Nhập khẩu ô tô 8 tháng 2026: Vì sao xe Trung Quốc áp đảo kim ngạch nhập khẩu tại Việt Nam?

Lũy kế 8 tháng đầu năm 2026, tổng lượng ô tô nguyên chiếc các loại được làm thủ tục thông quan về Việt Nam đạt 168.033 xe, đạt mức tăng trưởng tới 29,5% so với cùng kỳ năm 2025. Mặc dù bước sang tháng 8/2026, thị trường chịu ảnh hưởng nhẹ từ yếu tố tâm lý mùa vụ tháng Ngâu khiến lượng xe nhập khẩu trong tháng chỉ đạt 19.346 chiếc—giảm 30,1% so với tháng 7 trước đó—nhưng xu hướng chung của toàn năm vẫn duy trì đà tăng trưởng rất tích cực.

Trong cấu trúc địa lý nguồn cung, ba thị trường Indonesia, Thái Lan và Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò chi phối tuyệt đối khi chiếm tới 95% tổng lượng xe nhập khẩu của cả nước. Trong đó, Indonesia giữ vị trí quán quân về sản lượng với 70.366 xe, tăng 35,4% so với cùng kỳ. Tiếp theo là Thái Lan với 44.411 xe, giảm nhẹ 6,2%, và Trung Quốc bám sát ở vị trí thứ ba với 44.335 xe, đạt mức tăng trưởng sản lượng lên tới 45,9% so với cùng kỳ năm trước.

Điểm cốt lõi tạo nên sự bất ngờ lớn nhất của thị trường năm 2026 nằm ở sự chênh lệch mang tính phân hóa sâu sắc giữa quy mô sản lượng và giá trị kim ngạch thương mại.

Dù xếp thứ ba về số lượng xe thông quan, ô tô Trung Quốc lại xuất sắc vươn lên dẫn đầu toàn thị trường về giá trị kim ngạch với con số kỷ lục 1,567 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2026, đạt mức tăng trưởng ấn tượng 58,8% so với cùng kỳ năm 2025. Con số này bỏ xa giá trị nhập khẩu ô tô từ Indonesia—đạt 1,011 tỷ USD—và Thái Lan—đạt 923 triệu USD.

Tính toán giá trị khai báo trung bình tại cửa khẩu Hải quan cho thấy sự khác biệt rất lớn trong định vị phân khúc: mỗi chiếc ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc có mức giá trung bình lên tới khoảng 35.344 USD, tương đương khoảng 919 triệu đồng. Trong khi đó, mức giá kê khai trung bình của xe nhập khẩu từ Thái Lan đạt khoảng 20.783 USD (khoảng 541 triệu đồng) và xe từ Indonesia chỉ dừng lại ở mức 14.368 USD (khoảng 374 triệu đồng).

Sự áp đảo về kim ngạch của ô tô Trung Quốc trước hai đối thủ ASEAN xuất phát từ hai động lực cấu trúc cốt lõi. Thứ nhất là vai trò gánh đỡ giá trị của nhóm xe thương mại và xe chuyên dụng phục vụ các dự án hạ tầng, công trình công nghiệp lớn vốn có đơn giá rất cao.

Thứ hai, và quan trọng hơn đối với thị trường xe cá nhân, là sự thay đổi căn bản trong chiến lược tiếp cận thị trường Việt Nam của dải xe du lịch dưới 9 chỗ đến từ Trung Quốc thời gian qua. Lượng xe Trung Quốc về Việt Nam trong 8 tháng năm 2026 đã đạt 44.335 chiếc, tương đương 92,5% tổng lượng xe của cả năm 2025 (47.895 chiếc), gấp gần 1,5 lần cả năm 2024 (31.112 chiếc) và cao gấp hơn 4 lần so với toàn bộ năm 2023 (11.002 chiếc).

Đáng chú ý, ô tô du lịch Trung Quốc đang chủ động từ bỏ nhãn dán "xe giá rẻ" để dịch chuyển mạnh mẽ sang các phân khúc cận sang, hạng sang và xe điện thông minh cao cấp.

