Người mua nhà không thể chịu thay hậu quả sai phạm PCCC của chủ đầu tư

Nội dung trên được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra tại phiên thảo luận tổ sáng 26/10, khi góp ý vào 2 dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Đồng tình với hướng cắt giảm thủ tục theo quy định tại dự thảo Luật, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, cải cách phải giảm phiền hà và nâng cao khả năng kiểm soát an toàn.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, việc chuyển sang hậu kiểm trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy phải ngăn ngừa nguy cơ trước khi xảy ra cháy. Bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan Nhà nước không có nghĩa là bỏ trách nhiệm nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu trước khi đưa công trình, phương tiện vào sử dụng.

“Thiết kế được thẩm định đúng nhưng chưa bảo đảm được công trình đã được thi công đúng và chưa bảo đảm được sự vận hành ấy là an toàn. Phải rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, tư vấn, thi công, giám sát trong xác nhận chất lượng thực tế”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.

Đặc biệt, phải xử lý nghiêm hành vi xác nhận sai, làm giả hồ sơ nghiệm thu bởi những vi phạm này có thể để lại hậu quả rất nghiêm trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhìn nhận, trước đây do không nghiêm túc trong cả quá trình nên mới phải liên tục kiểm tra, khai báo. Với lần sửa đổi này, nếu nghiêm túc ngay từ đầu ở tất cả các khâu, sẽ vừa giảm bớt thủ tục kiểm tra, đánh giá thường xuyên, vừa bảo đảm an toàn.

“Người mua nhà, thuê nơi kinh doanh không thể tự kiểm chứng về chất lượng, về toàn bộ hệ thống phòng cháy, chữa cháy và phải chịu thay hậu quả sai phạm của chủ đầu tư được. Khi có vi phạm phải khắc phục nguy cơ, xác định trách nhiệm bồi thường theo pháp luật và phải giải quyết quyền lợi của người bị thiệt hại”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Liên quan đến cơ chế hậu kiểm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết báo cáo giải trình đã đề cập việc cập nhật hoặc thông báo kết quả nghiệm thu trước khi đưa công trình, phương tiện vào sử dụng. Tuy nhiên, cần xác định rõ ai tiếp nhận, đánh giá nguy cơ và có quyết định kiểm tra.

Đối với những công trình có nguy cơ cháy nổ cao, tập trung đông người, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng việc giám sát phải được thực hiện kịp thời. Ngược lại, những cơ sở chấp hành tốt quy định cần được giảm các cuộc kiểm tra không cần thiết.

“Phải duy trì an toàn trong suốt quá trình sử dụng, nhất là khi cải tạo hoặc thay đổi công năng hoặc sửa chữa, cơi nới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu việc bỏ giấy phép lưu thông đối với phương tiện chữa cháy, cứu nạn phải đi cùng cơ chế kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và thu hồi sản phẩm không an toàn; thừa nhận kết quả đánh giá sự phù hợp phải có căn cứ kiểm chứng được.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, thiết bị dùng để cứu người phải bảo đảm hoạt động tin cậy khi cần sử dụng. “Để dự trữ nhưng lại không kiểm tra, đánh giá thường xuyên. Trang bị rất đầy đủ nhưng không hoạt động được hoặc không đủ điều kiện hoạt động”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cảnh báo.

Vấn đề tiếp theo được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề cập là tháo gỡ những vướng mắc thì phải gắn với các giải pháp an toàn để thực hiện được.

Với những cơ sở cũ chưa đáp ứng yêu cầu phòng cháy, chữa cháy, cần phân loại để hướng dẫn các giải pháp kỹ thuật khả thi. Còn cơ sở có khả năng khắc phục phải được chỉ rõ nội dung cần thực hiện, thời hạn hoàn thành và căn cứ xác nhận kết quả. Trường hợp có nguy hiểm trực tiếp phải xử lý kịp thời.

Tinh thần được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt là không để người dân, doanh nghiệp phải chờ đợi kéo dài, cũng không hợp thức hóa thực trạng không an toàn của các công trình, cơ sở.

Bên cạnh đó, quá trình sửa đổi Luật cần bảo đảm tính đồng bộ với pháp luật về xây dựng, chất lượng sản phẩm, Luật Thủ đô, Luật Phát triển đô thị.

“Bỏ yêu cầu giấy tờ phải sửa căn cứ xử lý tương ứng, nhưng phải giữ cái cơ chế xử lý công trình không an toàn. Quy định chuyển tiếp phải kế thừa kết quả đã được giải quyết, tránh bắt doanh nghiệp phải là đi làm lại nhiều lần”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại phiên thảo luận tổ sáng 26/10.

Liên quan đến việc sửa đổi Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhìn nhận vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ là những loại hàng hóa đặc biệt, đặc thù. Việc sử dụng sai đối tượng, sai mục đích có thể gây hậu quả rất nghiêm trọng.

Do đó, việc bỏ giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ phải đi đôi với duy trì kiểm tra các điều kiện mà doanh nghiệp có trách nhiệm tuân thủ.

Cơ quan quản lý phải kiểm soát được nguồn gốc sản phẩm, người được phép mua, số lượng mua bán, quá trình lưu thông và việc xử lý đối với doanh nghiệp khi chấm dứt hoạt động.

“Bỏ giấy phép nhưng không được bỏ trống trách nhiệm quản lý”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Tương tự, việc cắt giảm giấy tờ trong hồ sơ trang bị vũ khí phải đi cùng cơ chế xác minh thông tin. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nếu không yêu cầu tổ chức nộp văn bản đồng ý của cấp có thẩm quyền, cơ quan chức năng phải đối chiếu, xác minh thông tin.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng các cơ quan Nhà nước cần chủ động khai thác dữ liệu hiện có, không yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại những thông tin đã khai báo trước đó và phải chịu trách nhiệm về kết quả xác minh.

Đây cũng là hướng tiếp cận mới trong cải cách thủ tục hành chính, chuyển từ việc yêu cầu người dân, tổ chức liên tục khai báo, sao chụp, công chứng giấy tờ sang trách nhiệm lưu trữ, quản lý và liên thông dữ liệu của cơ quan Nhà nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng nếu hệ thống dữ liệu được liên thông và kiểm soát hiệu quả, việc này không chỉ giảm phiền hà cho người dân, doanh nghiệp mà còn tiết kiệm thời gian, chi phí trao đổi thông tin giữa các cơ quan Nhà nước.