Nhật Bản đặt mục tiêu đào tạo 250 nhân lực bán dẫn cho Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đang có chuyến thăm chính thức Nhật Bản theo lời mời của Nhà nước Nhật Bản.

Việt Nam được định vị như cứ điểm sản xuất đầy tiềm năng của châu Á

Trong chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 5, Thủ tướng Takaichi cho biết Nhật Bản mong muốn tiếp tục hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực tự chủ công nghệ trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, vũ trụ…

Đánh giá về tiềm năng hợp tác hai nước trong lĩnh vực này, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki nhấn mạnh Nhật Bản đặc biệt chú trọng hợp tác với Việt Nam trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số (DX) và chuyển đổi xanh (GX).

Đại sứ Ito Naoki và quan chức Nhật Bản đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân tại sân bay. Ảnh: TTXVN

Trong lĩnh vực bán dẫn, hiện nay hai nước đang triển khai các dự án hợp tác giữa 5 cặp trường đại học, bao gồm nghiên cứu chung giữa các trường và đào tạo nghiên cứu sinh tiến sĩ Việt Nam tại Nhật Bản.

Ngoài các dự án hiện tại, Đại sứ cho biết nhân chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước hai nước dự kiến sẽ công bố thêm 6 đề tài nghiên cứu chung mới. Nhật Bản đặt mục tiêu đào tạo 250 nhân lực Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn thông qua các chương trình tiến sĩ tại Nhật Bản.

Bên cạnh đó, phía Việt Nam cũng bày tỏ mong muốn hợp tác đào tạo tiến sĩ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Hiện nay, trong khuôn khổ Chương trình hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Nhật Bản - ASEAN (NEXUS) nhằm phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực bán dẫn, Nhật Bản đang cân nhắc khả năng mở rộng chương trình sang lĩnh vực đào tạo nhân lực AI.

"Nhân chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chúng tôi mong muốn thúc đẩy hơn nữa các chương trình hợp tác giữa Nhật Bản và Việt Nam trong cả hai lĩnh vực bán dẫn và AI, thông qua các chương trình nghiên cứu chung và đào tạo nghiên cứu sinh Việt Nam ở trình độ tiến sĩ tại Nhật Bản", Đại sứ chia sẻ.

Dây chuyền sản xuất xe gắn máy tại nhà máy Honda tại Phú Thọ. Ảnh: VNN

Thông qua Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Nhật Bản dự định triển khai khoản vay chương trình dành cho Việt Nam, nhằm hoàn thiện các chính sách và cơ chế liên quan đến AI tại Việt Nam.

Đối với Trường Đại học Việt Nhật, phía Nhật mong muốn hướng tới xây dựng trường trở thành một cơ sở giáo dục đại học định hướng nghiên cứu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực có tính ứng dụng thực tiễn cao. Thời gian tới, việc xây dựng khuôn viên trường bằng nguồn vốn vay ODA của Nhật Bản sẽ được triển khai. Hiện nay, đã có 200 sinh viên đang theo học các chương trình đào tạo về bán dẫn tại trường.

Chính phủ Nhật Bản sẽ nỗ lực phối hợp với Chính phủ Việt Nam để tiếp tục hoàn thiện môi trường học tập, cũng như tăng cường cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ nghiên cứu, qua đó tạo điều kiện tốt hơn cho sinh viên và các hoạt động đào tạo, nghiên cứu của nhà trường.

Trong lĩnh vực năng lượng, Đại sứ Ito Naoki nêu rõ Nhật Bản mong muốn thúc đẩy hợp tác giữa Chính phủ và các doanh nghiệp tư nhân nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế.

Trong khuôn khổ Sáng kiến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC), các doanh nghiệp Nhật Bản đang cân nhắc xây dựng các nhà máy điện khí LNG tại Việt Nam.

"Chúng tôi hoan nghênh việc Quốc hội Việt Nam hiện đang tiến hành sửa đổi Luật Điện lực. Cùng với đó, chúng tôi kỳ vọng những vướng mắc liên quan đến tính khả thi về mặt tài chính, đặc biệt là việc xây dựng cơ chế bảo đảm khả năng thu hồi chi phí đầu tư, sẽ từng bước được tháo gỡ", Đại sứ bày tỏ.

