Nhà dài truyền thống đầu tư tiền tỷ đổ sập chỉ sau 7 năm

Công trình Nhà Truyền thống bon Đắk R’moan sụp đổ từ tháng 4/2025

Nhà Truyền thống bon Đắk R’moan có tổng mức đầu tư hơn 3,4 tỷ đồng. Được khởi công xây dựng từ đầu năm 2017, công trình có các hạng mục cơ bản như: Nhà truyền thống bằng gỗ, lợp tranh, sân bê tông, nhà vệ sinh, đài nước, khuôn viên cây xanh.

Tháng 1/2018, công trình xây dựng hoàn thành và đưa vào sử dụng. Đến năm 2019, công trình được bàn giao cho UBND xã Đắk R'moan (nay là phường Nam Gia Nghĩa) quản lý và sử dụng.

Tuy nhiên, đi vào hoạt động được hơn một năm, công trình bắt đầu có các dấu hiệu hư hỏng, xuống cấp. Cuối tháng 4/2025, do ảnh hưởng từ các cơn mưa giông và gió đầu mùa nên công trình này đã sụp đổ hoàn toàn.

Như vậy, sau 7 năm bàn giao đưa vào hoạt động, công trình Nhà Truyền thống bon Đắk R’moan đã không còn giá trị sử dụng.

Ông Điểu Nhan cho biết, công trình đã bộc lộ nhiều bất cập ngay từ khi xây dựng

Ông Điểu Nhan, Trưởng bon Đắk R’moan nhiều lần bày tỏ sự xót xa khi công trình trị giá hơn 3 tỷ đồng xuống cấp, hư hỏng.

“Công trình sử dụng những vật liệu không đảm bảo chất lượng để làm: Gỗ không được chọn lọc kỹ càng, có nhiều chỗ nứt nẻ, sâu mọt; phần mái dùng cỏ tranh đang còn non phơi khô để lợp. Do đó, mặc dù mới đưa vào sử dụng một thời gian ngắn nhưng phần mái đã bị mục, thấm dột nhiều chỗ và sau đó là cả công trình đổ sập hoàn toàn", ông Điểu Nhan cho hay.

Ngay từ thời điểm bàn giao công trình vào năm 2019, lãnh đạo UBND xã Đắk R’moan (trước đây) đã từ chối nhận bàn giao với lý do công trình có nhiều hạng mục đã bị hư hỏng, xuống cấp.

Xã Đắk R’moan cũng đã thành lập đoàn công tác tiến hành kiểm tra thực tế, thống kê, lập biên bản về hiện trạng công trình để làm cơ sở xác định trách nhiệm về sau.

Địa phương này có văn bản đề nghị cấp trên chỉ đạo sửa chữa, khắc phục trước khi giao cho xã quản lý. Tuy nhiên, thay vì chỉ đạo khắc phục trước khi bàn giao, UBND thị xã Gia Nghĩa (trước đây) lại cho rằng, công trình nhà dài truyền thống vẫn đang thực hiện giai đoạn hai là làm tường rào chứ chưa bàn giao toàn bộ. Một số hạng mục hư hỏng, xuống cấp sẽ yêu cầu nhà thầu khắc phục, bảo hành, bảo trì theo quy định...

Lãnh đạo UBND phường Nam Gia Nghĩa (Lâm Đồng) cho biết, trước ảnh hưởng từ thời tiết và nguyên, vật liệu không bảo đảm, ngôi nhà đã xuống cấp từ năm 2021. Địa phương đã nhiều lần khắc phục sửa chữa tạm thời. Đến năm 2023, công trình xuống cấp trầm trọng nên đã ngừng hoạt động hoàn toàn.

Từ năm 2021 - 2024, xã Đắk R’moan đã 3 lần báo cáo về thực trạng xuống cấp, hư hỏng của công trình; 5 lần làm tờ trình gửi cấp có thẩm quyền xin kinh phí sửa chữa nhà truyền thống.

Cuối năm 2024, xã Đắk R’moan được bố trí 200 triệu đồng để sửa chữa công trình. Tuy nhiên, sau khi tổ chức kiểm tra, rà soát đánh giá mức độ thiệt hại thực tế thì kinh phí sửa chữa nhà truyền thống vượt xa kinh phí đề xuất ban đầu.

Sau đó, xã Đắk R’moan không thực hiện sửa chữa. Đến đầu năm 2025, công trình được UBND TP Gia Nghĩa (cũ) bổ sung 750 triệu đồng để sửa chữa, khắc phục. Trong quá trình xây dựng phương án, ngày 29/4, nhà truyền thống bị sụp đổ hoàn toàn.

UBND phường Nam Gia Nghĩa kiến nghị phục dựng nhà truyền thống theo định hướng “kiên cố hóa gắn với khai thác du lịch”

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng, sự cố sụp đổ nhà truyền thống bon Đắk R’moan được xác định là sự cố công trình cấp III theo Nghị định số 06/2021/NĐ-CP của Chính phủ. Nguyên nhân có yếu tố chủ quan là do công tác bảo trì, khắc phục chậm, chưa được quan tâm đúng mức.

Ông Phan Văn Quốc, Chủ tịch UBND phường Nam Gia Nghĩa cho biết, địa phương đang nghiên cứu xây dựng phương án phục dựng nhà truyền thống theo định hướng “kiên cố hóa gắn với khai thác du lịch”.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là vị trí của nhà truyền thống nằm trong phạm vi quy hoạch tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây (CT.02), đoạn Ngọc Hồi - Chơn Thành - Rạch Giá theo Quyết định số 1454/QĐ-TTg ngày 1/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ. Vì vậy, địa phương đang xin ý kiến, xây dựng công trình tại một vị trí khác.

Dương Phong