Nguy cơ bệnh dại luôn hiện hữu

Cán bộ thú y phường Quảng Phú tuyên truyền cho người dân về công tác tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi. Ảnh Q.SƠN

Giám sát tình hình dịch bệnh

Theo số liệu tổng hợp của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 51 trường hợp tử vong do bệnh dại tại 20 tỉnh, thành phố. Trong đó, Đà Nẵng ghi nhận 1 trường hợp mắc bệnh dại trên người, 13 ổ dịch dại trên động vật.

Cụ thể, đầu tháng 9/2026, một cháu bé 8 tuổi tại xã Trà Giáp tử vong sau hơn 1 tháng bị chó nghi mắc bệnh dại cắn. Điều đáng nói, sau khi bị chó cắn, cháu bé không được xử lý vết thương và không tiêm vắc xin phòng dại, huyết thanh kháng dại sau phơi nhiễm.

Theo BSCKII. Nguyễn Đại Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố, qua điều tra, giám sát tại xã Trà Giáp, ngành y tế ghi nhận 15 trường hợp có tiếp xúc, phơi nhiễm với con chó nghi mắc bệnh dại này.

“Ngành y tế và địa phương đã tuyên truyền trực tiếp đến từng thôn, hộ gia đình về tính chất đặc biệt nguy hiểm của bệnh dại; hướng dẫn người dân khi bị chó, mèo cắn, cào phải xử lý vết thương đúng cách và đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn, điều trị dự phòng; tuyệt đối không chủ quan hoặc sử dụng các biện pháp điều trị không có cơ sở khoa học như cào, hút, chích, lể, đặt ngọc hoặc sử dụng thuốc nam thay thế tiêm huyết thanh, vắc xin phòng dại”, bác sĩ Vĩnh khuyến cáo.

Cùng với đánh giá nguy cơ toàn diện đối với trường hợp bệnh nhi tử vong, ngành y tế đã khẩn trương hướng dẫn, giám sát và quản lý tất cả các trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm liên quan đến con chó nêu trên; bảo đảm các trường hợp được tư vấn và điều trị dự phòng sau phơi nhiễm kịp thời.

“Đơn vị đã trích 23 triệu đồng từ quỹ phúc lợi hỗ trợ vắc xin phòng dại, huyết thanh kháng dại để tiêm miễn phí cho 15 người bị phơi nhiễm trên địa bàn xã Trà Giáp. Hiện 15 trường hợp này chưa ghi nhận triệu chứng lâm sàng bất thường. Ngành y tế tiếp tục giám sát tình hình dịch bệnh trên địa bàn”, bác sĩ Vĩnh cho biết.

Theo báo cáo thống kê quản lý, tổng đàn chó trên địa bàn xã Trà Giáp là hơn 330 con. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ vắc xin phòng dại từ đầu năm 2026 đến ngày 22/6 đạt 0%. Như vậy, nguy cơ bệnh tiềm ẩn trong cộng đồng là rất cao.

Ngành y tế thành phố đề nghị UBND xã Trà Giáp chỉ đạo các lực lượng khẩn trương rà soát, thống kê chính xác tổng đàn chó, mèo và tổ chức tiêm phòng dại trên địa bàn; nâng tỷ lệ phòng dại tăng tối thiểu 50% trước ngày 1/10/2026 và đạt tối thiểu 80% tổng đàn trước ngày 1/11/2026. Cũng như tăng cường phối hợp cơ quan thú y triển khai giám sát, xử lý kịp thời động vật nghi mắc bệnh dại và thực hiện các biện pháp tiêm phòng bao vây tại khu vực nguy cơ cao.

Đồng bộ biện pháp phòng chống

Theo CDC Đà Nẵng, hiện nay, công tác tiêm phòng bệnh dại trên đàn chó, mèo tại Đà Nẵng vẫn chưa đạt mục tiêu đề ra, tỷ lệ tiêm phòng tại một số địa phương còn thấp. Số liệu tổng hợp tiêm vắc xin phòng bệnh dại trên đàn chó, mèo tính từ đầu năm 2026 đến tháng 7/2026 cho thấy, toàn thành phố có hơn 117.600 con chó, mèo. Tuy nhiên, số chó, mèo đã tiêm vắc xin phòng dại chỉ mới hơn 39.700 con (tỷ lệ bao phủ tổng đàn đạt 33,76%).

“Tỷ lệ tiêm phòng bệnh dại trên đàn chó, mèo hiện vẫn còn thấp so với mục tiêu đề ra là từ 80% trở lên theo kế hoạch phòng chống bệnh dại trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030 của UBND thành phố. Đáng lưu ý, tại một số xã, phường tỷ lệ tiêm phòng còn rất thấp, thậm chí chưa triển khai phòng cho đàn chó, mèo thuộc diện quản lý. Thực trạng trên cho thấy nguy cơ bệnh dại trên động vật vẫn còn hiện hữu và có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng nếu không tiếp tục tăng cường các biện pháp quản lý đàn chó, mèo và đẩy mạnh công tác tiêm phòng vắc xin”, BSCKII. Nguyễn Đại Vĩnh nói.

Ông Trương Quang Bình, Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết, Sở đã đề nghị UBND các địa phương khẩn trương rà soát tình hình bệnh dại và công tác quản lý, tiêm phòng dại cho đàn chó, mèo trên địa bàn; đặc biệt các xã, phường khu vực lân cận xã Trà Giáp, các xã miền núi và các địa phương có tỷ lệ tiêm phòng dại trên tổng đàn, chó, mèo dưới 50% và tổ chức tiêm phòng bổ sung.

Cùng với đó, yêu cầu các bệnh viện, trung tâm y tế khu vực trên địa bàn thành phố tiếp tục chủ động giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh dại; khai thác đầy đủ tiền sử bị chó, mèo cắn, cào hoặc tiếp xúc với động vật nghi mắc bệnh dại đối với người bệnh có triệu chứng nghi ngờ. Cũng như sẵn sàng tiếp nhận, cấp cứu, điều trị các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh dại; thực hiện hội chẩn, chuyển tuyến và phối hợp CDC thành phố điều tra, lấy mẫu xét nghiệm theo quy định.

Các trạm y tế xã, phường trên địa bàn thành phố tăng cường giám sát, phát hiện và tư vấn các trường hợp bị chó, mèo cắn, cào hoặc có tiếp xúc nguy cơ với động vật nghi mắc bệnh dại; hướng dẫn người dân đến các cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và điều trị dự phòng kịp thời...

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, lây truyền từ động vật sang người và có tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã phát bệnh. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu người bị chó, mèo cắn, cào hoặc có nguy cơ phơi nhiễm được xử lý vết thương đúng cách và kịp thời tiêm vắc xin phòng dại, huyết thanh kháng dại theo chỉ định; vì vậy, tuyệt đối không được chủ quan, chậm trễ trong việc xử lý các trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm.