Thổ cẩm không chỉ thể hiện nét đẹp văn hóa đặc trưng của từng dân tộc, mà còn là sợi dây gắn tình thân. Tuy nhiên, cuộc sống hiện đại, các sản phẩm thổ cẩm mất dần vị trí và đứng trước nguy cơ mai một. Cùng với nhiều hoạt động tôn vinh thổ cẩm, trợ lực về chính sách và sự nỗ lực nghệ nhân, thổ cẩm hồi sinh kể những câu chuyện mới.
Nếu ai đã đặt chân đến miền non nước Cao Bằng, không chỉ ấn tượng bởi phong cảnh núi non hùng vĩ, con người thân thiện, mến khách, mà còn luyến lưu, nhớ mãi nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Tày nơi đây qua những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu, đặc biệt là kỹ thuật tạo hoa văn thổ cẩm từ mặt trái của sản phẩm. Vừa qua, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công bố danh mục 12 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó có nghề thủ công truyền thống dệt thổ cẩm của người Tày, xã Ngọc Đào, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
Ngày 21 – 12, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện Na Hang đã tổ chức bế mạc lớp học dạy nghề dệt, thêu thổ cẩm tại xã Thượng Nông.
Đương đại hóa các giá trị truyền thống chính là cách để di sản văn hóa có từ thời ông bà sống giữa lòng đời sống con cháu.
Nghề dệt thổ cẩm đang phát triển khá sôi động tại các bản làng ở xã Thượng Lâm, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. Nghề dệt thổ cẩm được khôi phục không chỉ giúp người dân bản địa giữ gìn được bản sắc truyền thống của dân tộc mình mà còn là cầu nối để du khách biết đến nhiều hơn về miền đất và văn hóa của người Tày ở Thượng Lâm.
Trải qua gần 90 mùa rẫy, bà Nuh (làng Ia Nueng, xã Biển Hồ, TP. Pleiku) vẫn gắn bó với nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Với bà, khung cửi đã trở thành người bạn tâm giao để sẻ chia những buồn vui trong cuộc sống.
Lớp truyền dạy dệt thổ cẩm truyền thống của người Êđê góp phần gìn giữ và phát triển nghề dệt truyền thống, tạo việc làm, tăng thu nhập cho chị em phụ nữ.
Nghề dệt thổ cẩm ở bản Buộc (xã Bắc Lý, huyện Kỳ Sơn) có từ trăm năm nay. Và ngày nay, phụ nữ Thái ở bản Buộc hàng ngày vẫn cần mẫn bên khung cửi, tìm cách thay đổi mẫu mã, làm ra các sản phẩm mới để thích ứng với thị trường, giữ nghề truyền thống…
Sản phẩm dèng được dệt nên bằng bàn tay khéo léo và sự sáng tạo của người phụ nữ Tà Ôi. Họ đã thổi hồn vào những nét hoa văn tinh tế trên tấm dèng bằng những hình ảnh cuộc sống đời thường. Ở đó, nghệ nhân Mai Thị Hợp đã đưa dèng từ thổ cẩm địa phương nâng lên tầm Di sản phi vật thể quốc gia.
Với góc tiếp cận lấy con người làm trung tâm, chương trình Giới thiệu kết nối di sản tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã đưa gốm, âm nhạc, thổ cẩm ở Gia Lai, Ninh Thuận đầy sống động đến với khán giả Thủ đô.
Sản phẩm zèng được dệt nên bằng bàn tay khéo léo và sự sáng tạo của người phụ nữ Tà Ôi. Họ đã thổi hồn vào những nét hoa văn tinh tế trên tấm zèng bằng những hình ảnh cuộc sống đời thường. Ở đó, nghệ nhân Mai Thị Hợp đã góp phần đưa zèng từ thổ cẩm địa phương nâng lên tầm Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Trước nguy cơ mai một nghề dệt truyền thống của người La Chí, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Lào Cai đã nỗ lực cùng người dân khôi phục và gìn giữ nghề thổ cẩm của đồng bào La Chí, đến nay đã gặt hái những thành quả đáng ngưỡng mộ.
