Nguy cơ tiềm ẩn từ hóa chất nhuộm, tẩy tóc

Hóa chất trong thuốc nhuộm tóc có thể gây hại cho sức khỏe. Ảnh: M.H

Khi làm đẹp trở thành nỗi ám ảnh…

Với nhiều người, nhuộm tóc, phủ bạc, hay thay đổi màu tóc không đơn thuần là sở thích, mà còn là cách chăm chút ngoại hình, duy trì sự trẻ trung. Tuy nhiên, việc thường xuyên tiếp xúc với các sản phẩm nhuộm, tẩy tóc có thể khiến da đầu và vùng da tiếp xúc đối mặt với những phản ứng bất lợi, từ ngứa rát, đỏ da đến viêm da tiếp xúc dị ứng nghiêm trọng.

Trường hợp chị L.T.T. (46 tuổi, ở Hà Nội) là một ví dụ. Thường xuyên nhuộm tóc để phủ bạc, chị không nghĩ thói quen làm đẹp này lại khiến mình phải đối mặt với tình trạng dị ứng.

Khoảng một tuần sau khi nhuộm tóc tại cửa hàng gần nhà, tóc chị T. rụng nhiều, khô xơ, da đầu ngứa, châm chích, xuất hiện những mảng đỏ và bong vảy. Nghĩ không hợp dầu gội, chị liên tục thay đổi sản phẩm, thậm chí tự mua kem bôi điều trị nhưng không cải thiện. Chỉ khi đi khám, chị mới biết mình bị dị ứng với thuốc nhuộm tóc.

Tại Bệnh viện Da liễu trung ương, các bác sĩ từng tiếp nhận nữ bệnh nhân 26 tuổi (Hà Nội) bị tổn thương nặng sau khi tẩy, nhuộm tóc tại tiệm. Chỉ 3 ngày sau làm tóc, bệnh nhân xuất hiện ngứa, nóng rát, châm chích da đầu, nhiều vùng chảy dịch, có mủ, da mặt sưng nề. Bệnh nhân được chẩn đoán viêm da tiếp xúc dị ứng nghi do thuốc nhuộm tóc. Do tổn thương phức tạp, bác sĩ phải cắt gần như toàn bộ tóc đã nhuộm để phục vụ quá trình điều trị.

Bệnh nhân 20 năm làm nghề làm tóc xuất hiện tổn thương da ở hai bàn tay và cẳng tay. Ảnh: BVCC

Một trường hợp khác là nữ bệnh nhân 58 tuổi, có khoảng 20 năm làm nghề làm tóc, đến khám vì xuất hiện tổn thương da ở hai bàn tay và cẳng tay. Khoảng 3 tháng trước khi đến bệnh viện, bệnh nhân bắt đầu có những tổn thương dạng chàm ở hai chi trên và bàn tay.

Khai thác kỹ tiền sử nghề nghiệp, bác sĩ ghi nhận bệnh nhân này thường xuyên tiếp xúc với nhiều loại hóa chất trong quá trình làm tóc cho khách. Đáng chú ý, thời gian gần đây, bệnh nhân sử dụng nhiều sản phẩm nhuộm và tẩy tóc màu xanh hơn so với trước khi xuất hiện triệu chứng. Kết quả test áp (patch test) ghi nhận bệnh nhân dương tính với cobalt - dị nguyên kim loại có thể gây viêm da tiếp xúc dị ứng.

Trước đó, khoa Da liễu (Bệnh viện 19-8) cũng tiếp nhận và điều trị bệnh nhân nam 52 tuổi bị viêm da tiếp xúc dị ứng sau khi sử dụng thuốc nhuộm tóc. Người bệnh tự nhuộm tóc tại nhà nhưng không sử dụng găng tay bảo hộ. Sau khi tiếp xúc trực tiếp với thuốc nhuộm, hai bàn tay xuất hiện tình trạng sưng nề, đỏ da, ngứa rát và nổi mụn nước. Qua thăm khám, bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm da tiếp xúc dị ứng do thuốc nhuộm tóc.

Theo bác sĩ Bệnh viện 19-8, một số thành phần trong thuốc nhuộm tóc có thể gây phản ứng dị ứng ở những người nhạy cảm. Biểu hiện thường gặp, gồm: Ngứa, đỏ da, sưng nề, nổi mụn nước, bong vảy tại những vùng tiếp xúc với hóa chất như bàn tay, da đầu, trán, tai hoặc cổ.

