các hoạt động cộng đồng và gìn giữ tiếng Việt, chị Nguyễn Thị Liên đã trực tiếp chứng kiến những chuyển biến tích cực trong đời sống cộng đồng người Việt Nam nơi đây.

Với vai trò là Phó Tổng Thư ký Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu, chị Nguyễn Thị Liên tích cực tham gia vào các chương trình tập huấn về phương pháp giảng dạy tiếng Việt do Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài tổ chức. (Ảnh do nhân vật cung cấp)
“Nhìn lại chặng đường phát triển của cộng đồng, có thể thấy những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với người Việt Nam ở nước ngoài đã tạo ra những tác động thiết thực. Từ những năm đầu thế kỷ XXI, khi các hoạt động cộng đồng còn ở giai đoạn sơ khai, những chương trình dành cho kiều bào do Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) tổ chức đã góp phần khơi dậy nhiệt huyết, tinh thần đoàn kết và ý thức trách nhiệm của những cá nhân nòng cốt trong cộng đồng”, chị Nguyễn Thị Liên chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Liên cho biết, sự ra đời của Ban Liên lạc người Việt Nam, Hội Phụ nữ, Hội Doanh nghiệp, Câu lạc bộ tiếng Việt… đã từng bước tạo nên những chuyển biến tích cực. Các ngày lễ, Tết truyền thống ngày càng được tổ chức quy củ, trang trọng; các hoạt động giao lưu kinh tế, văn hóa, du lịch ngày càng phong phú, mở rộng về quy mô và mang lại nhiều giá trị thiết thực.
Đặc biệt, việc gìn giữ tiếng Việt đã có những chuyển biến đáng ghi nhận. Từ chỗ chưa được nhiều gia đình quan tâm đúng mức, tiếng Việt dần trở thành một điểm sáng trong hoạt động cộng đồng. Những lớp học tiếng Việt được các giáo viên tâm huyết duy trì đều đặn trong nhiều năm, không chỉ giúp trẻ em người Việt có cơ hội học tiếng mẹ đẻ mà còn từng bước nâng cao nhận thức của các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của việc gìn giữ ngôn ngữ dân tộc.
Ngày càng nhiều gia đình nhận thấy rằng, dạy tiếng Việt cho con em mình không chỉ là dạy một ngôn ngữ mà còn là trao truyền những giá trị văn hóa, truyền thống và niềm tự hào về nguồn cội. Chính sự thay đổi trong nhận thức ấy đã góp phần tạo nên sức sống bền bỉ cho các hoạt động gìn giữ tiếng Việt tại Malaysia.
Trong suốt chặng đường ấy, sự quan tâm của Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài cùng những hỗ trợ thiết thực từ Cơ quan đại diện Việt Nam tại Malaysia đã tiếp thêm động lực cho các tổ chức hội đoàn và những cá nhân tâm huyết, giúp thu hút ngày càng nhiều người Việt tham gia các hoạt động kết nối, giao lưu, gìn giữ tiếng Việt và bảo tồn văn hóa dân tộc.
Từ trải nghiệm thực tế, chị Nguyễn Thị Liên nhận thấy rằng, hiệu quả của một chủ trương, chính sách không chỉ thể hiện ở những định hướng lớn mà còn được phản ánh qua những thay đổi cụ thể trong đời sống cộng đồng. Đó có thể là một hội đoàn được hình thành và phát triển, một hoạt động văn hóa được duy trì thường xuyên, một lớp học tiếng Việt tiếp tục sáng đèn, hay một thế hệ trẻ ngày càng gắn bó hơn với quê hương, đất nước.
Niềm tin và kỳ vọng vào chặng đường mới
Những thành quả ấy chính là minh chứng sinh động cho tác động tích cực của công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong hơn hai thập kỷ qua, đồng thời tạo nền tảng để các định hướng mới của Nghị quyết 23-NQ/TW tiếp tục phát huy hiệu quả.
Nhấn mạnh sự ra đời của Nghị quyết 23-NQ/TW đã mở ra những triển vọng mới, khơi dậy niềm tin và kỳ vọng trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, chị Nguyễn Thị Liên cho biết, đối với kiều bào tại Malaysia, những định hướng của Nghị quyết không chỉ tạo thêm cơ hội kết nối, hợp tác và đóng góp cho quê hương mà còn là nguồn động viên đối với những người đang bền bỉ vun đắp đời sống cộng đồng, gìn giữ tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc nơi xa xứ.
Từ góc nhìn của một người trực tiếp tham gia công tác cộng đồng và giảng dạy tiếng Việt, chị Liên đặc biệt kỳ vọng những chủ trương của Nghị quyết sẽ sớm được cụ thể hóa thành các chương trình, cơ chế hỗ trợ thiết thực, phù hợp với điều kiện và nhu cầu của từng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Chị Liên tin tưởng rằng, với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chức năng và tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của kiều bào, Nghị quyết 23-NQ/TW sẽ tạo động lực mới để cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng phát triển vững mạnh, gắn bó với quê hương và đóng góp tích cực hơn vào sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
