Người uống levothyroxine sau phẫu thuật tuyến giáp cần lưu ý gì?

Ung thư tuyến giáp là một trong những bệnh ung thư nội tiết thường gặp, phần lớn người bệnh có tiên lượng tốt nếu được phát hiện và điều trị phù hợp.

Sau phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp, người bệnh thường cần sử dụng levothyroxine để thay thế hormon tuyến giáp. Với ung thư tuyến giáp, thuốc còn có thể được điều chỉnh nhằm kiểm soát TSH (hormon kích thích tuyến giáp), tùy nguy cơ tái phát và đáp ứng điều trị. Mục tiêu kiểm soát TSH không giống nhau ở tất cả người bệnh và cần được bác sĩ đánh giá định kỳ.

Dưới đây là 5 lưu ý quan trọng khi sử dụng levothyroxine:

1. Uống thuốc tuyến giáp đúng liều

Levothyroxine cần được sử dụng đúng liều bác sĩ kê. Liều thuốc có thể thay đổi theo thời gian tùy tình trạng tuyến giáp, kết quả xét nghiệm, tuổi, bệnh lý đi kèm và mục tiêu điều trị. Người bệnh không nên tự ý tăng hoặc giảm liều, kể cả khi cảm thấy cơ thể khỏe hơn hoặc xuất hiện một số triệu chứng nghi ngờ thiếu hay thừa hormon.

Sau điều trị ung thư tuyến giáp, bác sĩ thường theo dõi TSH và có thể đánh giá thêm FT4 (thyroxine tự do) cùng các chỉ số khác tùy trường hợp. Mục tiêu TSH được xác định dựa trên tình trạng bệnh và nguy cơ tái phát, không áp dụng một mức chung cho tất cả người bệnh.

Dùng quá nhiều levothyroxine có thể gây tình trạng thừa hormon, với các biểu hiện như hồi hộp, tim đập nhanh, run tay, mất ngủ, tăng tiết mồ hôi hoặc không chịu được nóng; dùng không đủ liều có thể khiến người bệnh xuất hiện các triệu chứng suy giáp.

Ung thư tuyến giáp là một trong những bệnh ung thư nội tiết thường gặp. Ảnh: AI.

2. Chú ý thời điểm uống thuốc

Levothyroxine được hấp thu tốt hơn khi uống lúc đói. Người bệnh thường được khuyên uống thuốc với nước vào buổi sáng, khi bụng đói và chờ khoảng 30-60 phút trước khi ăn sáng. Điều quan trọng là duy trì cách dùng ổn định mỗi ngày.

Thức ăn và một số đồ uống có thể làm giảm hấp thu levothyroxine. Đặc biệt, cà phê nếu uống cùng hoặc quá gần thời điểm dùng thuốc có thể ảnh hưởng đến hấp thu. Vì vậy, không nên uống levothyroxine cùng cà phê hoặc bữa sáng.

Một số người có thể được bác sĩ hướng dẫn dùng thuốc vào buổi tối. Khi đó, cần bảo đảm thuốc được uống khi dạ dày tương đối rỗng và duy trì thời điểm dùng thuốc ổn định.

3. Không tự điều chỉnh thuốc khi có triệu chứng bất thường

Khi liều levothyroxine cao hơn nhu cầu, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện giống cường giáp như hồi hộp, đánh trống ngực, tim đập nhanh, run tay, bồn chồn, mất ngủ, ra nhiều mồ hôi, sụt cân hoặc không chịu được nóng. Ngược lại, nếu lượng hormon đưa vào cơ thể chưa đáp ứng đủ nhu cầu, người bệnh có thể mệt mỏi, tăng cân, táo bón, da khô, sợ lạnh hoặc nhịp tim chậm.

Tuy nhiên, những triệu chứng này không đặc hiệu và không thể dùng để tự xác định cần tăng hay giảm liều thuốc. Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ và kiểm tra xét nghiệm khi được chỉ định.

Đặc biệt, người bệnh không nên tự tăng liều với mong muốn làm TSH giảm nhanh hơn. Điều trị ức chế TSH quá mức trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim và mất xương, trong khi mức độ ức chế cần thiết phụ thuộc vào tình trạng ung thư của từng người.

4. Chú ý tương tác thuốc với thuốc khác và thực phẩm

Sắt và canxi là những sản phẩm thường gặp có thể làm giảm hấp thu levothyroxine nếu uống cùng thời điểm. Một số thuốc kháng acid, thuốc điều trị dạ dày và một số thuốc khác cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc. Do đó, người bệnh nên thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ tất cả thuốc, vitamin và thực phẩm bổ sung đang sử dụng, đặc biệt khi bắt đầu một sản phẩm mới.

Với các chế phẩm chứa canxi hoặc sắt, thông thường cần uống cách levothyroxine ít nhất 4 giờ. Không nên tự thay đổi khoảng cách hoặc bỏ thuốc bổ sung nếu đó là sản phẩm đang được bác sĩ chỉ định.

Thực phẩm chứa nhiều đậu nành, chất xơ cũng có thể ảnh hưởng đến hấp thu levothyroxine trong một số trường hợp. Điều quan trọng là duy trì chế độ ăn và thời điểm uống thuốc tương đối ổn định để bác sĩ có thể đánh giá chính xác đáp ứng điều trị.

5. Không tự dùng 'thuốc bổ gan' khi uống levothyroxine

Một số người lo ngại levothyroxine phải chuyển hóa qua gan nên sử dụng thuốc lâu dài sẽ gây hại cho gan và tự mua thêm các sản phẩm được quảng cáo là "bổ gan". Đây là điều không cần thiết nếu không có chỉ định.

Levothyroxine là hormon thay thế được sử dụng lâu dài ở những người không còn đủ hormon tuyến giáp. Việc có cần điều trị bệnh gan hay sử dụng thuốc khác hay không phải dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể, chứ không phải chỉ vì đang dùng levothyroxine.

Nếu người bệnh có bệnh gan, men gan bất thường hoặc đang sử dụng nhiều thuốc, nên thông báo cho bác sĩ để được đánh giá. Không nên tự bổ sung sản phẩm "bổ gan" chỉ nhằm phòng tác dụng phụ của levothyroxine.