Nhịp sống mới trên hạ lưu sông Ayun

Vụ Đông Xuân năm nay, vùng hạ lưu sông Ayun (gồm các xã Ia Hiao, Phú Thiện, phường Ayun Pa…) dự kiến gieo sạ gần 9.000 ha lúa, tập trung chủ yếu trên các chân ruộng chủ động nước từ hệ thống thủy lợi Ayun Hạ.

Trên cánh đồng xã Ia Hiao, ông Ksor Vi (buôn Mi Hoan) cẩn thận kiểm tra lại mặt ruộng vừa gieo sạ xong.

Ông Vi cho biết: “Đợt lũ cuối năm vừa rồi làm gần 3 ha lúa của gia đình tôi bị ngập sâu. Nước rút chậm, nhiều chỗ bị bồi lấp, phải mất cả tháng dọn dẹp, cải tạo lại đất. Nay vừa có nước xả từ công trình thủy lợi Ayun Hạ, tôi tranh thủ cày xới, làm đất ngay để kịp gieo sạ vụ Đông Xuân”.

Em Rcom H’Bình (buôn Mi Hoan, xã Ia Hiao) tranh thủ phụ gia đình sạ lúa. Ảnh: Lạc Hà

Theo ông Vi, vụ Đông Xuân năm nay gia đình ông tiếp tục chọn giống lúa Tám thơm, loại giống cho chất lượng gạo tốt, dễ tiêu thụ, năng suất ổn định nếu thời tiết thuận lợi.

“Sau lũ, đất dễ bị chai, nên phải làm vệ sinh đồng ruộng kỹ, bón lót đầy đủ, xử lý mầm bệnh ngay từ đầu. Làm kỹ khâu đầu thì về sau mới đỡ rủi ro” - ông Vi chia sẻ thêm.

Vụ Đông Xuân năm nay, các địa phương đặt mục tiêu gieo sạ đúng lịch thời vụ, hạn chế tối đa rủi ro do thời tiết và sâu bệnh sau mưa lũ. Trên những cánh đồng rộng bát ngát chạy dài theo hệ thống kênh mương Ayun Hạ, nông dân tranh thủ từng ngày nắng hiếm hoi để làm đất, bơm nước, gieo sạ.

Nông dân xã Ia Hiao tất bật sạ lúa vụ Đông Xuân 2025-2026. Ảnh: Lạc Hà

Nhiều gia đình huy động cả nhân lực lẫn máy móc để rút ngắn thời gian xuống giống, bảo đảm đồng loạt, né rầy, né hạn.

Bà Siu H’Nhi (xã Phú Thiện) cho biết: “Gia đình tôi canh tác hơn 2 ha lúa. Vụ Đông Xuân năm ngoái trúng mùa, năng suất khá, giá lúa cũng ổn định nên bà con phấn khởi lắm. Vụ này tôi chọn giống tốt hơn, mong thời tiết thuận để sang năm đỡ vất vả”.

Theo nhiều nông dân, điểm khác biệt của vụ Đông Xuân năm nay là sự chủ động hơn sau thiên tai. Ngay sau các đợt lũ cuối năm, chính quyền địa phương đã phối hợp với các đơn vị thủy lợi khơi thông dòng chảy, nạo vét kênh mương bị bồi lấp, bảo đảm nguồn nước tưới ổn định.

Nhiều nông dân hy vọng vụ Đông Xuân sẽ bội thu. Ảnh: Lạc Hà

Các địa phương yêu cầu nông dân gieo sạ tập trung theo từng trà lúa, khép kín lịch thời vụ, hạn chế tối đa tình trạng gieo rải rác kéo dài làm gia tăng sâu bệnh. Công tác quản lý nước tưới từ công trình thủy lợi Ayun Hạ cũng được điều tiết linh hoạt, ưu tiên đủ nước cho giai đoạn làm đất, đẻ nhánh và làm đòng.

Theo kinh nghiệm của nhiều nông dân, việc chọn giống giữ vai trò quan trọng trong hiệu quả sản xuất. Bên cạnh các giống lúa đã quen thuộc, bà con ngày càng ưu tiên những giống có chất lượng gạo tốt, khả năng thích nghi cao với điều kiện thời tiết bất lợi.

Cùng với đó, công tác phòng trừ sâu bệnh được thực hiện ngay từ đầu vụ, kết hợp giữa biện pháp canh tác an toàn, sử dụng phân hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật theo hướng dẫn kỹ thuật, nhằm hạn chế sâu bệnh phát sinh, bảo đảm cho cây lúa sinh trưởng khỏe, giảm rủi ro trong suốt quá trình sản xuất.

LẠC HÀ