Người Xơ Đăng ở Quảng Nam sống tập trung tại các xã vùng cao Huyện Nam Trà My. Đây là dân tộc có truyền thống dệt vải, nhất là nghề dệt dồ (dệt thổ cẩm) nổi tiếng từ xưa đến nay.
Thung lũng Mường Hoa dưới cái nắng đầu đông đẹp như bức tranh thủy mặc. Dòng suối nước chảy hiền hòa, những thửa ruộng bậc thang uốn lượn theo các sườn đồi, tạo thành hình chảo nghiêng nghiêng. Những chiếc váy hoa, mấy món đồ thổ cẩm rực rỡ được treo lên. Từng đoàn khách nước ngoài trekking nói cười rôm rả, lẫn trong đó giọng người dân bản địa mời khách xem đồ.
Đã bước qua tuổi 61, bà Y Tăk (làng Kon Gu I, xã Ngọc Wang, huyện Đắk Hà, tỉnh Kon Tum) vẫn thoăn thoắt đôi tay, miệt mài bên khung cửi. Đã mấy chục năm trôi qua, tình yêu bà dành cho thổ cẩm vẫn vẹn nguyên, như lời bà nói: 'Nếu ngừng dệt một ngày sẽ thấy đôi tay khó chịu, trong lòng bứt rứt'.
Nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Cơ tu đã được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2014. Đây là một trong những di sản quý, thể hiện đậm nét bản sắc văn hóa tộc người. Để bảo tồn và phát huy loại hình di sản đặc sắc này, những năm gần đây, chính quyền các huyện Đông Giang, Tây Giang, Nam Giang (tỉnh Quảng Nam) và huyện Hòa Vang (thành phố Đà Nẵng) - nơi có đồng bào Cơ tu sinh sống - đã có nhiều hoạt động khuyến khích, hỗ trợ người dân giữ gìn, phát triển nghề dệt thủ công truyền thống.
Xã Sơn Thủy (Quan Sơn) có 838 hộ, 3.857 nhân khẩu, có 4 dân tộc anh em, gồm: Thái, Mông, Mường, Kinh; mỗi dân tộc có nét văn hóa đặc trưng được hình thành từ lâu đời. Đến Sơn Thủy, dễ dàng bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ ở nhiều lứa tuổi ngồi thêu, dệt, may vá trang phục dân tộc và làm một số vật dụng sinh hoạt phục vụ đời sống hàng ngày.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk vừa phối hợp UBND xã Hòa Xuân (TP Buôn Ma Thuột) tổ chức Lễ ra mắt Câu lạc bộ (CLB) dệt thổ cẩm của người Ê Đê tại buôn Drai H''ling và khai giảng Lớp hướng dẫn, truyền dạy dệt thổ cẩm truyền thống của người Ê Đê.
Trong 2 ngày 2, 3-11, Trung tâm Giáo dục Nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện Lâm Bình phối hợp với Ban Điều phối các dự án vốn nước ngoài tổ chức tập huấn Kỹ thuật dệt thổ cẩm cho Hợp tác xã dệt thổ cẩm Lâm Bình.
Mỗi dân tộc đều có trang phục truyền thống riêng, mỗi bộ trang phục đều mang dấu ấn lịch sử, thể hiện giá trị nghệ thuật, tín ngưỡng, tạo nên bản sắc văn hóa tộc người. Để giữ gìn và bảo tồn trang phục truyền thống của dân tộc Pà Thẻn, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang đã và đang triển khai nhiều giải pháp để khôi phục, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc này.
Dệt thổ cẩm Hoa Tiến là sản phẩm OCOP của Nghệ An, nhưng vốn quý ấy đã có lúc tưởng chừng mai một vì sự cạnh tranh từ sản phẩm rẻ tiền Trung Quốc.
