Nghiên cứu khoa học xã hội, tư vấn chính sách tạo nền tảng phát triển bền vững

Dấu ấn trong công tác nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục biến động nhanh, phức tạp, năm 2025 được xác định là năm bản lề, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tiến trình phát triển của đất nước cũng như đối với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm). Đây không chỉ là năm cuối thực hiện các mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Viện Hàn lâm nhiệm kỳ 2020–2025, mà còn là năm diễn ra Đại hội Đảng bộ Viện Hàn lâm lần thứ XX.

Trong bối cảnh đó, Viện Hàn lâm đã nỗ lực triển khai đồng bộ các mặt công tác, trong đó nổi bật là công tác nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách, chuyển đổi số, hành chính và quản trị, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn hàng đầu của cả nước.

Không gian trưng bày với chủ đề: “Dưới cờ Đảng quang vinh: Việt Nam 40 năm Đổi mới và khát vọng trong kỷ nguyên vươn mình”.

Năm 2025 ghi nhận nhiều kết quả nổi bật của Viện Hàn lâm trong việc thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu theo yêu cầu trực tiếp của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội và Chính phủ. Trong năm, Viện Hàn lâm tiếp tục triển khai đồng bộ 6 chương trình khoa học trọng điểm cấp Bộ và 2 dự án lớn theo đúng tiến độ; đồng thời mở mới 8 chương trình trọng điểm thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW.

Ở cấp cơ sở, hoạt động nghiên cứu khoa học được tổ chức chặt chẽ, bảo đảm tiến độ và chất lượng. Toàn Viện đã nghiệm thu 318/318 đề tài, nhiệm vụ cấp cơ sở. Ở cấp Bộ, 14 nhiệm vụ được triển khai, các nhiệm vụ còn lại đang hoàn tất quy trình nghiệm thu theo quy định.

Hoạt động công bố khoa học tiếp tục có chuyển biến tích cực. Năm 2025, các đơn vị thuộc Viện Hàn lâm đã công bố 130 bài báo trên các tạp chí quốc tế, trong đó có 96 bài đăng trên các tạp chí thuộc danh mục ISI và Scopus. Đây là con số cho thấy nỗ lực rõ rệt trong việc nâng cao chuẩn mực học thuật và từng bước hội nhập sâu hơn vào hệ thống khoa học quốc tế.

Trong công tác tư vấn chính sách, Viện Hàn lâm đã tiếp tục phát huy vai trò là cơ quan tham mưu chiến lược về khoa học xã hội và nhân văn. Nhiều báo cáo tư vấn chuyên sâu đã được xây dựng và gửi tới lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ban, ngành và địa phương, tập trung vào những vấn đề lớn như hoàn thiện thể chế, sắp xếp tổ chức bộ máy, quản trị phát triển xã hội và chuyển đổi số. Đáng chú ý, Viện Hàn lâm đã ban hành và triển khai quy trình quản lý xây dựng báo cáo tư vấn chính sách, định hướng gắn kết chặt chẽ hơn giữa kết quả nghiên cứu khoa học với sản phẩm tư vấn phục vụ trực tiếp cho hoạch định chính sách, qua đó khẳng định rõ hơn vai trò tham mưu chiến lược của Viện Hàn lâm.

Chuyển đổi số tạo nền tảng cho đổi mới hoạt động

Năm 2025, công tác chuyển đổi số của Viện Hàn lâm được triển khai bài bản, từng bước đi vào chiều sâu. Viện đã hoàn thiện các văn bản nền tảng cho giai đoạn tiếp theo, trong đó có Chiến lược chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030, Chiến lược dữ liệu số giai đoạn 2026–2030 và ban hành Bộ Chỉ số đánh giá chuyển đổi số của Viện Hàn lâm theo Quyết định số 1566/QĐ-KHXH ngày 28/11/2025.

Trong năm, Viện Hàn lâm đã khởi động và triển khai 4 nhiệm vụ ICT (công nghệ thông tin truyền thông) trọng tâm theo kế hoạch thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW giai đoạn 2025–2026; đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành rà soát, đánh giá an toàn, an ninh thông tin đối với các hệ thống thông tin quan trọng. Một điểm nhấn đáng chú ý là chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số: Viện Hàn lâm đã tạo tài khoản cho 1.399 viên chức, người lao động tham gia khóa bồi dưỡng kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo và trợ lý ảo.

Giới thiệu các công trình nghiên cứu tại Viện Hàn lâm.

Việc điều chỉnh, hoàn thiện hệ thống chỉ số đo lường hiệu quả hoạt động (KPI) gắn với ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý khoa học đã góp phần nâng cao tính minh bạch, khách quan trong đánh giá kết quả nghiên cứu. Trong lĩnh vực tạp chí, xuất bản và thư viện, nhiều quy trình được số hóa, từng bước hình thành hệ sinh thái thông tin khoa học hiện đại, tạo nền tảng quan trọng cho đổi mới phương thức nghiên cứu, đào tạo và tư vấn chính sách.

Song song với đó, công tác tổ chức bộ máy, quản lý nhân sự tiếp tục được thực hiện theo đúng tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW. Trong năm 2025, Viện Hàn lâm đã hoàn thành nhiều nội dung quan trọng liên quan đến sắp xếp, kiện toàn tổ chức; bổ nhiệm, bổ nhiệm lại và điều động cán bộ lãnh đạo, quản lý theo đúng quy trình, góp phần giữ vững sự ổn định và nâng cao hiệu quả quản trị nội bộ của Viện Hàn lâm.

Từ thực tiễn triển khai nhiệm vụ năm 2025, Viện Hàn lâm xác định cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm phát huy hơn nữa vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong phát triển đất nước. Trước hết, cần có cơ chế đầu tư trọng điểm, dài hạn cho các chương trình nghiên cứu chiến lược, liên ngành, gắn chặt với yêu cầu thực tiễn và công tác tư vấn chính sách. Đồng thời, cần tăng cường các chính sách khuyến khích công bố quốc tế, xây dựng và phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, có khả năng hội nhập sâu vào mạng lưới khoa học khu vực và toàn cầu.

Bên cạnh đó, việc đẩy nhanh chuyển đổi số cần được xem là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn với hiện đại hóa hạ tầng nghiên cứu, thư viện, xuất bản và quản lý đào tạo. Cần ưu tiên nguồn lực cho số hóa dữ liệu khoa học, phát triển các nền tảng dùng chung, qua đó nâng cao hiệu quả quản trị và khai thác tri thức.

Bài, ảnh: XM/Báo Tin tức và Dân tộc