Sự xuất hiện của các dòng xe siêu sang thuần điện như Lotus Emeya và Eletre với mức giá niêm yết từ 4,448 tỷ đến 7,188 tỷ đồng, hay mẫu SUV đầu bảng Lynk & Co 900 có giá lên tới 3,069 tỷ đồng—vượt qua cả mẫu SUV Volkswagen Teramont Pro (2,799 - 2,888 tỷ đồng)—chính là minh chứng rõ nét cho xu hướng nâng tầm định vị thương hiệu.

Bức tranh ô tô nhập khẩu tính đến tháng 9/2026 còn ghi nhận mức độ phủ sóng chưa từng có của các thương hiệu xe Trung Quốc tại thị trường Việt Nam. Hiện đã có hơn 10 thương hiệu ô tô từ đất nước tỷ dân được phân phối chính thức, hình thành nên một hệ sinh thái sản phẩm cực kỳ đa dạng từ xe động cơ đốt trong truyền thống, xe Hybrid đến các mẫu xe thuần điện thông minh.

Chưa dừng lại ở đó, làn sóng thâm nhập thị trường vẫn tiếp diễn sôi động khi hàng loạt tên tuổi lớn khác như Zeekr, Li Auto, Changan, Forthing, hay iCaur đang tích cực hoàn thiện các bước chuẩn bị cuối cùng để gia nhập thị trường Việt Nam ngay trong giai đoạn cuối năm 2026. Sự đổ bộ dồn dập này đang đẩy tính cạnh tranh trên thị trường ô tô Việt Nam lên ngưỡng cao nhất từ trước đến nay, tạo ra áp lực đè nặng lên các dòng xe lắp ráp trong nước (CKD) lẫn các mẫu xe CBU truyền thống nhập từ Thái Lan hay Indonesia vốn trước đây dựa nhiều vào ưu đãi thuế quan ATIGA.

Sự trỗi dậy về giá trị kim ngạch của ô tô Trung Quốc cũng đặt ra bài toán phân tích chiến lược đối với các doanh nghiệp phân phối xe ASEAN tại Việt Nam. Trong khi xe từ Indonesia và Thái Lan chủ yếu tập trung vào các dòng xe phổ thông thuộc phân khúc A, B và MPV gia đình với biên lợi nhuận trên từng đơn vị sản phẩm ngày càng bị thu hẹp do cuộc đua giảm giá kích cầu, thì khối xe Trung Quốc lại chọn cách đa dạng hóa tối đa danh mục sản phẩm để tối ưu hóa doanh thu và biên lợi nhuận.

Người tiêu dùng Việt Nam dần mở lòng hơn với các dòng xe Trung Quốc cao cấp nhờ sự vượt trội về hàm lượng công nghệ, thiết kế hiện đại và chính sách hậu mãi kéo dài, bất chấp rào cản về tâm lý thương hiệu vẫn còn tồn tại ở một bộ phận khách hàng truyền thống.

Với những con số thống kê có thể thấy 8 tháng đầu năm 2026 cho thấy thị trường ô tô Việt Nam đang bước vào một chu kỳ tái cấu trúc sâu sắc và toàn diện.

Việc Trung Quốc soán ngôi kim ngạch của Thái Lan và Indonesia không còn là hiện tượng ngắn hạn mà đang định hình một trật tự thương mại mới, nơi các hãng xe Trung Quốc sử dụng chiến lược kép: khai thác tối đa nhu cầu xe thương mại nặng đồng thời phủ sóng dải xe du lịch công nghệ cao, giá trị lớn để định hình lại nhận thức của người tiêu dùng.

Khi thời điểm mua sắm cao điểm Quý IV/2026 đang đến gần, sự cạnh tranh giữa các khối xe nhập khẩu dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng gay gắt. Các thương hiệu truyền thống bắt buộc phải thay đổi chiến lược định giá, nâng cấp hàm lượng công nghệ và hoàn thiện dịch vụ hậu mãi nếu không muốn mất dần thị phần vào tay dải sản phẩm Trung Quốc đang tràn vào với tốc độ và quy mô tài chính vượt trội.