Việc khôi phục nghề dệt thổ cẩm truyền thống không chỉ giúp bảo tồn, lưu giữ giá trị văn hóa mà còn tạo dựng sinh kế cho chị em phụ nữ dân tộc Dao Tiền ở Hòa Bình.
Tối 28/10, chương trình nghệ thuật thời trang thổ cẩm 'Gia Lai ơi' diễn ra tại trụ đá Quảng trường Đại đoàn kết (thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai). Chương trình do Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Việt Mốt (Vietmode) phối hợp tổ chức trong khuôn khổ các sự kiện văn hóa, du lịch lớn của tỉnh Gia Lai, đồng thời quảng bá giá trị của thổ cẩm và di sản văn hóa Gia Lai.
Những năm gần đây, thổ cẩm Jrai ở Pleiku đã vượt ra khỏi không gian làng bởi sự xuất hiện của những câu lạc bộ, tổ hợp tác dệt thổ cẩm. Tiếng khung cửi ngày càng vang xa cùng những sản phẩm thổ cẩm tinh xảo đã dần chinh phục được thị trườngtrong và ngoài tỉnh; góp phần duy trì và bảo tồn nghề truyền thống, tạo sinh kế bền vững cho chị em phụ nữ dân tộc thiểu số.
Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch (VHTT&DL) sẽ tổ chức tập huấn, truyền dạy và nâng cao năng lực bảo tồn nghề thủ công truyền thống chế tác mão, mặt nạ của đồng bào Khmer tại Trà Vinh và nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Chăm tại An Giang trong quý IV năm 2023.
Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch tổ chức chương trình nghệ thuật thời trang thổ cẩm. Sự kiện do UBND tỉnh và Công ty TNHH Việt Mốt (Vietmode) phối hợp tổ chức chào mừng các sự kiện văn hóa, du lịch lớn của tỉnh.
Không muốn nghề dệt thổ cẩm bị mai một, thời gian qua, nhiều người Vân Kiều, Pa Kô ở miền Tây Quảng Trị đã sử dụng những cách làm mới để quảng bá, tìm đầu ra cho sản phẩm truyền thống. Trong quá trình góp sức giữ 'hồn' dân tộc bằng cách riêng, họ sớm nhận ra điểm mấu chốt để nâng cao hiệu quả bảo tồn, phát huy nghề mà ông cha để lại.
Nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Lào ở bản Na Sang, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên có từ lâu đời. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của xã hội, ảnh hưởng của sự giao thoa văn hóa và hội nhập về kinh tế, nghề dệt thổ cẩm đang đứng trước nguy cơ dần bị mai một.
Nằm trong các hoạt động quảng bá, giới thiệu thổ cẩm Gia Lai, UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với nhà thiết kế (NTK) Minh Hạnh tổ chức show thời trang thổ cẩm, dự kiến diễn ra vào tối ngày 28-10 tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (TP. Pleiku).
Người Chăm ở Châu Phong (Châu Đốc, An Giang) đã và giữ gìn nghề truyền thống kết hợp với du lịch. Với những giá trị văn hóa độc đáo đó, các làng Chăm đang thu hút sự quan tâm của du khách gần xa.
Trang phục truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số Chăm ở An Giang được giữ gìn đến ngày nay là một tín hiệu văn hóa mà họ luôn tự hào. Nét đẹp, tính thẩm mỹ sáng tạo trong từng chiếc khăn, cái nón, thước vải thổ cẩm rực rỡ… đã trở thành sản phẩm du lịch độc đáo, hút khách.