Trao đổi văn hóa giữa trường Đại học Việt Nhật và Đại học Tokyo, tháng 8/2026. Ảnh: Trường Đại học Việt Nhật

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy liên kết giữa Chính phủ, doanh nghiệp và giới học thuật tại Việt Nam sẽ góp phần tạo dựng môi trường thuận lợi cho hợp tác với các cơ quan, trường đại học và doanh nghiệp Nhật Bản.

Ông Ito Naoki cho rằng đây là yếu tố có ý nghĩa hết sức quan trọng, không chỉ đối với lĩnh vực năng lượng mà còn trong lĩnh vực bán dẫn, AI, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Ngoài ra, việc thiết lập một khuôn khổ đối thoại giữa hai nước, với sự tham gia của các cơ quan chính phủ, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để cùng trao đổi về đổi mới sáng tạo và thúc đẩy các hoạt động hợp tác cụ thể sẽ mang ý nghĩa hết sức thiết thực.

Ông cho hay, Việt Nam được định vị như cứ điểm sản xuất đầy tiềm năng của châu Á. Trong bối cảnh thương mại hai nước tiếp tục mở rộng, các mặt hàng như thiết bị điện, linh kiện điện tử và phụ tùng ô tô sẽ tiếp tục là những nhóm hàng triển vọng trong thương mại song phương.

Nhật - Việt luôn có cùng quan điểm về đóng góp vào việc duy trì hòa bình

Tình hình thế giới và môi trường chiến lược đang diễn biến ngày càng phức tạp. Đại sứ Nhật Bản nhìn nhận khu vực châu Á, Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng không ngoại lệ. Việc duy trì trật tự quốc tế dựa trên nguyên tắc thượng tôn pháp luật ngày càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Ông cho biết, Nhật Bản và Việt Nam chia sẻ những giá trị chiến lược về điểm này. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo Việt Nam cũng đã nhiều lần nhấn mạnh quan ngại trước những thách thức đối với trật tự quốc tế, đồng thời khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và thượng tôn pháp luật.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi phát biểu chính sách đối ngoại quan trọng về sự phát triển của sáng kiến “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở" tại Đại học Quốc gia Hà Nội hồi tháng 5. Ảnh: Phạm Hải

"Nhật Bản và Việt Nam luôn có cùng quan điểm, khẳng định quyết tâm cùng hợp tác, đóng góp vào việc duy trì hòa bình và ổn định của khu vực. Trong chuyến thăm Nhật Bản lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, chúng tôi cũng muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác giữa hai nước vì hòa bình và ổn định khu vực", Đại sứ chia sẻ.

Giữa tháng 7 và cuối tháng 10, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro có các cuộc gặp với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phan Văn Giang. Hai bên đã trao đổi về hợp tác nhằm đóng góp vào hòa bình và phát triển của khu vực, cũng như nhất trí tăng cường hơn nữa hoạt động hợp tác phát triển và sản xuất tàu đổ bộ cao tốc.

Chính phủ và các doanh nghiệp Nhật Bản cũng sẽ tham gia Triển lãm Quốc phòng Việt Nam vào tháng 12. Đại sứ kỳ vọng hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng sẽ ngày càng được đẩy mạnh.

Hồi đầu tháng 11, Công ty đóng tàu Tsuneishi của Nhật Bản và Cảnh sát biển Việt Nam đã ký kết hợp đồng đóng mới 6 tàu tuần tra dành cho lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam.

Cảnh sát biển Việt Nam tổ chức Hội nghị ký kết hợp đồng đóng mới 6 tàu tuần tra TT-1000, sử dụng nguồn vốn vay ODA Nhật Bản. Ảnh: Cảnh sát biển Việt Nam

Đại sứ đánh giá, hợp tác quốc phòng và an ninh giữa hai nước đang được triển khai trên nhiều lĩnh vực.

Nhật Bản hoan nghênh việc Việt Nam tiếp tục phát triển kinh tế, nâng cao vị thế và vai trò trong khu vực, đóng góp tích cực hơn nữa vào việc duy trì hòa bình và ổn định. Chúng tôi mong muốn tiếp tục ủng hộ và đồng hành cùng Việt Nam. Nhật Bản và Việt Nam sẽ cùng phối hợp để duy trì những lợi ích chung, hướng tới mục tiêu bảo đảm hòa bình và ổn định của khu vực.