Nhiều người vẫn 'quên': Đã uống rượu, bia thì không lái xe

Những ngộ nhận về nồng độ cồn và mức phạt có thể khiến người tham gia giao thông phải trả giá đắt, trong khi nguyên tắc cần nhớ rất đơn giản: đã uống rượu, bia thì không lái xe.

Kiểm soát theo "bản đồ rủi ro"

Theo số liệu được Thượng tá Đỗ Xuân Hoàn công bố tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội do Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM tổ chức, từ ngày 15/12/2025 đến hết ngày 14/9/2026, TPHCM xảy ra 1.280 vụ tai nạn giao thông, làm 655 người chết và 678 người bị thương. So với cùng kỳ năm 2025, số vụ tai nạn giảm khoảng 15%, số người chết giảm 14,5% (giảm 108 người) và số người bị thương giảm hơn 21%.

Để "đặc trị” tình trạng lái xe sau khi uống rượu, bia, thời gian qua, lực lượng CSGT TPHCM vừa tổ chức các chốt kiểm tra công khai, vừa bố trí lực lượng mặc thường phục chạy xe máy trên những tuyến đường tập trung nhiều quán nhậu. Các trinh sát quan sát từ phía đối diện quán, khi phát hiện người có biểu hiện nghi vấn đi ra từ quán sẽ thông báo qua bộ đàm, kèm đặc điểm nhận dạng, để tổ công tác dừng phương tiện kiểm tra.

Thực tế cho thấy vẫn có người bất chấp quy định, điều khiển phương tiện sau khi uống tới 8 lon bia. Với kết quả đo nồng độ cồn ở mức 0,826 mg/l khí thở, người này đối mặt với mức phạt tiền từ 8-10 triệu đồng và bị tước giấy phép lái xe từ 22-24 tháng.

Tại họp báo chiều 08/10/2026, Thượng tá Đỗ Xuân Hoàn, Phó Trưởng phòng CSGT TPHCM, cho biết qua phân tích các vụ tai nạn giao thông, khoảng 46% số vụ xảy ra trên các tuyến tỉnh lộ, hơn 30% xảy ra trên đường liên xã. Tai nạn thường xảy ra tại khu vực xa trung tâm; khoảng 33% số vụ tập trung trong khung giờ từ 18-24 giờ. Số vụ tai nạn cũng có xu hướng tăng vào các ngày cuối tuần, đặc biệt là thứ Bảy và Chủ nhật.

Những nguy cơ này từng được cảnh báo tại lễ ra quân hồi tháng 10/2025. Khi đó, Thượng tá Phạm Quang Trưởng, Phó Trưởng phòng CSGT TPHCM, cho biết các vi phạm liên quan đến nồng độ cồn và ma túy có xu hướng gia tăng, là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Thực hiện chỉ đạo của Bí thư Thành ủy và Ban Giám đốc Công an TPHCM, lực lượng CSGT huy động tối đa nhân lực, phương tiện và thiết bị kỹ thuật để triển khai đợt cao điểm, duy trì thực hiện cho đến khi có chỉ đạo mới.

Theo kế hoạch, hoạt động kiểm tra được tăng cường trong khung giờ từ 12-24 giờ, tập trung vào các ngày cuối tuần, dịp nghỉ lễ, đặc biệt trong khoảng từ ngày 10 đến ngày 20 hằng tháng, thời điểm công nhân, người lao động nhận lương. Các tổ công tác ưu tiên kiểm tra tại những khu vực tập trung nhiều nhà hàng, quán nhậu, karaoke, quán bar và trên các tuyến giao thông trọng điểm như quốc lộ 13, quốc lộ 1K, đường Mỹ Phước - Tân Vạn cùng các tuyến kết nối khu công nghiệp với khu dân cư. Công tác kiểm soát không chỉ diễn ra vào ban đêm. Trong dịp Tết Dương lịch 2026, Đội CSGT An Lạc đã tổ chức kiểm tra nồng độ cồn từ 12-18 giờ trên các tuyến đường Trần Văn Giàu, Quách Điêu và Thanh Niên.

Song song với việc lập chốt công khai, một số đơn vị CSGT còn bố trí lực lượng mặc thường phục phối hợp với các tổ công tác làm nhiệm vụ công khai, qua đó mở rộng phạm vi kiểm soát. Hoạt động này đi kèm các yêu cầu nghiêm ngặt về tính minh bạch trong quá trình dừng phương tiện kiểm tra. Toàn bộ quá trình làm nhiệm vụ được ghi hình; thiết bị đo nồng độ cồn định lượng được sử dụng để xác định kết quả, trong khi phương tiện tuần tra được quản lý qua hệ thống GPS nhằm phòng ngừa tiêu cực.

CSGT lập biên bản xử lý người vi phạm nồng độ cồn

Cán bộ, chiến sĩ phải chấp hành nghiêm quy trình công tác và điều lệnh Công an nhân dân. Tinh thần "không vùng cấm, không ngoại lệ" được quán triệt xuyên suốt trong quá trình kiểm tra, xử lý vi phạm.

