Nhà thiết kế Nguyễn Phúc Tuấn: 'Đi xa, tôi càng thấy mình thuộc về Huế'

Với tôi, câu chuyện bắt đầu từ một chiếc áo mưa đen. Hồi nhỏ, mẹ thường chở tôi bằng xe đạp. Những hôm trời Huế đổ mưa, mẹ trùm áo mưa cho tôi ngồi phía sau. Tôi cúi đầu nhìn mặt đường, thấy nước mưa rơi xuống và những cánh hoa trò rụng lả tả dưới bánh xe. Bên ngoài là mưa, bên trong chiếc áo mưa là một khoảng tối rất ấm.

Tôi đã ấp ủ ý tưởng này gần hai năm. Cơn mưa Huế không chỉ gợi nhớ tuổi thơ mà còn như một cách gột rửa những áp lực trong cuộc sống. Mỗi lần trở về Huế, đứng dưới mưa, tôi lại thấy lòng nhẹ đi. Từ ký ức ấy, tôi muốn kể về một Huế rất đời, với đứa trẻ ngồi sau xe đạp, mái ngói cũ và mùa mưa kéo dài. Tôi đặt tên bộ sưu tập là “Numéro 6: Vũ khúc Cố đô”.

Toàn bộ bộ sưu tập sử dụng lụa tơ tằm Bảo Lộc, với các chất liệu như organza, taffeta và nhung tơ tằm. Phần đính kết được thực hiện thủ công. Những chuỗi pha lê buông theo bước chân người mẫu gợi hình ảnh mưa rơi, còn các dải organza ở gấu váy tạo cảm giác mưa tạt theo gió.

Màu sắc được sắp xếp theo diễn biến thời tiết Huế. Bộ sưu tập mở đầu bằng trắng và đen, chuyển sang đen, tím than khi mưa nặng hạt. Lúc mưa ngớt, các gam xám, vàng kim, hồng phấn và xanh sương xuất hiện, gợi ánh nắng trở lại trên sông Hương. Phần kết mang sắc tím pastel cùng hoa thủy tiên.

Kiến thức kiến trúc giúp tôi xử lý cấu trúc trang phục, đặc biệt với những chiếc váy có khối lớn, nơ nổi trên vai hay phần đuôi dài. Tôi phải tính toán để trang phục giữ được hình dáng mà vẫn chuyển động tự nhiên.

Thiết kế lấy cảm hứng từ chiếc áo mưa của mẹ khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất. Chiếc mũ trùm lớn, chân váy phồng như áo mưa căng gió, những hạt pha lê tượng trưng cho giọt nước và cánh hoa trò được làm thủ công. Đây là thiết kế khó nhất về ý tưởng, bởi tôi muốn chuyển tải một ký ức riêng tư bằng hình dáng trang phục để người xem có thể tự cảm nhận.

Show diễn diễn ra tối 30/9 theo giờ Paris, tại Maison de l'Amérique Latine. Ban đầu, tôi dự kiến trình diễn 20 trong số 25 thiết kế. Nhưng trước giờ diễn, tôi quyết định đưa toàn bộ bộ sưu tập lên sàn. Cuối cùng, 31 thiết kế được trình diễn. Tôi nghĩ mình đã mang câu chuyện Huế đi xa như vậy thì nên kể cho trọn vẹn.

Khi chiếc áo dài trắng mở màn xuất hiện, tôi nhớ đến những show áo dài của cô Minh Hạnh ở Huế. Hồi nhỏ, cứ nghe tin cô có show là tôi tìm mọi cách để xem. Có lần, tôi được làm người mẫu, cầm giỏ hoa đi phía sau. Ký ức ấy vẫn còn nguyên và cũng là khởi nguồn tình yêu áo dài của tôi.

Đến khi thiết kế áo mưa xuất hiện, tôi đứng sau cánh gà và nghĩ đến mẹ. Trong khoảnh khắc nắm tay người mẫu mặc váy cưới bước ra chào khán giả, tôi gần như không nghe thấy âm thanh xung quanh. Khi tiếng vỗ tay vang lên, tôi mới nhận ra mình đang thực sự đứng ở Paris.

