Nhiệm kỳ 'ngoại giao trực tuyến' của Đại sứ Phạm Cao Phong tại Canada

Đại sứ Việt Nam tại Canada Phạm Cao Phong nhiệm kỳ 2020-2023. (Nguồn: ĐSQ Việt Nam tại Canada)

Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Báo Thế giới và Việt Nam đã trao đổi với nguyên Đại sứ Việt Nam tại Canada Phạm Cao Phong về những dấu ấn quan hệ hợp tác Việt Nam-Canada, cũng như nỗ lực kết nối cộng đồng người Việt Nam tại xứ sở lá phong.

Theo Đại sứ Phạm Cao Phong, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa lịch sử, khi đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của lãnh đạo cao nhất Việt Nam tới Canada.

Chuyến thăm diễn ra sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, đánh dấu sự khởi đầu của kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phát triển nhanh, bền vững đất nước, nâng cao đời sống và hạnh phúc của Nhân dân.

Đại sứ khẳng định, chuyến thăm sẽ tạo thêm động lực đưa quan hệ Việt Nam-Canada phát triển sâu rộng, toàn diện hơn trong thời gian tới, trong đó hợp tác kinh tế, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo tiếp tục là những lĩnh vực có nhiều tiềm năng.

Là thành viên G7, Canada có thế mạnh về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, năng lượng tái tạo và ứng phó với biến đổi khí hậu, phù hợp với những lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên trong quá trình phát triển.

Đồng thời, Canada ngày càng coi trọng vai trò của Việt Nam tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trong đó Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong ASEAN.

Ngoại giao giữ nhịp cầu trong gian khó

Ngày 16/7/2020, Đại sứ Phạm Cao Phong trình Thư ủy nhiệm lên Toàn quyền Canada Julie Payette theo hình thức trực tuyến. (Nguồn: ĐSQ Việt Nam tại Canada)

Nhìn lại thời gian công tác tại Canada, Đại sứ Phạm Cao Phong gọi đó là nhiệm kỳ của “ngoại giao trực tuyến”, khi hoạt động ngoại giao phải thích ứng với một thế giới đầy thách thức do đại dịch Covid-19.

Khi ấy, biên giới khép lại, những chuyến bay lần lượt bị đình trệ, các cuộc gặp trực tiếp vốn là hoạt động thường nhật trong ngoại giao trở nên hết sức khó khăn. Nhưng dòng chảy kết nối giữa Việt Nam và Canada vẫn được giữ lại bằng những cuộc trao đổi qua màn hình.

Trong những quãng thời gian ấy, giữ cho mạch quan hệ Việt Nam-Canada được thông suốt và các kênh tiếp xúc không ngừng vận động trở thành một nhiệm vụ quan trọng của công tác ngoại giao. Đại sứ cho biết, trong những ngày đại dịch phủ bóng lên các hoạt động đối ngoại, các kênh tiếp xúc cấp cao giữa Việt Nam và Canada vẫn được giữ nhịp.

Trong giai đoạn này, Thủ tướng hai nước đã có các cuộc trao đổi trực tuyến và hai lần tiến hành cuộc gặp nhân các hội nghị quốc tế lớn. Bên cạnh đó, hoạt động trao đổi giữa các bộ, ngành tiếp tục được duy trì, góp phần giữ mạch quan hệ song phương.

Kỳ họp đầu tiên của Ủy ban hỗn hợp về Kinh tế Việt Nam-Canada diễn ra tháng 7/2022 tại Vancouver, Canada. (Nguồn: Bộ Công Thương)

Ngoài ra, Việt Nam và Canada tiếp tục duy trì trao đổi, tìm kiếm thêm những cánh cửa hợp tác mới. Cụ thể, hai nước đã phối hợp tổ chức trực tuyến Tham khảo chính trị lần thứ hai, Đối thoại Quốc phòng lần thứ nhất.

Đáng chú ý, kỳ họp đầu tiên của Ủy ban hỗn hợp về Kinh tế Việt Nam-Canada được tổ chức tại Vancouver vào tháng 7/2022, đánh dấu bước triển khai cơ chế hợp tác kinh tế mới giữa hai nước.

Những chuyển động ấy cũng song hành cùng đà tăng trưởng đáng chú ý của thương mại song phương.

Cụ thể, kim ngạch thương mại hai chiều lần lượt tăng 12,8% trong năm 2020, 18,5% trong năm 2021 và khoảng 31% trong năm 2022.

Trong sáu năm kể từ khi Việt Nam và Canada nhất trí nâng cấp quan hệ Đối tác Toàn diện vào năm 2017, kim ngạch thương mại hai chiều tăng khoảng 123%, trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Canada tăng hơn 150%.

Cùng với những cơ hội mở ra từ Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Việt Nam từng bước vươn lên trở thành nguồn cung hàng hóa lớn thứ bảy của Canada, cho thấy sức bật của hợp tác kinh tế song phương trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động.

Hơn 200 đại biểu tham dự hội thảo trực tuyến “Phát triển quan hệ Đối tác Kinh doanh Việt Nam-Canada” do Đại sứ quán Việt Nam tại Canada, chính quyền Quebec và Hội đồng Kinh doanh ASEAN-Canada đồng tổ chức, ngày 21/1/2021. (Nguồn: ĐSQ Việt Nam tại Canada)

Đằng sau những con số ấy là những nỗ lực bền bỉ của Đại sứ quán Việt Nam tại Canada. Khi các chuyến công tác và hoạt động xúc tiến trực tiếp chưa thể diễn ra như trước, Đại sứ quán Việt Nam tại Canada phối hợp với các tổ chức liên quan của Canada đẩy mạnh hình thức trực tuyến, tổ chức nhiều hội thảo kinh tế nhằm kết nối doanh nghiệp hai nước.

