Nhận diện tầm nhìn và giá trị thời đại của danh nhân Lý Công Uẩn

Hội thảo nhằm tiếp tục nghiên cứu, bổ sung cơ sở khoa học phục vụ quá trình xây dựng hồ sơ trình UNESCO tôn vinh danh nhân Lý Công Uẩn nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm ngày mất của ông (1028-2028). Các kết quả nghiên cứu và trao đổi tại hội thảo được kỳ vọng góp phần đánh giá đầy đủ hơn thân thế, sự nghiệp, di sản và ảnh hưởng của Hoàng đế Lý Công Uẩn đối với Việt Nam và thế giới.

Hội thảo thu hút hơn 60 tham luận, tiếp cận từ nhiều lĩnh vực như lịch sử, Hán Nôm, văn hóa, văn học, Phật giáo và tín ngưỡng, nghệ thuật, giáo dục, du lịch, bảo tồn và phát huy di sản.

Đoàn chủ tọa hội thảo

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi năm nhóm vấn đề, trong đó có chuẩn hóa hệ thống sử liệu, thuật ngữ và niên đại; làm rõ tầm vóc của Lý Công Uẩn với tư cách người sáng lập vương triều Lý và nhà kiến tạo quốc gia; nhận diện các giá trị tư tưởng nổi bật như an dân, khoan hòa, trọng dụng nhân tài, hòa hiếu và tinh thần khai phóng.

Bên cạnh đó, hội thảo chú trọng định vị Lý Công Uẩn trong bối cảnh khu vực và quốc tế, tăng cường sử dụng nguồn tư liệu nước ngoài và nghiên cứu so sánh để làm rõ tính tiêu biểu, nét độc đáo và ý nghĩa quốc tế của nhân vật. Các đại biểu đồng thời đề xuất những giải pháp bảo tồn, phát huy và lan tỏa các giá trị gắn với danh nhân Lý Công Uẩn trong đời sống đương đại.

GS.TS Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, phát biểu tại hội thảo

Đáng chú ý, một số đại biểu đề xuất những sản phẩm đầu ra cụ thể phục vụ Hồ sơ UNESCO, gồm hệ luận cứ khoa học; thư mục và cơ sở dữ liệu tư liệu; bản đồ di sản theo các tầng chứng cứ; mạng lưới chuyên gia; định hướng hợp tác quốc tế; chương trình bảo tồn, phát huy di sản và nội dung truyền thông đa ngữ có độ tin cậy cao.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Bắc Ninh Mai Sơn cho rằng hội thảo không chỉ là diễn đàn khoa học để nhìn lại một nhân vật lịch sử cách đây hơn một nghìn năm, mà còn là bước đi nhằm giải mã một di sản lịch sử - văn hóa, xác lập những giá trị có ý nghĩa vượt khỏi phạm vi quốc gia và xây dựng cơ sở khoa học để Việt Nam giới thiệu với cộng đồng quốc tế về Lý Công Uẩn cùng những di sản tư tưởng, văn hóa mà ông để lại.

Ông Mai Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Bắc Ninh phát biểu tại hội thảo

Theo ông Mai Sơn, Bắc Ninh mong muốn tiếp tục phối hợp với các cơ quan Trung ương, các địa phương liên quan như Hà Nội, Ninh Bình, các trung tâm nghiên cứu, trường đại học và các nhà khoa học trong nước, quốc tế để hình thành không gian nghiên cứu liên vùng về Lý Công Uẩn và vương triều Lý. Không gian này sẽ kết nối Cổ Pháp - Hoa Lư - Thăng Long bằng dữ liệu khoa học, tư liệu lịch sử, khảo cổ học, bảo tồn di sản, giáo dục, nghiên cứu quốc tế và ký ức cộng đồng.

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, cho biết các kết quả nghiên cứu được công bố sẽ góp phần bổ sung cơ sở khoa học cho việc đánh giá thân thế, sự nghiệp, di sản và ảnh hưởng của Hoàng đế Lý Công Uẩn đối với Việt Nam và thế giới.

GS.TS Andrew Hardy, Viện Viễn đông bác cổ Pháp trình bày tham luận

Di sản Hoàng đế Lý Công Uẩn để lại không chỉ thuộc về lịch sử mà còn gợi mở những giá trị có ý nghĩa đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, như tư tưởng lấy dân làm gốc, chăm lo đời sống nhân dân; tinh thần nhân văn, khoan dung trong quản trị quốc gia; sự coi trọng giáo dục, phát hiện và sử dụng người có tài, có đức cùng tầm nhìn kiến tạo những điều kiện phát triển lâu dài.

Sau Hội thảo, Ban Tổ chức dự kiến lựa chọn các kết quả có giá trị để biên tập, dịch và công bố; tiếp tục thẩm định những vấn đề còn có ý kiến khác nhau; bổ sung tư liệu nước ngoài và ý kiến của chuyên gia quốc tế nhằm phục vụ trực tiếp quá trình xây dựng Hồ sơ UNESCO.

Hoàng đế Lý Công Uẩn (974-1028), người châu Cổ Pháp, lộ Bắc Giang (nay thuộc thành phố Bắc Ninh), là vị vua sáng lập vương triều Lý, đặt nền móng cho sự phát triển ổn định, độc lập và tự chủ lâu dài của quốc gia Đại Việt.

Với tầm nhìn chiến lược được thể hiện qua Chiếu dời đô (Thiên đô chiếu) năm 1010, ông đã quyết định dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long, mở ra một thời kỳ phát triển mới của dân tộc, đồng thời kiến tạo một trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa có sức sống bền vững suốt hơn một thiên niên kỷ.

Không chỉ có ý nghĩa đặc biệt trong tiến trình lịch sử dân tộc, tư tưởng quản trị nhân văn, tinh thần khoan thư sức dân, hòa hợp cộng đồng và khoan dung tôn giáo của Hoàng đế Lý Công Uẩn còn thể hiện nhiều giá trị mang tính phổ quát, phù hợp với tinh thần đối thoại văn hóa, hòa bình và phát triển bền vững mà UNESCO hướng tới.