Người giữ lửa môn đẩy gậy truyền thống

Không chỉ là vận động viên (VĐV) đẩy gậy tài năng với nhiều thành tích nổi bật, anh Y Khưm còn là huấn luyện viên giàu kinh nghiệm, đóng góp vào việc phát triển sâu rộng môn thể thao truyền thống ở cơ sở.

Thành công từ sức khỏe và kỹ thuật

Là người Bahnar, sinh ra và lớn lên tại xã Ia Băng, từ nhỏ, anh Y Khưm sớm quen với công việc làm rẫy và bốc vác lúa, cà phê. Những công việc lao động nặng nhọc giúp anh rèn luyện sức khỏe.

Ở làng mình, anh thường tập hợp thanh niên tổ chức giao lưu, thi đấu đẩy gậy. Những cuộc so tài không chỉ giúp mọi người rèn luyện sức khỏe mà còn tạo sân chơi giao lưu, thử sức lẫn nhau. Nhờ có thể lực tốt và nắm vững kỹ thuật, anh thường giành chiến thắng, ngay cả khi phải chấp đối thủ về cân nặng.

Nhận thấy bản thân có tố chất và niềm đam mê với môn thể thao này, năm 2002, anh bắt đầu tập luyện, thi đấu môn đẩy gậy cho TP. Pleiku (cũ) tại các giải cấp tỉnh.

“Thời điểm đó, đẩy gậy chưa phổ biến, số lượng VĐV tham gia tập luyện còn ít. Để nâng cao khả năng thi đấu, tôi chủ động tìm đến những VĐV có kinh nghiệm ở tỉnh Đắk Lắk học hỏi kỹ thuật” - anh Y Khưm nhớ lại.

Anh Y Khưm (người đứng, bên trái) hướng dẫn kỹ thuật kéo co cho các VĐV phường Pleiku tại một giải đấu. Ảnh: R.H

Năm 2005, anh được triệu tập vào đội tuyển đẩy gậy tỉnh Gia Lai tham dự Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số toàn quốc.

Ngay lần đầu tham gia, anh đã giành huy chương vàng hạng cân 60 kg. Đến năm 2010, anh tiếp tục tranh tài tại Đại hội thể thao toàn quốc và giành huy chương bạc hạng cân 57 kg. Từ đó, anh thường xuyên tham gia các giải đấu ở nhiều cấp và giành hàng trăm huy chương các loại.

Theo anh Y Khưm, sức mạnh là lợi thế nhưng chưa đủ để giành chiến thắng trong môn đẩy gậy. VĐV còn phải nắm vững kỹ thuật, biết quan sát và lựa chọn cách đánh phù hợp.

“Ông trời cho tôi sức khỏe, nhưng nếu chỉ dựa vào sức thì khó thắng. Kỹ thuật và cách vận dụng lực mới quyết định kết quả. Bí quyết của tôi là tận dụng lực đẩy của đối phương để “đánh” chính họ” - anh Y Khưm chia sẻ.

Gìn giữ và phát triển phong trào

Mấy năm gần đây, cùng với việc duy trì thi đấu, anh Y Khưm dành thời gian huấn luyện, truyền đạt kinh nghiệm cho các VĐV trẻ. Với kinh nghiệm “trận mạc” lại thông thạo tiếng Jrai, anh thuận lợi trong giao tiếp và truyền đạt cho VĐV. Vì vậy, mỗi khi chuẩn bị tham gia các giải đấu, hội thi thể thao, nhiều địa phương thường liên hệ mời anh hỗ trợ huấn luyện.

Tại Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai năm 2026 diễn ra vào cuối tháng 10 vừa qua, anh Y Khưm đảm nhận vai trò HLV môn đẩy gậy và kéo co của xã Ia Băng. Với sự đóng góp của anh, đội đẩy gậy xã Ia Băng giành 9 huy chương vàng, 1 huy chương bạc và 3 huy chương đồng, cùng nhiều thứ hạng cao ở các nội dung kéo co.

Anh Y Khưm (bên trái) động viên, hướng dẫn VĐV xã Ia Băng thi đấu môn đẩy gậy tại Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai năm 2026. Ảnh: R.H

Trong số các VĐV được anh Y Khưm hướng dẫn, anh Mưch (làng Adơk Kông, xã Ia Băng) là gương mặt nổi bật, nhiều lần giành huy chương tại các giải đẩy gậy cấp tỉnh và quốc gia.

Anh Mưch chia sẻ: “Anh Y Khưm vừa là người anh, vừa là người thầy rất giỏi. Nhờ được anh tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, tôi nắm vững kỹ thuật và tự tin hơn khi thi đấu”.

Anh Y Khưm cũng truyền niềm đam mê đẩy gậy cho con gái. Được bố trực tiếp hướng dẫn tập luyện, em đã tham gia nhiều giải đấu cấp tỉnh và giành được không ít huy chương.

Ở tuổi 47, niềm đam mê đẩy gậy vẫn luôn thôi thúc Y Khưm duy trì tập luyện và tham gia thi đấu mỗi khi có cơ hội. Tại Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Gia Lai năm 2026, anh giành huy chương bạc hạng cân 63 kg môn đẩy gậy. Đáng chú ý, người đánh bại anh trong trận chung kết để giành huy chương vàng chính là học trò do anh trực tiếp hướng dẫn.

“Với tôi, niềm vui không chỉ đến từ thành tích cá nhân mà còn là sự trưởng thành của những học trò. Tôi hy vọng ngày càng có nhiều thanh thiếu niên tham gia tập luyện, góp phần gìn giữ và phát triển môn đẩy gậy trong các buôn làng” - anh Y Khưm bày tỏ.

Bên cạnh đẩy gậy, anh Y Khưm còn tích cực tham gia thi đấu, huấn luyện môn kéo co và đạt nhiều thành tích tại các giải đấu.