Nghị trường trước hơi thở cuộc sống

Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Quang Vinh.

Tháo gỡ điểm nghẽn, phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Phát biểu khai mạc kỳ họp thứ 2, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, yêu cầu đặt ra không chỉ hoàn thành số lượng lớn các luật, nghị quyết, mà các luật, nghị quyết ban hành phải đảm bảo chất lượng, khả thi, đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật. Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh: “Mỗi quyết sách phải xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực, điều kiện tổ chức thực hiện, cơ chế kiểm tra, giám sát và tính khả thi, hiệu quả”.

Từ nội dung trình, đến quá trình thảo luận, xem xét để thông qua đều phải hướng đến mục tiêu xuyên suốt: pháp luật phải theo kịp thực tiễn, giải quyết được những bất cập đang cản trở sự phát triển, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân. Vì thế, ngay trong tuần làm việc đầu tiên, những vấn đề quan trọng đã được Chính phủ trình để Quốc hội thảo luận cho ý kiến. Việc cho ý kiến sớm không chỉ ghi nhận được nhiều ý kiến, mà còn là quãng thời gian đủ dài để các cơ quan của Chính phủ, Quốc hội lắng nghe ý kiến đại biểu Quốc hội nhằm tiếp thu, chỉnh lý trước khi thông qua để luật đảm bảo chất lượng.

Trong đó, 3 dự án Luật sửa đổi gồm: Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản là nhóm luật có mối quan hệ chặt chẽ, tác động trực tiếp đến nguồn lực phát triển đất nước, hoạt động đầu tư, kinh doanh cũng như chỗ ở, tài sản và sinh kế của người dân. Bởi vậy tại Báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân gửi tới Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI của Đoàn Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam do Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài trình bày trước Quốc hội vào phiên khai mạc Kỳ họp đã đề nghị: Quốc hội, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo hoàn thiện đồng bộ chính sách, pháp luật và tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tái thiết cuộc sống mới cho người dân khi thực hiện thu hồi đất.

“Báo cáo lòng dân” chính là tâm tư nguyện vọng được cử tri và Nhân dân cả nước gửi đến Quốc hội liên quan đến nhóm vấn đề đất đai càng đặt ra trách nhiệm đối với từng đại biểu Quốc hội. Bởi việc sửa đổi 3 luật liên quan đến đất đai không chỉ nhằm thể chế hóa đầy đủ các định hướng mới của Trung ương mà còn đề xuất cơ chế, chính sách để kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, khơi thông nguồn lực đất đai, có mối quan hệ chặt chẽ, tác động trực tiếp đến nguồn lực phát triển đất nước, chỗ ở, tài sản và sinh kế của người dân.

Bà Tạ Thị Yên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban công tác đại biểu của Quốc hội chia sẻ, đích đến cuối cùng của 3 dự thảo luật lần này vẫn phải hướng đến một mục tiêu rất thực tế: đất đai và thị trường bất động sản phải phục vụ phát triển, nhưng kết quả của phát triển phải quay trở lại nâng cao chất lượng sống của người dân. Đất đã giao thì phải được sử dụng, không để giữ đất chờ giá. Ưu đãi dành cho nhà ở xã hội, nhà cho thuê thì phải thực sự đến được với người cần nhà. Thị trường bất động sản phải ngày càng minh bạch hơn. Người đã nhường đất cho phát triển thì phải có điều kiện sống, việc làm và sinh kế tốt hơn sau khi dự án được thực hiện.

Cắt giảm các khâu trung gian để người bệnh được tiếp cận thuốc ở mức giá hợp lý

Phát biểu tại Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh việc sửa luật nhằm cắt giảm các khâu trung gian để người bệnh và bệnh viện được tiếp cận thuốc, trang thiết bị y tế ở mức giá hợp lý. Theo Thủ tướng, thuốc và trang thiết bị y tế phục vụ khám, chữa bệnh phải được cung ứng ở mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân. Doanh nghiệp cần có lợi nhuận nhưng ở mức hợp lý.

Quyền lợi của người dân phải được bảo đảm

Không chỉ đơn thuần nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn để phát triển kinh tế, góp phần tăng trưởng 2 con số, mà các vấn đề an sinh xã hội cũng được đặc biệt quan tâm tại Kỳ họp lần này. Các dự Luật như: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh... đã được trình Quốc hội xem xét.

