Nghị quyết 57-NQ/TW: Bệnh viện Tim Hà Nội và hành trình hướng tới bệnh viện không giấy tờ

Ứng dụng công nghệ số - Bước đột phá tại Bệnh viện Tim Hà Nội

Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu. Một năm sau, Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân tiếp tục cụ thể hóa định hướng ấy cho ngành y, với trọng tâm là hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân, đơn thuốc điện tử, khám chữa bệnh từ xa và kho dữ liệu dùng chung.

Trên thực tế, hạ tầng y tế số đã có những bước tiến đáng kể. Theo Bộ Y tế, 100% bệnh viện đã triển khai hệ thống thông tin bệnh viện, 100% cơ sở khám chữa bệnh đã cho phép khám bảo hiểm y tế bằng căn cước gắn chip và có dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Đến hết tháng 1/2026, hơn 34 triệu sổ sức khỏe điện tử đã được hoàn thành trên ứng dụng VNeID.

Bệnh án điện tử là phần việc đang được quyết liệt triển khai nhất. Đến ngày 30/9/2026, cả nước có 1.272 cơ sở khám chữa bệnh triển khai bệnh án điện tử. Theo chỉ thị của Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan ban hành tháng 4/2026, các cơ sở phải hoàn thành chậm nhất ngày 31/12/2026, và từ ngày 1/1/2027, bệnh viện công lập lẫn tư nhân không còn sử dụng bệnh án giấy.

Với chuyên ngành tim mạch, yêu cầu ấy càng cấp thiết. Theo Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam có khoảng 200.000 người tử vong do bệnh tim mạch, khoảng 25% người trưởng thành mắc bệnh lý này. Một bệnh viện tuyến cuối tiếp nhận hơn 600.000 lượt khám mỗi năm như Bệnh viện Tim Hà Nội không thể vận hành hiệu quả nếu thông tin người bệnh vẫn nằm trên giấy.

Trọng tâm trong lộ trình chuyển đổi số của Bệnh viện Tim Hà Nội là hệ thống quản lý bệnh viện được tích hợp toàn diện và đồng bộ. Hệ thống bao quát mọi khâu vận hành: tiếp đón, thu viện phí, quản lý điều trị nội trú và ngoại trú, quản lý kho thuốc, vật tư y tế cho đến thanh toán bảo hiểm y tế.

Điểm khác biệt của cách làm này nằm ở chữ "tích hợp". Khi mỗi bộ phận dùng một phần mềm riêng, dữ liệu phải nhập lại nhiều lần, dễ sai lệch và khó đối chiếu. Khi các phân hệ cùng chạy trên một nền tảng, thông tin của người bệnh chỉ cần nhập một lần tại quầy tiếp đón rồi đi theo họ qua phòng khám, phòng xét nghiệm, khoa điều trị đến quầy thanh toán.

Trên nền tảng đó, bệnh án điện tử đang từng bước thay thế hoàn toàn hồ sơ bệnh án giấy. Bệnh viện Tim Hà Nội nằm trong số 42 bệnh viện công lập trực thuộc Sở Y tế Hà Nội đã triển khai thành công bệnh án điện tử, giúp Thủ đô đạt tỷ lệ 42/42 vào thời điểm 30/9/2025, đúng mốc hoàn thành theo lộ trình của Chính phủ.

Với ngành tim mạch, bệnh án điện tử có ý nghĩa đặc biệt. Người bệnh tim thường phải theo dõi lâu dài, tái khám nhiều lần, dùng thuốc kéo dài và có thể trải qua cả can thiệp lẫn phẫu thuật. Một hồ sơ điện tử thống nhất giúp bác sĩ nhìn thấy cả quá trình bệnh, từ kết quả siêu âm lần đầu đến đơn thuốc gần nhất, thay vì lật tìm trong những tập giấy tờ tích lũy qua nhiều năm. Dữ liệu tập trung cũng giúp công tác quản trị minh bạch hơn. Việc kê đơn, sử dụng thuốc, vật tư và thanh toán bảo hiểm đều để lại dấu vết trên hệ thống, dễ kiểm tra, đối soát. 

Song song với bệnh án điện tử, Bệnh viện Tim Hà Nội đã đưa vào ứng dụng hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y khoa (PACS) cùng hệ thống xét nghiệm tự động. Bác sĩ có thể mở ngay kết quả siêu âm, X-quang, cộng hưởng từ hay các chỉ số sinh hóa trên máy tính chỉ bằng vài thao tác.

Với một bệnh viện chuyên sâu về tim mạch, khối lượng hình ảnh y khoa là rất lớn. Bệnh viện được trang bị máy chụp cắt lớp vi tính 128 và 512 lát cắt, cộng hưởng từ 1,5 Tesla, X-quang kỹ thuật số, hệ thống siêu âm công nghệ mới và hệ thống xét nghiệm tự động hóa. Mỗi năm, bệnh viện thực hiện khoảng 13.000 ca can thiệp tim mạch và hơn 2.300 ca phẫu thuật. Phần lớn các ca này đều cần hình ảnh trước, trong và sau điều trị.

Mỗi năm, bệnh viện thực hiện khoảng 13.000 ca can thiệp tim mạch và hơn 2.300 ca phẫu thuật.

