Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1: Điểm tựa an ninh năng lượng, động lực phát triển Nam Trung Bộ

Khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng tăng trưởng cao và bền vững, thì vấn đề bảo đảm an ninh năng lượng tiếp tục là một trong những nhiệm vụ chiến lược của quốc gia. Trong bức tranh tổng thể đó, Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1 nổi lên như một trụ cột nguồn điện quy mô lớn, đóng vai trò quan trọng đối với vận hành hệ thống điện quốc gia và sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Khánh Hòa.

1. Nguồn điện nền quan trọng của hệ thống điện Việt Nam

Tọa lạc tại Khu Kinh tế Vân Phong - vị trí chiến lược của khu vực Nam Trung Bộ, Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1 được đầu tư với hai tổ máy, tổng công suất lắp đặt 1.432MW, công suất tinh 1.320MW, sử dụng công nghệ lò hơi siêu tới hạn hiện đại. Hiện nay, đây là một trong những nhà máy nhiệt điện than có quy mô và trình độ công nghệ hàng đầu tại Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Công Thương làm việc tại Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1.

Dưới sự điều độ, giám sát của Công ty TNHH Một thành viên Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), Vân Phong 1 được vận hành tuân thủ hợp đồng BOT và hợp đồng mua bán điện, sẵn sàng cung cấp khoảng 8,5 - 9 tỷ kWh điện mỗi năm cho lưới điện quốc gia. Trong năm 2025, tổng sản lượng điện tinh thực tế của nhà máy đạt hơn 6,9 tỷ kWh, chiếm 2,3% tổng sản lượng điện năng toàn quốc.

Với tính ổn định cao của nguồn điện than, trong bối cảnh cơ cấu nguồn điện ngày càng đa dạng với tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng nhanh, Vân Phong 1 tiếp tục giữ vai trò nguồn điện nền quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, hạn chế nguy cơ thiếu điện khi phụ tải tăng cao; giảm phụ thuộc vào thủy điện theo mùa, hỗ trợ cân bằng hệ thống trong các giai đoạn khô hạn; hỗ trợ tích hợp năng lượng tái tạo, bù đắp sự biến thiên của điện gió, điện mặt trời. Đặc biệt, việc đặt nhà máy tại khu vực Nam Trung Bộ nhằm góp phần giảm áp lực truyền tải điện liên vùng, hạn chế tổn thất điện năng và nâng cao độ an toàn, hiệu quả vận hành cho hệ thống điện khu vực miền Trung và miền Nam, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

2. Dự án FDI tiêu biểu, biểu tượng hợp tác quốc tế

Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1 là dự án FDI quy mô lớn, với tổng mức đầu tư gần 2,58 tỷ USD, do Tập đoàn Sumitomo (Nhật Bản) đầu tư theo hình thức “Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao” (BOT). Dự án được ký kết với Bộ Công Thương đại diện Chính phủ Việt Nam và chuyển giao cho Nhà nước sau 25 năm vận hành.

Không chỉ mang ý nghĩa bổ sung nguồn điện, dự án còn là biểu tượng của niềm tin và hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Nhật Bản. Trên cơ sở thành công của dự án, với niềm tin sâu sắc vào sự lãnh đạo và hợp tác của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và các cơ quan tỉnh Khánh Hòa, Tập đoàn Sumitomo đang tiếp tục nghiên cứu đầu tư xây dựng các dự án năng lượng mới trên địa bàn tỉnh.

3. Động lực tăng trưởng kinh tế cho tỉnh Khánh Hòa

Đối với tỉnh Khánh Hòa, Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1 không chỉ là một công trình năng lượng, mà còn là động lực phát triển kinh tế quan trọng. Trong quá trình vận hành, nhà máy đóng góp đáng kể cho ngân sách tỉnh với hơn 1.100 tỷ đồng trong năm 2025, tạo nguồn lực tài chính ổn định phục vụ phát triển hạ tầng và an sinh xã hội.

Khu vực Nam Vân Phong - nơi tọa lạc của Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1.

Nhiệt điện BOT Vân Phong 1 đã và đang góp phần đảm bảo cấp điện cho tỉnh Khánh Hòa, nhất là đối với Khu Kinh tế Vân Phong - khu vực có sức hút lớn các nhà đầu tư trong nước và quốc tế với làn sóng đầu tư công nghiệp, đô thị. Năm 2025, nhà máy đã đóng góp khoảng 8% GRDP của tỉnh Khánh Hòa và khoảng 28% mức tăng trưởng công nghiệp của toàn tỉnh, qua đó khẳng định vai trò là một trong những động lực chủ lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế công nghiệp của địa phương. Bên cạnh tác động vĩ mô, hoạt động của nhà máy cũng tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động, trong đó phần lớn là lao động Việt Nam, góp phần nâng cao trình độ kỹ thuật, tác phong công nghiệp và chất lượng nguồn nhân lực địa phương.

Sự hiện diện của một dự án năng lượng lớn như Nhiệt điện BOT Vân Phong 1 còn tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thu hút các dự án công nghiệp, dịch vụ, logistics và hạ tầng phụ trợ vào Khu Kinh tế Vân Phong, từng bước hình thành chuỗi giá trị phát triển bền vững, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng dài hạn của tỉnh.

4. Phát triển hài hòa với cộng đồng và môi trường

Song hành với nhiệm vụ sản xuất điện, Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1 luôn chú trọng trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về an toàn, sức khỏe và môi trường theo quy định của Việt Nam và thông lệ quốc tế, thể hiện cam kết phát triển bền vững của chủ đầu tư.

Bên cạnh đó, trong năm 2025, nhà máy đã dành 7,3 tỷ đồng cho các chương trình an sinh xã hội, hỗ trợ cộng đồng địa phương, góp phần tạo sinh kế bền vững và tăng cường mối gắn kết giữa doanh nghiệp với người dân khu vực dự án.

5. Khẳng định vai trò trong giai đoạn phát triển mới

Bước sang năm 2026, khi Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành năng lượng theo hướng hiệu quả, bền vững và thích ứng với chuyển dịch năng lượng toàn cầu, Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1 tiếp tục khẳng định sứ mệnh vận hành an toàn - ổn định - hiệu quả, đồng hành cùng hệ thống điện quốc gia và đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội.

Với sự hỗ trợ, đồng hành của Bộ Công Thương, các bộ, ngành Trung ương, chính quyền và Nhân dân tỉnh Khánh Hòa, cùng sự phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị vận hành hệ thống, Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1 tự hào là nguồn nội lực quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và hiện thực hóa khát vọng phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.