Người có uy tín - 'hạt nhân' trong tuyên truyền pháp luật và giữ gìn an ninh trật tự

Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội nghị biểu dương chức sắc, chức việc các tôn giáo và người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số năm 2026. Ảnh: Ảnh: Từ Hiệp

Cầu nối lòng dân và sức mạnh "hạt nhân" nòng cốt tại cơ sở

Từ ngày 01/7/2025, tỉnh Phú Thọ vận hành theo đơn vị hành chính mới trên cơ sở hợp nhất 03 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình. Với diện tích 9.361 km² và dân số hơn 4 triệu người, Phú Thọ là nơi sinh sống của 51 thành phần dân tộc. Đồng bào dân tộc thiểu số có 1.051.360 người, chiếm 26,65% dân số toàn tỉnh, gồm các dân tộc chủ yếu như Mường, Dao, Cao Lan, Tày, Mông, Sán Dìu, Thái...

Theo Nghị định số 272/2025/NĐ-CP ngày 16/10/2025 của Chính phủ về phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026–2030, tỉnh có 72/148 xã, phường thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi; 1.134 thôn thuộc vùng DTTS, 579 thôn miền núi và 487 thôn đặc biệt khó khăn. Trong bối cảnh địa bàn rộng lớn, đội ngũ 2.141 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số (Hòa Bình cũ có 1.413 người; Phú Thọ cũ có 613 người; Vĩnh Phúc cũ: có 115 người) chính là lực lượng nòng cốt giữ gìn bình yên cơ sở.

Bằng uy tín và sự am hiểu sâu sắc phong tục tập quán, các chức sắc tôn giáo, người có uy tín là cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước, Mặt trận tổ quốc với Nhân dân. Họ không chỉ vận động bà con chấp hành pháp luật mà còn là kênh thông tin tin cậy giúp chính quyền và Công an lắng nghe, nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của đồng bào.

Theo Báo cáo kết quả công tác phát huy vai trò của chức sắc, chức việc các tôn giáo và người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Phú Thọ năm 2025-2026, trong xây dựng nông thôn mới, người có uy tín góp phần vận động người dân đồng thuận, tham gia xây dựng các công trình hạ tầng, đóng góp nguồn lực và thay đổi cách nghĩ, cách làm. Qua đó,  góp phần đưa Phú Thọ có số xã đạt chuẩn nông thôn mới lên 84/133 xã, chiếm 63,2% số xã trên địa bàn; 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao vào cuối năm 2025.

Ở lĩnh vực văn hóa, người có uy tín, nghệ nhân là những người trực tiếp gìn giữ và trao truyền các giá trị truyền thống. Họ vận động đồng bào bảo tồn tiếng nói, chữ viết của các dân tộc; duy trì nghề truyền thống, lễ hội, phong tục tốt đẹp và thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang. 

Đa dạng hóa mô hình tuyên truyền, đưa pháp luật đến từng nếp nhà, xóm bản

Nhận thức rõ vai trò của người có uy tín, Công an các xã trên địa bàn tỉnh đã chủ động xây dựng mối quan hệ phối hợp thường xuyên, gắn tuyên truyền pháp luật với phòng ngừa tội phạm sát với đặc điểm địa bàn.

Tại xã Mai Hạ - nơi đồng bào dân tộc Thái chiếm trên 80% dân số, Công an xã đã gặp gỡ 28 người có uy tín tại 14 xóm bản. Thông qua đó, người có uy tín tích cực phối hợp tuyên truyền, hỗ trợ quản lý và giáo dục tại cộng đồng đối với 26 người nghiện ma túy, 12 người sử dụng trái phép chất ma túy và 20 người sau cai nghiện, phòng ngừa nguy cơ tái phạm.

Tại xã Bao La, Công an xã phối hợp với Mặt trận tổ quốc xã tổ chức hội nghị tuyên truyền pháp luật tại xóm Nà Mòn và Mường Pa với 412 hộ gia đình tham gia. Hoạt động này kết hợp giới thiệu chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia với phổ biến pháp luật về phòng chống tội phạm, an toàn giao thông, quản lý vũ khí và cảnh báo lừa đảo trên không gian mạng, đồng thời trực tiếp giải đáp thắc mắc cho người dân.

Công tác phối hợp còn được triển khai đồng bộ tại nhiều xã như Long Cốc, Tân Mai, Vân Sơn, Văn Miếu, Minh Đài trong vận động gia đình tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Tại xã Hương Cần, người có uy tín tuyên truyền an toàn giao thông; xã Bình Nguyên mở rộng vận động chức sắc tôn giáo, giáo viên, cán bộ hưu trí và người có ảnh hưởng trên mạng xã hội tham gia cảnh báo tội phạm mạng.

Phát huy vai trò của người có uy tín trong vận động đồng bào tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới. Ảnh: THÙY LÊ

Giữ vững trật tự từ cơ sở, củng cố đại đoàn kết

Thực tiễn chứng minh, khi vai trò người có uy tín được phát huy, các mâu thuẫn tranh chấp trong cộng đồng đều được hòa giải kịp thời từ sớm. Bà con không tin, không nghe theo các luận điệu chia rẽ dân tộc, tôn giáo. Nhiều mô hình tiêu biểu được duy trì hiệu quả như: "Dân vận khéo", "5 tự quản", "Camera an ninh", "Giáo xứ Đồng Gianh nói không với vi phạm pháp luật"... Các cá nhân tiêu biểu như ông Quách Văn Thực (xã An Nghĩa), ông Ngô Văn Hùng (xã Thịnh Minh), ông Nguyễn Văn Tuấn (xã Tam Hồng) luôn đi đầu trong giữ gìn trật tự.

An ninh trật tự giữ vững đã tạo đà cho kinh tế phát triển. Giai đoạn 2025–2026, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) của Phú Thọ đạt mức 2 con số: năm 2025 đạt 10,52% và 6 tháng đầu năm 2026 ước tăng 10,18%. Trong kết quả chung đó có sự đóng góp quan trọng của khối đại đoàn kết toàn dân và lực lượng người có uy tín.

Thời gian tới, Công an tỉnh Phú Thọ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Mặt trận tổ quốc các cấp, tăng cường bồi dưỡng kiến thức pháp luật, tạo mọi điều kiện thuận lợi để 2.141 người có uy tín tiếp tục phát huy vai trò "hạt nhân", giữ vững bình yên và xây dựng bản làng Đất Tổ ngày càng giàu đẹp.

Mặt trận tổ quốc tỉnh tăng cường tiếp xúc, trao đổi, đối thoại với người có uy tín bằng nhiều hình thức phù hợp; kịp thời nắm bắt tình hình, tâm tư, nguyện vọng của đồng bào. Phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền quan tâm chính sách phù hợp nhằm động viên, khích lệ và phát huy tốt hơn nữa vai trò của đội ngũ này. Tiếp tục nâng cao chất lượng công tác nắm tình hình, nhất là những vấn đề liên quan đến dân tộc, tôn giáo; phát huy vai trò của người có uy tín trong tuyên truyền, vận động đồng bào chấp hành pháp luật, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Đồng thời, chú trọng phát hiện, lựa chọn, bồi dưỡng và nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả; kịp thời biểu dương, khen thưởng người có uy tín có thành tích tiêu biểu trong phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh trật tự, bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường, an sinh xã hội và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.