Ngoài trào ngược dạ dày - thực quản, đâu là nguyên nhân gây viêm họng mạn tính?

Viêm họng mạn tính là tình trạng viêm nhiễm tại vùng họng kéo dài và tái đi tái lại nhiều lần. Nguyên nhân thường gặp là do viêm họng cấp tính không được điều trị dứt điểm, khiến bệnh tiến triển sang giai đoạn mạn tính.

Ở bệnh nhân mắc trào ngược dạ dày - thực quản, dịch tiêu hóa có tính acid từ dạ dày có thể trào ngược lên trên, gây tổn thương niêm mạc họng. Người bệnh thường xuyên cảm thấy đau rát họng, khó nuốt, khàn tiếng và rất khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày.

Vậy ngoài trào ngược dạ dày - thực quản, viêm họng mạn tính còn do những nguyên nhân nào khác?

Những nguyên nhân gây viêm họng mạn tính

Viêm họng mạn tính có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó phổ biến nhất gồm:

Nhiễm vi khuẩn vùng họng, thường gặp nhất là vi khuẩn Streptococcus.
Yếu tố môi trường: Sống trong môi trường nhiều khói bụi, khí thải, ô nhiễm không khí làm tăng nguy cơ viêm họng mạn tính cũng như các bệnh lý hô hấp khác như viêm phổi.
Viêm amidan mạn tính: Người thường xuyên bị viêm amidan nhưng không điều trị triệt để có thể dẫn đến viêm họng mạn.
Viêm xoang, đặc biệt là viêm xoang mạn tính. Dịch nhầy từ xoang chảy xuống họng gây kích ứng kéo dài, lâu dần hình thành viêm họng.
Ung thư vòm họng: Dù không phổ biến nhưng đây là nguyên nhân nguy hiểm có thể gây viêm họng mạn tính. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh có thể đe dọa tính mạng.
Một số nguyên nhân khác như tắc mũi mạn tính do vẹo vách ngăn, polyp cuống mũi hoặc cơ địa dị ứng.

Viêm họng mạn tính là tình trạng viêm nhiễm tại vùng họng kéo dài và tái đi tái lại nhiều lần.

Triệu chứng viêm họng mạn tính

Viêm họng mạn tính thường biểu hiện với nhiều triệu chứng tại vùng họng, bao gồm:

Đau họng kéo dài trên một tuần, cảm giác vướng, nóng rát, ngứa và nghẹn ở cổ họng, thường rõ rệt vào buổi sáng sớm.
Cổ họng sưng tấy, khô rát, gây khó chịu trong sinh hoạt.
Ho kéo dài nhiều ngày, thường kèm theo đờm đặc.
Đau khi nuốt do niêm mạc họng sưng đỏ, khiến việc ăn uống, uống nước trở nên khó khăn.
Hơi thở có mùi.

Trong một số trường hợp ít gặp, người bệnh có thể bị sốt, chủ yếu ở người già, trẻ nhỏ hoặc những người có cơ địa yếu. Khi đó, tình trạng mệt mỏi, chán ăn thường đi kèm.

Biến chứng của viêm họng mạn tính

Viêm họng mạn tính không nên chủ quan. Nếu không được điều trị đúng cách và dứt điểm, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm phế quản, viêm tai giữa… với diễn biến phức tạp. Việc điều trị các biến chứng này thường phải sử dụng kháng sinh và thuốc chống viêm liều cao, kéo dài, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và kinh tế người bệnh.

Một số biến chứng có thể gặp gồm:

Viêm họng hạt mạn tính khiến vòm họng xuất hiện nhiều hạt và tổ chức lympho, dễ gây bội nhiễm hoặc áp xe.
Gia tăng nguy cơ mắc các bệnh viêm đường hô hấp cấp.
Bội nhiễm kéo dài có thể dẫn đến hoại tử vùng cổ.
Tiến triển thành viêm xoang mạn tính.
Vi khuẩn phát triển mạnh có thể xâm nhập vào máu và các cơ quan khác, gây nhiễm độc liên cầu.

Điều trị viêm họng mạn tính

Việc điều trị viêm họng mạn tính cần dựa trên thăm khám lâm sàng, nội soi vùng họng – thanh quản và các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết như xét nghiệm máu, nội soi thực quản, chụp X-quang phổi… Tùy thuộc vào nguyên nhân, bác sĩ sẽ có phác đồ điều trị phù hợp.

Nếu nguyên nhân liên quan đến đường hô hấp, cần điều trị triệt để các bệnh lý như viêm mũi xoang, viêm amidan.
Điều trị hội chứng trào ngược dạ dày - thực quản nếu có.
Tránh tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ như khói thuốc lá và các chất độc hại trong không khí.

Người bệnh có thể được chỉ định sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm, thuốc giảm ho, thuốc chống dị ứng nhằm cải thiện triệu chứng. Ngoài ra, nên súc miệng và rửa mũi bằng nước muối sinh lý. Bên cạnh việc dùng thuốc, thay đổi lối sống lành mạnh như ăn nhiều rau xanh, trái cây để tăng sức đề kháng, giữ môi trường sống trong lành cũng rất quan trọng.

Tóm lại: Viêm họng mạn tính là bệnh lý kéo dài, dễ tái phát. Nếu không được điều trị sớm và đúng cách, bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe. Vì vậy, ngoài việc tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh cần duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, khoa học; giữ môi trường không khí trong lành; bỏ thuốc lá và tránh xa khói thuốc. Đồng thời, cần vệ sinh răng miệng đúng cách và thường xuyên rửa tay bằng dung dịch sát khuẩn, đặc biệt sau khi ho hoặc hắt hơi, để hạn chế nguy cơ vi khuẩn xâm nhập.

BS. Nguyễn Văn Dũng