Một vấn đề liên quan sát sườn đến đời sống người dân là tiền điện, nước được điều chỉnh bởi nhiều luật cũng được đề cập ở Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Bởi khi “đồng hồ sai” thì giá cũng “nhảy vọt” theo cấp số nhân. Khi tham dự phiên thảo luận Tổ về dự Luật trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, cuộc sống hàng ngày của người dân từ tiền điện, tiền nước, chất lượng sản phẩm công nghệ đều cần các chỉ số đo lường chính xác, đáng tin cậy. Sai lệch về đo lường có thể gây thiệt hại cho người dân, làm doanh nghiệp mất thị trường, thậm chí ảnh hưởng đến những quyết định rất quan trọng, liên quan đến trách nhiệm pháp lý.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh quản lý và giảm chi phí là xu hướng bắt buộc đối với cả nền kinh tế và từng doanh nghiệp, không thể vì lợi ích cục bộ mà ở đâu cũng tăng giá, khiến cả nền kinh tế thua thiệt. Nhà nước sẽ phải đảm bảo hệ thống chuẩn đo lường quốc gia cho các năng lực nền tảng mà thị trường chưa đáp ứng; đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư cung cấp dịch vụ bình đẳng. Phải bảo vệ đến cùng quyền lợi của người dân khi có sai lệch, gian lận đo lường.

Nhưng điểm quan trọng, trên cương vị là một đại biểu Quốc hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, quyền lợi của người dân phải luôn được bảo đảm. Cần tính đến quyền lợi người tiêu dùng trong y tế, sử dụng thuốc, chẩn đoán, đo lường. Nếu máy móc sai lệch gây hậu quả nặng nề về tâm lý, sức khỏe và đời sống người bệnh (như kết luận nhầm ung thư hay có bệnh) thì phải làm rõ trách nhiệm cũng như bảo đảm quyền lợi của người dân.

“Mục tiêu cuối cùng là kết quả đo lường tin cậy hơn, quyền lợi của người dân được bảo vệ tốt hơn và doanh nghiệp nâng cao được năng lực, chất lượng sản phẩm” - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.

Một vấn đề sát sườn liên quan trực tiếp đến người dân là chi phí khám bệnh và giá thuốc. Thực tế, nhiều loại trang thiết bị và thuốc, nhất là thuốc biệt dược vẫn phải nhập khẩu nhưng tình trạng lập nhiều công ty ở nước ngoài mua bán “lòng vòng” để hàng về tới Việt Nam giá đã bị đẩy lên rất nhiều. Từ đó, khiến chi phí khám chữa bệnh và sử dụng trang thiết bị y tế bị đội giá cao, gây thiệt hại rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và an sinh xã hội. Vì tính cấp bách, Chính phủ đã quyết định dùng “1 luật sửa 6 luật” tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Vấn đề vệ sinh, an toàn thực phẩm vốn là nỗi nhức nhối của toàn xã hội, là nỗi lo của mọi gia đình khi xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể nhưng “cha chung không ai khóc” do “1 mâm cơm 3 Bộ quản lý” thì nay đã chỉ còn một đầu mối chịu trách nhiệm chính là Bộ Y tế được quy định tại dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Theo quan điểm của Chính phủ, việc xây dựng Luật là hài hoà lợi ích giữa người dân và doanh nghiệp, với mục tiêu đặt sức khỏe người dân trên hết và trước hết nhưng phải tạo điều kiện thông thoáng cho doanh nghiệp trong quá trình sản xuất kinh doanh, không gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Xuyên suốt trong những dự án Luật được trình Quốc hội thảo luận trong tuần làm việc đầu tiên không chỉ được đơn giản hoá, cắt giảm thủ tục hành chính mà còn gắn với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Khi đó, việc được phân rõ, còn trách nhiệm cũng được xác định rõ ràng gắn với từng cấp trong thực hiện chính quyền 3 cấp.

Cố tình gây nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng phải bị loại ra khỏi thị trường

Phát biểu tại Tổ về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, an toàn thực phẩm là câu chuyện của từng bữa ăn, từng gia đình, từng người dân, nhưng đồng thời cũng liên quan trực tiếp đến sức khỏe giống nòi và uy tín quốc gia. Chủ tịch Quốc hội đề nghị bắt buộc kích hoạt cảnh báo trên hệ thống trong vòng 2 - 6 giờ khi phát hiện ngộ độc thực phẩm tập thể. Đặc biệt, phải bảo đảm chế tài đủ sức răn đe, không để chi phí vi phạm “rẻ” hơn chi phí tuân thủ. Những chủ thể cố tình gây nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng vì lợi nhuận phải bị xử lý nghiêm, trường hợp cần thiết phải bị loại ra khỏi thị trường.