Nguyễn Phi Dũng - người truyền lửa văn hóa đọc cho các bạn trẻ

Là chủ nhân của kho tàng báo chí đồ sộ nhất Việt Nam, với việc sưu tầm, sở hữu được hơn 400 nghìn tờ báo cũ, ông Nguyễn Phi Dũng (phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình) được Tổ chức kỷ lục Việt Nam xác định là người đang sở hữu số báo cũ nhiều nhất trong số những người sưu tầm ở Việt Nam.

Ông Nguyễn Phi Dũng nhận chứng nhận xác lập kỷ lục nhà sưu tầm báo giấy từ đại diện Tổ chức kỷ lục Việt Nam. (Ảnh PHI DŨNG)

Ông Nguyễn Phi Dũng nhận chứng nhận xác lập kỷ lục nhà sưu tầm báo giấy từ đại diện Tổ chức kỷ lục Việt Nam. (Ảnh PHI DŨNG)

Hành trình sưu tầm báo bắt đầu từ sở thích đọc báo của người cha

Chia sẻ câu chuyện sưu tầm báo, tạp chí cũ của mình, ông Nguyễn Phi Dũng nhớ lại.Chuyện bắt nguồn từ sở thích đọc báo của cha tôi ngày xưa. Từ những năm 1980, tuy kinh tế còn khó khăn, nhưng cha tôi đã duy trì việc mua và đọc báo thường xuyên, sau đó ông đều giữ lại và đóng thành quyển lưu trữ cẩn thận. Ngày đó, cha tôi thường đọc các tờ về văn nghệ, Báo Nhân Dân, Sức khỏe và đời sống, Khoa học thường thức, Toán học tuổi trẻ... Cách đây hơn 10 năm, có lần tôi phát hiện cụ đã bán cả tập báo cũ đi, tôi hỏi, thì ông bảo do hết tiền mua báo mới, nên phải bán báo cũ. Khi ấy tôi tiếc, nên có ý muốn mua lại những tờ cụ hay đọc để lưu lại, như thói quen xưa nay của bố mình. Khi đó, tôi cũng chỉ nghĩ đơn giản như vậy, nhưng khi sưu tầm, tôi bị cuốn theo, rồi trở thành đam mê. Và càng gắn bó với công việc này, tôi, đã nhận ra tình yêu với báo in của mình ngày càng lớn, bởi báo in trên giấy giống như cuốn nhật ký quý giá của những thời kỳ lịch sử đã qua không trở lại, đó là những thời khắc mà mỗi sự kiện lịch sử của đất nước, mỗi câu chuyện thời đại, văn hóa, đời sống quý giá đều được báo chí ghi lại cho thế hệ mai sau. Năm 2016, khi xây dựng trụ sở công ty của gia đình, tôi đã thiết kế dành riêng khoảng hơn 300m2 diện tích cho việc sưu tầm các loại sách báo cũ. Ông Dũng dành trọn hai tầng trong căn nhà vốn để dùng cho hoạt động kinh doanh làm kho lưu trữ báo. Ông trang bị hệ thống điều hòa, thiết bị hút ẩm và duy trì nhiệt độ ổn định khoảng 22°C quanh năm, thường xuyên kiểm tra, điều chỉnh nhiệt độ, vệ sinh sạch sẽ để chống mối mọt và không bị hư hỏng do yếu tố môi trường.

Ông Nguyễn Phi Dũng giới thiệu bộ sưu tập.(Ảnh ĐÀO PHƯƠNG)

Ông Nguyễn Phi Dũng giới thiệu bộ sưu tập.(Ảnh ĐÀO PHƯƠNG)

Từ năm 2016 đến năm 2019, ông Dũng mua được 7 tấn báo in và tạp chí cũ, nhưng đến năm 2026, con số đó đã vượt 32 tấn, tương đương khoảng hơn 400 nghìn tờ của gần 100 đầu báo chí. Trong đó, Báo Nhân Dân chiếm phần lớn nhất, khoảng hơn 3 tấn, hơn 70 nghìn tờ.

Ông Nguyễn Phi Dũng đón tiếp, giới thiệu bộ sưu tầm cho các sinh viên trường Học viện Báo chí báo và Tuyên truyền về tìm hiểu. (Ảnh PHI DŨNG)

Ông Nguyễn Phi Dũng đón tiếp, giới thiệu bộ sưu tầm cho các sinh viên trường Học viện Báo chí báo và Tuyên truyền về tìm hiểu. (Ảnh PHI DŨNG)

Dù trong thời đại công nghệ số và công việc chính của mình là lĩnh vực công nghệ thông tin, nhưng do tình yêu sưu tầm báo, nên ông cũng dành nhiều thời gian để tìm kiếm các nguồn báo chí cũ từ khắp mọi miền tổ quốc. Ông cho biết: Có lần tôi mua 3 tấn báo cũ ở Hà Nội, 1 tấn ở Thành phố Hồ Chí Minh và thường xuyên nhất là ở Bắc Ninh, nơi có làng nghề làm giấy tái chế. Nhất là từ năm 205 đến nay, do các tỉnh, thành thực hiện sáp nhập, nên nguồn sách, báo cũ tôi mua được khá nhiều lên đến hàng chục tấn.

Thời nay, khi thông tin được tập trung nhiều trên báo điện tử, truyền hình và mạng xã hội vì tiện lợi và “nhanh, nóng”. Nhưng điều khiến ông Dũng đam mê, tâm đắc với kho tàng báo chí của mình vì báo giấy luôn có giá trị đặc biệt. Thứ nhất, một tờ báo đã lên trang là không thể sửa được, không thể gỡ được, vì vậy yêu cầu trách nhiệm cao hơn của người làm báo. Thứ hai, khác với sách, truyện, báo giấy hầu như không tái bản. Bản thân tôi khi cầm những tờ báo cũ luôn có nhiều cảm xúc, hoài niệm, như một lần được sống lại quá khứ.