Đừng chủ quan với hóa chất tạo màu

Hiện nay, thị trường thuốc nhuộm, tẩy tóc và các sản phẩm phủ bạc ngày càng đa dạng về chủng loại, màu sắc, thành phần và nguồn gốc xuất xứ. Bên cạnh các sản phẩm hóa chất tổng hợp, nhiều dòng nhuộm tóc có nguồn gốc thực vật, thảo dược cũng được quảng cáo rộng rãi, khiến người tiêu dùng có thêm lựa chọn nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về nguy cơ dị ứng tiềm ẩn.

Tiến sĩ-bác sĩ Vũ Nguyệt Minh, Giám đốc Trung tâm Thử nghiệm lâm sàng (Bệnh viện Da liễu trung ương) cho biết, về bản chất, các sản phẩm nhuộm tóc, dù được sản xuất từ hóa chất tổng hợp hay có nguồn gốc thực vật, đều chứa những hoạt chất tạo màu và giúp màu bám vào tóc. Trong đó, phần lớn thuốc nhuộm tóc hiện nay có chứa PPD (para-phenylenediamine) - một chất hóa học được sử dụng rộng rãi nhờ khả năng tạo màu và thâm nhập vào nang, thân tóc. Tuy nhiên, đây cũng là thành phần có nguy cơ gây dị ứng cao.

Bác sĩ Vũ Nguyệt Minh phân tích, quá trình tạo màu tóc thường liên quan đến việc khử màu cũ và phủ màu mới. Quá trình này không chỉ tác động đến cấu trúc sợi tóc, mà còn có thể ảnh hưởng đến nền da, da đầu, gây khô tóc, ngứa hoặc kích ứng. Với những người có cơ địa nhạy cảm, phản ứng dị ứng có thể xuất hiện rõ rệt hơn, đặc biệt khi tiếp xúc với các thành phần có khả năng gây dị ứng trong sản phẩm.

Đáng lưu ý, không chỉ thuốc nhuộm hóa chất tổng hợp, mà các sản phẩm tạo màu tóc có nguồn gốc thực vật, được quảng cáo là thuần chay, thảo dược, hay hoàn toàn từ thiên nhiên cũng không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối. Theo bác sĩ Vũ Nguyệt Minh, người tiêu dùng cần thận trọng với tâm lý cho rằng sản phẩm có thành phần tự nhiên thì có thể sử dụng thoải mái mà không lo tác động đến sức khỏe.

Bác sĩ phân tích, với những sản phẩm hóa chất, các thành phần được đưa vào quy trình đánh giá, thử nghiệm và cảnh báo nguy cơ đối với sức khỏe. Trong khi đó, một số sản phẩm thuần chay, thực vật tự chế chưa có đầy đủ dữ liệu thử nghiệm để người dùng có thể mặc định về mức độ an toàn.

Không chỉ người sử dụng thuốc nhuộm, thợ làm tóc cũng cần đặc biệt chú ý nguy cơ viêm da tiếp xúc nghề nghiệp. Bác sĩ Trần Thị Vân Anh, Phòng khám Viêm da tiếp xúc và Bệnh da nghề nghiệp (Bệnh viện Da liễu trung ương) cho biết, nhóm lao động này cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với thuốc nhuộm, chất tẩy; sử dụng găng tay bảo hộ phù hợp, tránh để hóa chất dính vào da và kiểm tra kỹ thành phần, hướng dẫn sử dụng sản phẩm.

Với người dân có nhu cầu nhuộm tóc, các bác sĩ khuyến nghị, khoảng cách tối thiểu giữa các lần nhuộm là 4-6 tháng. Việc liên tục thay đổi màu tóc, đặc biệt khi kết hợp cả tẩy và nhuộm, có thể làm gia tăng tác động lên sợi tóc và vùng da tiếp xúc. Đặc biệt, nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; thử phản ứng trên da trước khi sử dụng theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Khi nhuộm tóc, cần đeo găng tay bảo hộ, hạn chế để thuốc tiếp xúc trực tiếp với da, đặc biệt là da đầu, trán, tai và cổ.

Trường hợp xuất hiện các biểu hiện bất thường như ngứa, đỏ, sưng nề, nổi mụn nước hoặc bong vảy sau khi nhuộm tóc, cần ngừng sử dụng sản phẩm nghi ngờ và đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định tác nhân cũng như điều trị phù hợp.