Khi điều kiện phòng, chống dịch cho phép, các hoạt động này từng bước được kết hợp giữa trực tuyến và trực tiếp, thu hút ngày càng đông doanh nghiệp hai nước tham gia.

Những cuộc gặp qua màn hình khi ấy trở thành một kênh kết nối hiệu quả, giúp doanh nghiệp hai nước tìm hiểu thị trường, trao đổi kinh nghiệm và tìm kiếm cơ hội hợp tác trong bối cảnh hoạt động kinh tế quốc tế còn nhiều hạn chế.

Với Đại sứ Phạm Cao Phong, những ngày trong đại dịch Covid-19 cho thấy, sức bền của ngoại giao Việt Nam được thể hiện qua khả năng duy trì kết nối, vun đắp lòng tin, góp phần thúc đẩy quan hệ song phương tiến về phía trước.

Dáng hình quê hương nơi xứ sở lá phong

Cộng đồng người Việt tại Canada trang nghiêm dưới lá cờ đỏ sao vàng nhân dịp Quốc khánh 2/9. (Nguồn: TTXVN)

Chia sẻ về những kỷ niệm sâu sắc trong nhiệm kỳ, Đại sứ Phạm Cao Phong dành nhiều thời gian nhắc đến tình cảm của cộng đồng người Việt tại Canada đối với quê hương, đất nước.

Theo Đại sứ, dẫu cách xa quê hương hàng nghìn cây số, những người con đất Việt vẫn luôn mang trong mình tình cảm sâu nặng với cội nguồn.

Từ sự gắn bó ấy, Đại sứ quán Việt Nam tại Canada nỗ lực tạo thêm những không gian để cộng đồng kết nối với quê hương qua các hoạt động văn hóa, cộng đồng.

Một trong những hình ảnh khiến Đại sứ Phạm Cao Phong nhớ mãi là lá cờ đỏ sao vàng tung bay trước tòa thị chính các thành phố Canada nhân dịp Quốc khánh 2/9. Trong vòng ba năm, từ thành phố đầu tiên, tinh thần ấy dần được hưởng ứng tại nhiều địa phương, đưa lá cờ đỏ sao vàng thiêng liêng tung bay tại bảy thành phố của Canada.

Đại sứ cũng bồi hồi nhớ lại hình ảnh người con đất Việt trong tà áo dài mang sắc đỏ và sao vàng đứng dưới lá cờ quê hương tại Toronto.

Cũng theo Đại sứ Phạm Cao Phong, văn hóa và nguồn cội chính là sợi dây bền chặt gắn kết người Việt với nhau và với quê hương, dẫu cách xa hàng nghìn cây số.

Từ nhận thức ấy, Đại sứ quán Việt Nam tại Canada lần đầu tiên tổ chức lễ Giỗ Tổ Hùng Vương theo hình thức trực tuyến và sau này kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến. Đặc biệt, khi Đại sứ đọc văn tế, tại tất cả các điểm cầu, mọi người cùng đứng lên tưởng nhớ các Vua Hùng, gợi nên hình ảnh xúc động về sự đồng lòng, niềm tự hào và tình cảm hướng về cội nguồn của người Việt xa quê.

Qua những hoạt động ấy, các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được truyền trao cho thế hệ trẻ qua câu chuyện về nguồn cội, chiếc bánh chưng, bánh giầy và những phong tục dân tộc.

Điều đáng trân trọng hơn cả là nhiều người Việt tại Canada cũng đã trở về Việt Nam đầu tư, hỗ trợ các địa phương, đóng góp thực chất vào phát triển kinh tế trong nước.

Đại sứ quán Việt Nam tại Canada trưng bày bản đồ Việt Nam được tạo hình từ những chiếc nón lá. (Nguồn: ĐSQ Việt Nam tại Canada)

Bên cạnh đó, trong hoạt động cộng đồng, Đại sứ quán Việt Nam tại Canada chọn văn hóa là phương cách để gắn kết người Việt với quê hương. Tại các buổi tiếp tân lớn, Đại sứ quán trưng bày bản đồ Việt Nam được tạo hình từ những chiếc nón lá, tái hiện hình ảnh đất nước từ đất liền đến biển khơi, với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Hình ảnh góp phần gửi gắm tình cảm và ý thức về cội nguồn, góp phần gìn giữ và trao truyền tình yêu đất nước qua các thế hệ.

Đại sứ Phạm Cao Phong giới thiệu với cộng đồng người Việt tại Canada về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phòng trưng bày về Chủ tịch Hồ Chí Minh. (Nguồn: TTXVN)

Đại sứ chia sẻ, một dấu ấn khác là Phòng trưng bày về Chủ tịch Hồ Chí Minh được thành lập tại Nhà Việt Nam với sự hỗ trợ của Bộ Ngoại giao và Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Phòng trưng bày lưu giữ những bức ảnh giới thiệu về cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh, hơn 180 đầu sách về Người cùng những tác phẩm do các họa sĩ Canada vẽ về Bác Hồ, thể hiện sự kính trọng của người dân Canada đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trong bối cảnh dịch Covid-19 khiến các hoạt động trực tiếp bị thu hẹp, Đại sứ Phạm Cao Phong cho rằng càng cần linh hoạt hơn trong cách thức tổ chức, qua đó duy trì và phát huy sức sống bền bỉ của tình cảm quê hương trong cộng đồng người Việt.

Khi được khơi dậy và vun đắp, tình cảm ấy trở thành nguồn lực quý giá cho đất nước, đồng thời thông qua cộng đồng người gốc Việt góp phần tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau và thúc đẩy quan hệ nhân dân giữa hai nước.