Khi hình ảnh được lưu trên hệ thống thay vì in ra phim, bác sĩ lâm sàng tại khoa điều trị, phòng mổ hay phòng can thiệp đều có thể cùng xem một hình ảnh gần như ngay lập tức. Những ca cấp cứu tim mạch, nơi từng phút có ý nghĩa, được hưởng lợi trực tiếp từ sự thay đổi này. Việc so sánh hình ảnh giữa các lần khám cũng thuận tiện hơn, giúp đánh giá tiến triển bệnh chính xác hơn.

Theo bệnh viện, việc trả kết quả điện tử không chỉ giúp chẩn đoán nhanh và chính xác hơn, nâng cao năng suất lao động của đội ngũ y bác sĩ, mà còn tiết kiệm hàng tỷ đồng chi phí in phim và lưu trữ mỗi năm. 

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, bệnh viện không phim còn giảm lượng hóa chất rửa phim, nhựa và giấy thải ra môi trường. Kho lưu trữ hồ sơ giấy từng chiếm nhiều diện tích nay có thể được chuyển sang phục vụ người bệnh. Chuyển đổi số, vì thế, cũng là một cách để bệnh viện vận hành xanh hơn.

Với người bệnh, thay đổi dễ thấy nhất nằm ở thủ tục. Thực hiện Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử, người dân đến Bệnh viện Tim Hà Nội nay chỉ cần thẻ căn cước gắn chip để hoàn tất thủ tục ban đầu. Thông tin hành chính và thẻ bảo hiểm y tế được tra cứu tự động, không cần mang theo nhiều loại giấy tờ.

Hệ thống kiosk tiếp đón tự động giúp người bệnh tự lấy số và đăng ký khám mà không phải xếp hàng trước quầy. Việc thanh toán có thể thực hiện qua mã QR hoặc máy POS, hạn chế việc cầm tiền mặt và chờ đợi ở quầy thu ngân. Sổ y bạ điện tử thay thế cuốn sổ giấy người bệnh tim mạch thường phải giữ gìn qua nhiều năm tái khám.

Những tiện ích này không chỉ rút ngắn thời gian chờ đợi. Mỗi bước thủ tục được giản lược cũng là bớt đi một áp lực với người cao tuổi, người đang mệt do bệnh, hoặc người từ tỉnh xa lần đầu đến Hà Nội. Với bệnh nhân tim mạch, sự an tâm trong quá trình khám chữa bệnh cũng là một phần của điều trị.

Không chỉ trong khuôn viên bệnh viện, các buổi khám bệnh và hội chẩn từ xa vẫn được duy trì hằng tuần. Nhờ nền tảng dữ liệu số đồng bộ, hình ảnh và hồ sơ của người bệnh tuyến dưới có thể được chia sẻ nhanh hơn, giúp chuyên gia tuyến cuối đưa ra ý kiến kịp thời cho những ca bệnh hiểm nghèo ở vùng sâu, vùng xa.

Mục tiêu tiếp theo của Bệnh viện Tim Hà Nội là mô hình "bệnh viện không giấy tờ". Khi đó, người dân có thể tra cứu kết quả khám, xét nghiệm ngay trên điện thoại thông minh, còn mọi dữ liệu khám chữa bệnh được liên thông lên hệ thống y tế quốc gia. Mục tiêu này cũng trùng với yêu cầu chung của ngành: từ ngày 1/1/2027, bệnh viện trên cả nước không còn sử dụng bệnh án giấy.

Tuy nhiên, để "không giấy tờ" trở thành thực chất, còn nhiều việc phải làm. Bộ Y tế thừa nhận một số nơi triển khai chưa đạt chất lượng, chưa thay thế hoàn toàn hồ sơ giấy. 

Với một bệnh viện tim mạch, dữ liệu sức khỏe là thông tin nhạy cảm bậc nhất. Một sự cố hệ thống có thể làm gián đoạn cả dây chuyền khám chữa bệnh. Vì vậy, đầu tư cho hạ tầng mạng, sao lưu dữ liệu, phân quyền truy cập và đào tạo nhân lực công nghệ thông tin cần đi cùng với đầu tư phần mềm. Bên cạnh đó, cần có hướng dẫn riêng cho người cao tuổi, nhóm chiếm tỷ lệ lớn trong số người bệnh tim mạch và thường gặp khó khăn với các ứng dụng số.

Tại Bệnh viện Tim Hà Nội, nền móng dữ liệu đang được đặt xuống đúng hướng: một hệ thống quản lý thống nhất, bệnh án điện tử, hình ảnh số và dữ liệu liên thông. Khi nền móng ấy đủ vững, những bước tiếp theo như phân tích dữ liệu lớn hay trí tuệ nhân tạo hỗ trợ chẩn đoán mới có cơ sở để triển khai hiệu quả.

Chuyển đổi số tại Bệnh viện Tim Hà Nội vì thế không chỉ là thay giấy bằng màn hình. Đó là thay đổi phương thức phục vụ, để thời gian và công sức của thầy thuốc được dành nhiều hơn cho người bệnh, thay vì cho thủ tục. Bởi đích đến cuối cùng vẫn là: công nghệ phục vụ con người, và với một bệnh viện tim, là dành trọn trái tim để chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Thực hiện: Ngô Thu Lan - Nguyễn Xuân Hương

Video: Xuân Hương - Văn Thành - Mộng Thìn

Thiết kế: Đại Lâm Mộc

Báo: Thể thao & Văn hóa