Người dân bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu (Nghệ An) đang từng bước khôi phục lại nghề dệt thổ cẩm truyền thống, gắn với quảng bá sản phẩm. Nhờ vậy, những tấm thổ cẩm Hoa Tiến ngày càng vươn xa ra thị trường quốc tế.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy vừa ký Quyết định số 2896/QĐ-BVHTTDL ngày 5/10, về tổ chức truyền dạy, bảo tồn nghề thủ công truyền thống các dân tộc thiểu số vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Những cô gái dân tộc Pà Thẻn xúng xính trong bộ váy truyền thống rực rỡ là hình ảnh quen thuộc mỗi khi ai có dịp đến với xã Hồng Quang (Lâm Bình), nhất là trong các ngày lễ, Tết. Để có được bộ váy rực rỡ đó, người phụ nữ Pà Thẻn đã rất khéo léo, tỉ mỉ trong việc thêu thùa, đặc biệt chị em vẫn luôn gìn giữ nghề dệt thổ cẩm để làm trang phục truyền thống.
Nghề truyền thống dệt thổ cẩm là một trong những phong tục tập quán lâu đời vẫn còn được cộng đồng người dân tộc Lào lưu giữ tại bản làng Na Sang, xã Núa Ngam (tỉnh Điện Biên).
Tại xã Long Tân (huyện Phú Riềng, Bình Phước), những ngày cuối tuần hay cuối tháng, khoảng chục người phụ nữ S'tiêng nhiều độ tuổi cùng nhau miệt mài bên khung dệt. Không chỉ tạo ra sản phẩm thổ cẩm mang giá trị văn hóa đặc sắc, họ còn cùng nhau truyền dạy cho con cháu có chung niềm đam mê nghề dệt truyền thống của dân tộc mình.
Ở Lũng Niêm (Bá Thước, Thanh Hóa) cộng đồng người Thái đang cùng nhau phát triển nghề dệt thổ cẩm đã có có lịch sử hàng trăm năm. Cùng với các mô hình phát triển du lịch cộng đồng, làng nghề đang trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, nhất là với các du khách nước ngoài.
NTK Trung Beret không chỉ là một nhà thiết kế đơn thuần mà còn là người góp phần tô đậm thêm bức tranh trong thời trang Việt Nam bằng việc kết hợp giữa nghệ thuật thời trang và di sản văn hóa dân tộc Tây Nguyên. Với tình yêu sâu đậm đối với vùng đất mà anh gọi là nguồn cảm hứng vô tận, NTK Trung Beret đã nghiên cứu, bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống của vùng đất Tây Nguyên.
Từ những cuộn chỉ bình thường qua đôi bàn tay khéo léo của bà Hà Thị Mận ở bản Bút, xã Nam Xuân (Quan Hóa) đã dệt nên những chiếc váy thổ cẩm xinh xắn với đường hoa văn tinh xảo.
Lực lượng lao động, nhất là lao động trẻ có tay nghề cao, được xem là một trong những yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy các làng nghề, nghề truyền thống (LN, NTT) phát triển bền vững và hiệu quả. Tuy nhiên, hiện nay việc thu hút và 'giữ chân' lao động trẻ lại đang là thách thức đối với nhiều LN, NTT trong tỉnh.
Trải qua hơn 61 mùa rẫy, gắn bó với nghề dệt nhiều năm, bà Y Vit (làng Lung Leng, xã Sa Bình, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum) không thể nhớ mình đã dệt bao nhiêu tấm thổ cẩm. Giờ mắt đã mờ, đôi tay đã chai sạn, nhưng mỗi khi ngồi vào khung cửi, bà lại thoăn thoắt đôi tay, thể hiện những kỹ năng dệt chuyên nghiệp, tạo ra những chiếc khăn, tấm thổ cẩm tuyệt đẹp.
Chương trình thời trang thổ cẩm Tây Nguyên vừa diễn ra bên hồ Xuân Hương, thành phố Đà Lạt, Lâm Đồng thu hút đông đảo người xem.
Những năm qua, Đảng ủy, UBND xã Văn Giáo (TX. Tịnh Biên, tỉnh An Giang) đã quan tâm phát triển Làng nghề dệt thổ cẩm Khmer để phục vụ du lịch (DL), cải thiện đời sống đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tại địa phương. Đến nay, công tác này đã đạt được kết quả nhất định, góp phần nâng cao thu nhập cho phụ nữ DTTS Khmer với nghề thủ công truyền thống.