Nồng độ cồn chiếm hơn 20% vi phạm giao thông

Theo thông tin Phòng CSGT Công an TPHCM công bố ngày 05/01/2026, trong năm 2025, lực lượng CSGT thành phố đã xử lý hơn 980.000 trường hợp vi phạm hành chính, trong đó có 201.958 trường hợp vi phạm nồng độ cồn và 1.366 trường hợp liên quan đến ma túy. Chỉ trong một tháng triển khai cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm nồng độ cồn và ma túy, từ ngày 11/10 đến 11/11/2025, CSGT toàn thành phố đã lập biên bản hơn 15.700 trường hợp vi phạm nồng độ cồn, trong đó có 15.212 xe máy, 38 ô tô con và 83 xe đầu kéo container.

Trong 9 ngày cao điểm Tết Nguyên đán Bính Ngọ, từ ngày 13/02 đến 21/02/2026, lực lượng CSGT xử lý 4.798 trường hợp vi phạm nồng độ cồn và 23 trường hợp vi phạm liên quan đến ma túy. Cùng thời gian này, toàn thành phố xảy ra 28 vụ tai nạn giao thông, làm 12 người chết và 16 người bị thương. So với cùng kỳ Tết Ất Tỵ 2025, số vụ tai nạn giảm 6 vụ (18%), số người chết giảm 9 người (43%).

Tiếp đó, trong đợt cao điểm 45 ngày đêm tổng rà soát địa bàn, từ ngày 01/5 đến 28/5/2026, lực lượng CSGT đã xử lý hơn 21.900 trường hợp vi phạm nồng độ cồn, phát hiện 107 tài xế có chất ma túy trong cơ thể. Tính chung các lỗi vi phạm, hơn 4.200 trường hợp bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe.

Những kết quả trên cho thấy nỗ lực của lực lượng chức năng trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông. Tuy nhiên, tai nạn giao thông vẫn để lại những tổn thất nặng nề cho gia đình các nạn nhân và toàn xã hội. Mỗi đợt cao điểm vẫn ghi nhận hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn trường hợp người điều khiển phương tiện vi phạm nồng độ cồn. Thực tế này đặt ra yêu cầu không chỉ tăng cường kiểm tra, xử phạt nghiêm minh mà còn phải đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức tự giác của người dân, từng bước hình thành thói quen đã uống rượu, bia thì không lái xe.

Một trường hợp vi phạm nồng độ cồn vào ban ngày bị CSGT xử lý

"Chỉ một lon thôi mà” và những ngộ nhận đắt giá

Trong ba ngày đầu Tết Bính Ngọ, từ mùng Một đến mùng Ba, CSGT TPHCM lập biên bản 1.735 trường hợp vi phạm nồng độ cồn. Trong số 1.653 trường hợp điều khiển xe máy vi phạm, có tới 744 trường hợp có nồng độ cồn dưới 0,25 mg/l khí thở. Theo Phòng CSGT CATPHCM, con số này cho thấy một bộ phận người dân vẫn còn tâm lý chủ quan, cho rằng "uống ít không sao".

Ngộ nhận phổ biến nhất là cho rằng pháp luật cho phép người điều khiển phương tiện có một mức nồng độ cồn nhất định. Thực tế, quy định cấm người điều khiển phương tiện tham gia giao thông khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn đã được áp dụng từ năm 2020 theo Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia và tiếp tục được khẳng định trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Các ngưỡng 0,25 mg/l và 0,4 mg/l khí thở chỉ là căn cứ phân định mức xử phạt, không phải giới hạn nồng độ cồn được phép.

Một ngộ nhận khác xuất phát từ thông tin sai lệch về mức xử phạt. Đầu năm 2026, mạng xã hội lan truyền thông tin cho rằng mức phạt vi phạm nồng độ cồn sẽ tăng mạnh. Tuy nhiên, ngày 30/01/2026, Cục CSGT khẳng định Nghị định 168/2024/NĐ-CP vẫn có hiệu lực, các mức xử phạt không thay đổi như thông tin lan truyền.

Theo quy định hiện hành, người điều khiển xe máy có nồng độ cồn chưa vượt quá 0,25 mg/l khí thở bị phạt từ 2-3 triệu đồng và trừ 4 điểm giấy phép lái xe; mức trên 0,25 đến 0,4 mg/l bị phạt từ 6-8 triệu đồng và trừ 10 điểm giấy phép lái xe. Trường hợp vượt quá 0,4 mg/l khí thở bị phạt từ 8-10 triệu đồng, tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22-24 tháng. Đối với ôtô, mức phạt cao nhất từ 30-40 triệu đồng, kèm hình thức tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22-24 tháng và tạm giữ phương tiện 7 ngày. Đêm 03/10/2026, lực lượng chức năng đã phát hiện một tài xế xe khách có nồng độ cồn 0,419 mg/l khí thở.

Phòng CSGT Công an TPHCM khuyến cáo rượu, bia làm suy giảm khả năng quan sát, phán đoán và xử lý tình huống, làm tăng nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông. Vì vậy, người dân tuyệt đối không điều khiển phương tiện sau khi uống rượu, bia, dù chỉ một ly nhỏ; thay vào đó, nên chủ động sử dụng phương tiện công cộng, taxi, xe ôm công nghệ hoặc nhờ người thân đưa về an toàn.