Người có tướng mặt thế nào được xem là ông bố tốt?

Nhiều người thường dựa vào việc đánh giá nhanh về ngoại hình để phán đoán tính cách của người đối diện. Ảnh: Ketut Subiyanto/Pexels.

Chúng ta thường đưa ra phán đoán rất nhanh về người khác, đôi khi chỉ trong vài giây, dù chưa hề biết gì về họ. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Evolutionary Psychological Science cho thấy đàn ông có khuôn mặt rộng thường được đánh giá là có khả năng bảo vệ trẻ em tốt hơn.

Nhà tâm lý học Mitch Brown thuộc Đại học Arkansas (Mỹ) cùng nhóm nghiên cứu tiến hành 4 thí nghiệm. Trong đó, người tham gia được yêu cầu lựa chọn nam giới cho một đội giả định có nhiệm vụ bảo vệ trẻ em.

Những người có khuôn mặt rộng được lựa chọn gần gấp đôi so với nhóm đàn ông có khuôn mặt dài hơn. Tuy nhiên, khi nhiệm vụ chuyển sang lựa chọn người có khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, tỷ lệ gần như 50:50.

Có thể là người bảo vệ tốt

Các nhà nghiên cứu tiếp tục hỏi người tham gia về kiểu quan hệ tình cảm mà họ cho rằng những người đàn ông này mong muốn. Kết quả cho thấy đàn ông có khuôn mặt rộng thường được đánh giá là quan tâm nhiều hơn đến những mối quan hệ ngắn hạn. Trong khi đó, những người có khuôn mặt dài hơn được cho là có xu hướng tìm kiếm mối quan hệ lâu dài.

Nói cách khác, cùng một đặc điểm khiến một người được nhìn nhận là "người bảo vệ tốt" lại có thể khiến họ bị cho là "không có ý định ổn định lâu dài".

Một trong những thí nghiệm đáng chú ý được thực hiện bằng cách xoay ngược các bức ảnh chân dung. Khi khuôn mặt bị đảo ngược, đánh giá của người tham gia về khả năng bảo vệ trẻ em của những người mặt rộng giảm xuống. Điều này cho thấy họ có thể đang phản ứng với tổng thể khuôn mặt, thay vì chỉ dựa vào một đặc điểm riêng lẻ.

Đáng chú ý, những đánh giá về khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ không thay đổi theo cách tương tự.

Những kết quả này đặt ra một câu hỏi: chúng ta đang đánh giá khả năng làm cha của một người đàn ông dựa trên những gì anh ta thực sự làm, hay chỉ dựa vào cảm giác mà ngoại hình tạo ra?

Người có khuôn mặt rộng mang lại cảm giác là ông bố tốt. Ảnh: Shiau Tung Su/Pexels.

Một gương mặt rộng có thể khiến người ngoài liên tưởng đến sức mạnh và khả năng bảo vệ. Còn với một đứa trẻ, cảm giác an toàn lại được hình thành từ những trải nghiệm gần gũi hơn: bố có ở bên khi con cần, có lắng nghe và thấu hiểu, có khiến con cảm thấy mình luôn có một nơi để trở về hay không?

Đây cũng là cách nhìn được gợi mở trong Mái nhà của con của Lê Tiểu My. Tác giả cho rằng một người cha không cần hoàn hảo mới có thể trở thành chỗ dựa cho con. Điều quan trọng hơn là tình yêu, sự cố gắng và cách người cha tạo cho con cảm giác được yêu thương, che chở và an toàn.

Một người cha điềm đạm, chuẩn mực cũng được; người cha cá tính, thích môtô, để tóc dài hay chơi nhạc rock cũng vậy. Người hài hước, nghiêm khắc, cầu toàn hay một người ngày ngày lấm lem dầu nhớt đều có thể là một người cha tốt.

Không có một khuôn mẫu ngoại hình hay tính cách duy nhất cho việc làm cha. Người cha tốt không phải người có thể làm mọi thứ hoàn hảo, mà là người hết lòng yêu con, luôn cố gắng và không ngại làm những điều cần thiết để mang lại cho con niềm vui và cảm giác an toàn.

Một khuôn mặt không đủ đánh giá con người

Trao đổi với PsyPost, nhà tâm lý học Mitch Brown cho biết con người có thể đã hình thành thói quen đưa ra những phán đoán nhanh dựa trên lượng thông tin rất hạn chế, đặc biệt trong những tình huống không có nhiều thời gian để tìm hiểu một người.

Hiện Brown tiếp tục nghiên cứu liệu những đặc điểm khuôn mặt tương tự có ảnh hưởng đến các quyết định về quyền nuôi con trong nhiều vụ ly hôn hay không. Một khuôn mặt gợi lên cảm giác mạnh mẽ, đáng tin cậy với người này có thể lại khiến người khác cảm thấy bị đe dọa.

Theo chuyên gia, con người có thể đã hình thành thói quen đưa ra những phán đoán nhanh dựa trên lượng thông tin rất hạn chế. Ảnh: RDNE/Pexels.

Quan trọng hơn, nghiên cứu không kiểm tra xem những người đàn ông có khuôn mặt rộng trên thực tế có phải là những người bảo vệ trẻ em tốt hơn, chăm sóc trẻ kém hơn hay ít cam kết với bạn đời hơn hay không. Nghiên cứu chỉ xem xét những giả định mà người khác đưa ra dựa trên khuôn mặt của họ.

Vì vậy, không nên hiểu kết quả này theo nghĩa đàn ông mặt rộng thực sự có khả năng làm cha tốt hơn. Nghiên cứu chỉ cho thấy chúng ta có xu hướng gán cho họ một số phẩm chất nhất định dựa trên ngoại hình.

Một người đàn ông có thể được đánh giá là "mẫu người làm bố" ngay từ trước khi anh ta kịp nói một lời. Nhưng để thực sự trở thành một người cha tốt, anh ta còn phải làm rất nhiều điều.