Ngụy tạo kết quả nghiên cứu khoa học có thể bị xử phạt đến 50 triệu đồng

Đề xuất tăng mức xử phạt với vi phạm về liêm chính khoa học

Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ đang được Bộ Khoa học và Công nghệ lấy ý kiến.

Theo đó, các hành vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo bị xử phạt nghiêm minh hơn.

Cụ thể, với hành vi vi phạm không ban hành, thực hiện quy tắc về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp; cập nhật thông tin vi phạm lên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với cơ quan tài trợ kinh phí cho hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, tổ chức khoa học và công nghệ có một trong các hành vi sau: Không tiếp nhận, xác minh tố cáo hành vi vi phạm liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp; không ban hành văn bản kết luận về hành vi vi phạm liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp;

Không cập nhật thông tin vi phạm lên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Nghị định số 262/2025/NĐ-CP. Hành vi vi phạm này còn có hình phạt bổ sung.

Với vi phạm quy định về liêm chính khoa học, dự thảo đề xuất phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi: ghi tên tác giả không đúng thực tế hoặc loại bỏ tác giả có đóng góp thực sự; không ghi nhận đầy đủ, chính xác sự đóng góp của các cá nhân, tổ chức liên quan trong kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ;

Cản trở, can thiệp vào quá trình đánh giá, phản biện, xét duyệt bản thảo công bố khoa học; Không khách quan, không minh bạch trong quá trình thiết kế nghiên cứu, thu thập, phân tích, xử lý và đánh giá kết quả nghiên cứu; Không chịu trách nhiệm giải trình đối với kết quả nghiên cứu trước tổ chức chủ trì, cơ quan tài trợ, cộng đồng khoa học và xã hội khi được yêu cầu.

Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong các hành vi: Ngụy tạo dữ liệu, kết quả nghiên cứu hoặc giả mạo kết quả nghiên cứu, bịa ra dữ liệu hoặc kết quả nghiên cứu rồi ghi nhận, báo cáo hoặc công bố như là dữ liệu, kết quả có thật; cố ý can thiệp, sửa đổi, lược bỏ, thay thế, sắp xếp, xử lý dữ liệu, quy trình, thiết bị, tài liệu hoặc kết quả theo cách làm sai lệch bản chất của kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ;

Đạo văn, cố ý sử dụng ý tưởng, dữ liệu, kết quả của người khác mà không trích dẫn hoặc ghi nhận nguồn một cách trung thực và đầy đủ, vi phạm tỷ lệ trùng lặp cho phép theo quy định nội bộ của cơ quan, tổ chức mà người vi phạm chủ trì hoặc tham gia thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ;

Không công khai quan hệ tài chính, nguồn tài trợ nghiên cứu, các xung đột lợi ích có thể ảnh hưởng đến tính khách quan, độc lập, kết quả nghiên cứu; Đe dọa, ép buộc trong quá trình đánh giá, phản biện, xét duyệt bản thảo công bố khoa học.

Dự thảo cũng yêu cầu biện pháp khắc phục hậu quả với hành vi vi phạm này.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, Nghị định số 51/2019/NĐ-CP chưa đề cập đến một số nhóm hành vi mới chưa có chế tài xử lý tương ứng, như vi phạm liêm chính khoa học, đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu; ngụy tạo dữ liệu, đạo văn, che giấu xung đột lợi ích; gian lận, can thiệp trái phép vào dữ liệu, hồ sơ, kết quả nghiên cứu; vi phạm giới hạn rủi ro hoặc gian lận hồ sơ trong cơ chế thử nghiệm có kiểm soát;

Vi phạm trong quản lý, khai thác, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, tài sản trí tuệ hình thành từ nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước; vi phạm trong hoạt động đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo, dịch vụ đổi mới sáng tạo, ươm tạo công nghệ, chuyển giao công nghệ số, dữ liệu khoa học và công nghệ, nền tảng số quản lý khoa học và công nghệ, chuyển giao công nghệ.

Ngoài ra, một số lĩnh vực, hoạt động mới phát sinh hoặc ngày càng có vai trò quan trọng như công nghệ mới nổi, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, viễn thông thế hệ mới, Internet vạn vật, chip bán dẫn, công nghệ xanh, công nghệ lưỡng dụng, xác nhận giá trị sử dụng, thẩm tra khí nhà kính, chứng nhận nhãn môi trường, kinh tế tuần hoàn, quản lý dữ liệu nghiên cứu, báo cáo điện tử, nền tảng chuyển giao công nghệ số và thương mại điện tử chưa được phản ánh đầy đủ trong cấu trúc hành vi vi phạm của Nghị định.

Mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả, nhiều báo cáo cho rằng mức phạt tiền tối đa theo Nghị định số 51/2019/NĐ-CP còn thấp so với giá trị lợi ích bất hợp pháp có thể thu được từ hành vi vi phạm, do đó cần phải xử phạt nghiêm minh hơn.