Tôi chọn Paris bởi Huế và thành phố này có những mối liên hệ lâu đời về văn hóa, kiến trúc. Thiết kế “Merci Paris” là lời cảm ơn của tôi dành cho cuộc đối thoại văn hóa ấy. Từ cảm hứng chiếc áo yếm, tôi phát triển thành đầm dạ hội, kết hợp các hình ảnh kiến trúc Paris và Huế bằng pha lê, kim sa. Riêng phần đính kết thủ công mất khoảng hai tháng.

Tôi mong khán giả quốc tế nhìn thấy một Huế đang sống, với những con người và câu chuyện tiếp tục được viết nên trong hiện tại. Người xem ở Paris có thể chưa từng nghe về sông Hương. Nhưng nếu họ nhận ra cảm xúc của chính mình trong bộ sưu tập, rồi muốn tìm hiểu thêm về Huế, tôi nghĩ câu chuyện đã có thể đi xa hơn phạm vi một show diễn.

Phản hồi khiến tôi nhớ nhất dành cho thiết kế áo mưa của mẹ. Sau show, tôi kể với một vị khách về ký ức ngồi sau lưng mẹ dưới mưa, nhìn những giọt nước và cánh hoa trò trên mặt đường. Vị khách bất ngờ rồi quyết định mua thiết kế. Tôi xúc động khi một ký ức riêng của đứa trẻ ở Huế có thể chạm đến người ở cách mình nửa vòng trái đất.

Những góp ý về tính ứng dụng khiến tôi suy nghĩ nhiều. Một số thiết kế mang nhiều ý niệm, phom dáng lớn, phù hợp với sàn diễn hoặc những dịp đặc biệt. Tôi hiểu mình cần cân bằng tốt hơn giữa ý tưởng sáng tạo và nhu cầu người mặc, phát triển thêm những thiết kế gần gũi với đời sống.

Tôi nhớ lời anh Vũ Việt Hà, một người anh trong nghề, dặn trước ngày lên đường: “Hãy làm bộ sưu tập bằng tình yêu, đừng vay mượn câu chuyện của một vùng đất, hãy để người xem tự cảm nhận”. Tôi muốn mỗi chi tiết trên trang phục đều có lý do để xuất hiện. Một hình ảnh được đặt đúng chỗ đôi khi đã đủ gợi mở câu chuyện; quá nhiều biểu tượng có thể khiến người xem khó nắm bắt điều cốt lõi.

Tôi vẫn sẽ kể về Huế. 

Tôi nghĩ vùng đất này có nhiều lớp văn hóa để tiếp tục khám phá. Quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới năm 1993; Nhã nhạc cung đình Huế được UNESCO ghi danh năm 2003. Những giá trị ấy mở ra nhiều góc nhìn cho sáng tạo.

Với “Vũ khúc Cố đô”, tôi kể về mưa. Sau này có thể là một góc Huế khác, tùy theo vốn sống và trải nghiệm của bản thân. Tôi cũng muốn xây dựng ngôn ngữ riêng cho thương hiệu. Hoa thủy tiên là hình ảnh tôi yêu thích và đã đưa vào phần kết show diễn tại Paris. Tôi mong những chi tiết như vậy tạo nên dấu ấn, giúp khán giả nhận ra tinh thần thiết kế của mình.

Thời gian tới, tôi muốn phát triển hai hướng: các bộ sưu tập giàu ý niệm, thể hiện tiếng nói sáng tạo của thương hiệu và những thiết kế chú trọng tính ứng dụng, phù hợp với nhiều hoàn cảnh.

Paris Fashion Week là dấu mốc quan trọng, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với thương hiệu còn trẻ. Tôi muốn tiếp tục hoàn thiện cá tính sáng tạo, hiểu rõ hơn nhu cầu thị trường và những người lựa chọn trang phục của mình.

Sau tất cả, điều đầu tiên tôi muốn làm khi trở về vẫn là gặp mẹ ở Huế. Tôi đi càng xa càng thấy mình thuộc về nơi ấy. Cơn mưa tôi mang đến Paris đã trở về Việt Nam cùng bộ sưu tập. Nếu có một cơn mưa nhỏ rơi xuống mái ngói ngôi nhà nơi tôi lớn lên, tôi nghĩ đó sẽ là một kết thúc thật đẹp cho câu chuyện lần này.

Xin cảm ơn anh về cuộc trò chuyện!