Người phụ nữ đốn hơn 100 cây sầu riêng, giúp bộ đội tìm 71 hài cốt liệt sĩ

Sáng 22/9, sau một đêm mưa, khu vườn của bà Lê Thị Đón (54 tuổi, xã Ngũ Hiệp, tỉnh Đồng Tháp) ướt sũng. Hơn 100 cây sầu riêng hơn 10 năm tuổi từng xanh tốt, trĩu quả nay chỉ còn những thân cây bị cưa sát gốc.

Trong khu vườn, cán bộ, chiến sĩ Đội K91 thuộc Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Tháp đào từng lớp đất, tìm kiếm hài cốt những người lính đã hy sinh.

Đội K91 đào tìm hài cốt liệt sĩ tại khu vườn sầu riêng của gia đình bà Lê Thị Đón. Ảnh: T.X

Thượng tá Võ Thành Dẫn, Đội trưởng Đội K91, cho biết đơn vị đã tìm kiếm, quy tập 71 hài cốt liệt sĩ tại khu vực Nghĩa trang Bình Hòa A, xã Ngũ Hiệp. Khu vực này trước đây là nghĩa trang, sau đó được gia đình bà Đón mua lại để trồng sầu riêng.

Theo Đội K91, trong ngày 21/9, đơn vị tìm kiếm, quy tập thêm 5 hài cốt liệt sĩ trên địa bàn tỉnh. Trong đó, 3 hài cốt được phát hiện tại khu vực Nghĩa trang Bình Hòa A, nâng tổng số hài cốt được tìm thấy tại đây lên 71.

Hai hài cốt còn lại được phát hiện tại ấp Bình Long, xã Chợ Gạo.

Các hài cốt đều chưa xác định được danh tính. Một số còn có gói, buộc bằng bạt tăng và mảnh vải quần áo. Đội K91 đã tiến hành bảo quản theo quy định.

Bà Đón cho biết gia đình chấp nhận thiệt hại về cây trồng để bộ đội thuận lợi tìm kiếm những người đã hy sinh. Ảnh: T.X

Bà Đón thường xuyên có mặt tại khu vườn, dõi theo việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ của Đội K91. Ảnh: T.X

Đốn sầu riêng để tìm người đã khuất

Khi biết lực lượng chức năng trở lại tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, bà Đón đồng ý cho Đội K91 đào tìm trong khu vườn, dù điều này đồng nghĩa hơn 100 cây sầu riêng đang cho trái phải đốn bỏ.

Từ ngày bộ đội bắt đầu tìm kiếm, bà Đón thường xuyên có mặt tại khu vườn. Nhìn những cây sầu riêng hơn 10 năm tuổi lần lượt ngã xuống, bà không khỏi xót xa.

“Nhưng rồi tôi nghĩ, biết đâu dưới lớp đất kia còn một người lính chưa được trở về”, bà Đón nói.

Mảnh đất rộng gần 2.700m² trước đây là một nghĩa trang cũ. Sau khi địa phương tổ chức quy tập, cha bà Đón là ông Lê Văn Tưởng tiếp tục canh tác.

Nhiều năm trước, trong lúc xẻ rãnh trồng sầu riêng, ông Tưởng phát hiện 3 bộ hài cốt. Gia đình lập tức báo chính quyền để tổ chức quy tập.

Sau lần đó, ông Tưởng luôn canh cánh suy nghĩ trong khu vườn có thể vẫn còn những người lính chưa được tìm thấy.

Đội K91 tiếp tục đào tìm từng lớp đất, hy vọng phát hiện thêm hài cốt liệt sĩ trong khu vườn. Ảnh: T.X

“Cha tôi cứ nghĩ trong vườn có thể còn hài cốt nhưng vườn rộng, không biết nằm ở đâu. Không có cách nào tìm nên ông tiếp tục trồng sầu riêng”, bà Đón kể.

Sau khi cha mất, mảnh vườn được để lại cho bà và người em gái ở xa. Bà tiếp tục chăm sóc những gốc sầu riêng. Cây lớn dần, cho trái đều, mang lại thu nhập khoảng 300 triệu đồng mỗi năm.

Đến khi Đội K91 trở lại tìm kiếm, những gốc sầu riêng phải nhường chỗ cho việc tìm kiếm những người lính đã nằm lại dưới lòng đất hàng chục năm.

Trong khu vườn, mỗi khi phát hiện thêm một hài cốt, các chiến sĩ cẩn thận đưa người đã khuất ra khỏi lòng đất. Bà Đón vẫn đứng bên mé vườn, dõi theo từng công việc của bộ đội.

Hơn 10 năm chăm sóc, những cây sầu riêng đã trở thành tài sản và nguồn thu nhập của gia đình. Việc đốn bỏ hơn 100 cây đang cho trái khiến gia đình mất một khoản thu nhập đáng kể.

Tuy nhiên, theo bà Đón, mỗi hài cốt được tìm thấy đồng nghĩa một gia đình có thêm cơ hội biết người thân của mình đang ở đâu, đưa về quê nhà để thờ cúng, hương khói.

“Cây sầu riêng có thể trồng lại. Nếu dưới đất còn hài cốt liệt sĩ thì phải tìm để đưa các anh về”, bà Đón chia sẻ.