Mong muốn tìm được sở hữu số đầu tiên của mỗi tờ báo

Trong quá trình sưu tầm báo chí của mình, ông Dũng luôn mong muốn tìm mua được số đầu tiên của mỗi tờ báo, vì nó rất quý trọng và thiêng liêng, nhưng đó cũng là điều khó nhất đối với ông. Ông cho biết, hiện trong kho ông có khoảng 30 tờ số đầu của nền báo chí Việt Nam từ thời kỳ sơ khai đến báo chí cách mạng, như các tờ Gia Định báo, Cứu Quốc, Độc Lập, Cờ Giải Phóng... Trong đó, tờ Cờ Giải Phóng, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Đông Dương phát hành ngày 10/10/1942 là tờ báo duy nhất còn trên cả nước, được ông Dũng mua với giá 50 triệu đồng cùng vài tờ khác của báo chí miền nam trước năm 1975. Còn tờ báo cổ nhất tôi có là tờ “Tin tức Hải Phòng” viết bằng tiếng Pháp, phát hành năm 1886. Tờ Gia Định báo, tờ báo tiếng Việt đầu tiên tôi cũng rất quý, phát hành năm 1896… Có nhiều tờ báo khi được ông mua lại tuy không được nguyên vẹn lắm do thời gian và không được bảo quản đúng cách, nhưng với ông nó vẫn rất giá trị.

Đến nay, ông Nguyễn Phi Dũng đã sưu tập được hơn 30 tấn báo.(Ảnh ĐÀO PHƯƠNG)

Đến nay, ông Nguyễn Phi Dũng đã sưu tập được hơn 30 tấn báo.(Ảnh ĐÀO PHƯƠNG)

Điều khiến ông Dũng vui nhất và cũng là nguồn động lực thôi thúc ông làm công việc sưu tầm báo cũ của mình là bộ sưu tập báo chí của ông đã trở thành nguồn tư liệu lịch sử hữu ích với cộng đồng, nhất là với các bạn trẻ còn yêu mến văn hóa đọc. Nhiều cá nhân, đơn vị trong cả nước khi đến các dịp kỷ niệm quan trọng gặp nhiều khó khăn khi tìm kiếm hình ảnh, tư liệu đã tìm đến nhờ ông tìm giúp. Do kho lưu trữ được ông phân loại theo các giai đoạn lịch sử, việc tìm tư liệu rất dễ dàng. Cách đây 3 năm nhân dịp tỉnh Nam Định(cũ) tổ chức kỷ niệm 60 năm Ngày Bác Hồ về thăm tỉnh, tôi đã cho bảo tàng tỉnh mượn 37 hiện vật để trưng bày, trong đó có nhiều bài báo quý, đĩa than ghi tiếng nói của Bác và một số sách phát hành những năm 1940-1950.

Truyền cảm hứng đọc và yêu báo in cho các bạn trẻ

Trên hành trình hơn chục năm âm thầm sưu tầm báo chí, ông Dũng dành nhiều thời gian, kinh phí cho việc sưu tầm báo, ông đã có rất nhiều kỷ niệm, nhưng điều khiến ông nhớ nhất là lần tặng trang nhất Báo Nhân Dân, số ra ngày 11/11/1970 cho bà Vũ Thị Bích Liên, Nhà máy liên hợp dệt Nam Định, bà có thành tích là thợ giỏi toàn miền Bắc, có 3 lần vinh dự được gặp Bác Hồ. Ông cho biết: Đó là trang báo có ảnh 4 nữ công nhân, tôi thấy đẹp và quý quá, liền đăng lên trang Facebook cá nhân nhờ bạn bè và tìm được bà Liên, nay đã hơn 80 tuổi. Khi được tôi mang trang báo đến tặng bà Liên còn rất bất ngờ, rưng rưng xúc động, bởi bao năm qua bà không hề biết hình ảnh của mình được đăng lên Báo Nhân Dân.

Ông Nguyễn Phi Dũng giới thiệu bộ sưu tầm sách cho các bạn sinh viên

Ông Nguyễn Phi Dũng giới thiệu bộ sưu tầm sách cho các bạn sinh viên

Cùng với việc sưu tầm báo cũ, ông Nguyễn Phi Dũng luôn đau đáu trong lòng, làm thế nào để là truyền cảm hứng đọc và yêu báo in cho các bạn trẻ. Theo ông Dũng, mặc dù ngày nay, giới trẻ có nhiều thứ để lựa chọn như mạng xã hội, phim ảnh, trò chơi điện tử… nhưng đọc sách, đọc báo cũng là một cách để có thông tin, cập nhật kiến thức rèn luyện tính kiên nhẫn mà công nghệ chưa thể thay thế được. Ông Dũng chia sẻ, việc sưu tầm báo cũ với ông không chỉ là tình yêu sách báo đơn thuần giờ đây ông đã xem đó là một sứ mệnh văn hóa. Bởi, ông nghĩ mỗi tờ báo này tuy cũ về mặt thời gian, hình thức nhưng giá trị của nó sẽ trường tồn mãi mãi. Nó phản ánh chân thực, chính xác thời điểm phát hành và ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của dân tộc. Đó là những gì thế hệ sau có thể đọc, hiểu và cảm nhận được cha ông mình đã sống và cống hiến như thế nào cho quê hương đất nước. Đó là cách để ông góp một phần vào việc giữ gìn ký ức của dân tộc.

HÀ NAM

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/nguyen-phi-dung-nguoi-truyen-lua-van-hoa-doc-cho-cac-ban-tre-post1004164.html