Những động lực định hình tương lai thương mại Nga - Ấn Độ

Tổng thống Nga Vladimir Putin (trái) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại Hội nghị Thượng đỉnh Ấn Độ - Nga thường niên lần thứ 23 ở New Delhi ngày 5/12/2025. Ảnh: ANI/TTXVN

Bình luận với trang tin Asiatimes.com mới đây, Dmitry Plotnikov, thành viên hội đồng quản trị của DELO, tập đoàn vận tải và logistics lớn nhất ở Nga, cho rằng, Ấn Độ và Nga đang thúc đẩy mạnh mẽ các liên kết thương mại và vận tải thông qua các dự án cơ sở hạ tầng đầy tham vọng, hướng tới mục tiêu đạt kim ngạch thương mại 100 tỷ đô la Mỹ (USD) vào năm 2030. Với kế hoạch đầu tư nghìn tỷ USD và những hành lang hàng hải chiến lược, hai nước đang định hình lại bản đồ thương mại khu vực.

Mục tiêu 100 tỷ USD và các dự án trọng điểm

Tại diễn đàn thương mại Ấn Độ - Nga hồi tháng trước, sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Narendra Modi và Tổng thống Vladimir Putin, các thỏa thuận đã được ký kết nhằm phát triển thương mại song phương, các tuyến giao thông và cơ sở hạ tầng. Hai nước đang hướng tới mục tiêu đạt 100 tỷ USD vào năm 2030, tăng 40% so với mức hiện tại gần 70 tỷ USD. Điều quan trọng là khối lượng thương mại này đã tăng trưởng đáng kể trong 5 năm qua.

Các dự án trọng điểm bao gồm Hành lang Hàng hải Bắc-Nam và phía Đông, đặc biệt là tuyến Vladivostok-Chennai. Hai nước đang tích cực hợp tác để đưa Thái Lan, Việt Nam và Indonesia vào danh sách các điểm dừng chân trung gian trên tuyến đường này, nhận thức được giá trị chiến lược của việc tăng cường thương mại với các quốc gia này.

Các kế hoạch phức tạp và đầy tham vọng của Ấn Độ trong việc phát triển cơ sở hạ tầng giao thông, hậu cần và thương mại phù hợp với các sáng kiến của Nga. Hai chương trình lớn - Tầm nhìn Hàng hải Ấn Độ 2030 và Tầm nhìn Hàng hải Amrit Kaal 2047 - đang định hình một lộ trình đầu tư hàng hải thống nhất trị giá 1 nghìn tỷ USD để chuyển đổi các cảng của Ấn Độ.

Trọng tâm là những cơ hội trong phát triển cảng và nhà ga hàng hóa, các nhà ga đa năng và đóng tàu. Ví dụ, cảng biển đa năng nước sâu đầu tiên của Ấn Độ tại Vizhinjam dự kiến sẽ có công suất hàng năm lên tới 5 triệu TEU, đánh dấu giai đoạn đầu tiên của kế hoạch đầu tư rộng lớn hơn.

Các nhà phân tích tại Ngân hàng Phát triển Á-Âu (EDB) ước tính rằng lưu lượng container dọc theo Hành lang Vận tải Quốc tế Bắc-Nam (INSTC) có thể đạt từ 325.000 đến 662.000 TEU vào năm 2030. Tổng vốn đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng đang triển khai hoặc dự kiến trong INSTC lên tới 38,2 tỷ đô la Mỹ.

Hành lang hàng hải phía Đông (EMC), kết nối cảng Vladivostok của Nga với cảng Chennai của Ấn Độ, là một bước phát triển quan trọng khác. Thương mại hàng hải quốc tế đang phát triển mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng tăng, việc ứng dụng công nghệ và sự xuất hiện của các quốc gia như Việt Nam và Ấn Độ. Dự kiến thương mại đường biển sẽ chiếm khoảng 83% tổng thương mại toàn cầu vào năm 2050.

Với dự báo tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ - có khả năng trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vào năm 2050 với GDP từ 25 nghìn tỷ đến 30 nghìn tỷ USD - và vị trí địa lý chiến lược, Ấn Độ có vị thế tốt để đóng vai trò quan trọng trong EMC và các hành lang vận tải quốc tế khác.

Thách thức và cơ hội

Lộ trình phát triển cơ sở hạ tầng cảng biển của Ấn Độ và Nga đều tính đến các xu hướng chính như cạnh tranh, sản lượng hàng hóa ngày càng tăng và tính bền vững. Tuy nhiên, một quyết định đầu tư lớn, dài hạn dựa trên các xu hướng hiện tại tiềm ẩn một số rủi ro.

Các quốc gia đang nổi lên như Thái Lan và Indonesia cũng đang đầu tư mạnh mẽ, điều này có thể dẫn đến tình trạng dư thừa công suất tại các trung tâm trung chuyển khu vực hoặc cạnh tranh giá cả gay gắt. Hơn nữa, các cảng container hàng đầu hiện nay như Singapore và Thượng Hải (Trung Quốc) tiếp tục đẩy mạnh phát triển và công nghệ.

Biến đổi khí hậu cũng đặt ra nhiều thách thức. Theo một số ước tính, khoảng một phần ba trong số 3.800 cảng biển trên thế giới có thể trở nên không thể sử dụng được vào năm 2050. Các cảng như Thượng Hải, Houston và Lazaro Cardenas ở Mexico có thể ngừng hoạt động chỉ với mực nước biển dâng cao 40 cm. Tình hình này tạo cơ hội cho các cảng được quy hoạch tốt của Ấn Độ và Nga ở Viễn Đông giành được tầm quan trọng chiến lược.

Ông Plotnikov lưu ý, để đảm bảo thành công, các bản ghi nhớ được ký kết giữa hai lãnh đạo Nga - Ấn cần được hoàn thiện cẩn thận về mặt hội nhập, đầu tư và công nghệ. Cần thiết lập cấu trúc tích hợp theo chiều dọc. Thay vì chỉ tập trung vào từng lĩnh vực riêng lẻ như cảng biển hay đường sắt, cần sử dụng các mô hình tài chính và quản lý toàn diện liên ngành.

Cách tiếp cận kết hợp vận tải, năng lượng và số hóa thành một trường hợp đầu tư duy nhất sẽ giúp các dự án thực sự bền vững. Ngoài ra, việc sử dụng các chương trình đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) theo chiều dọc có thể giảm thiểu rủi ro về nguồn cung và giành quyền kiểm soát các đầu vào thiết yếu.

Xây dựng cơ sở hạ tầng chỉ là bước đầu tiên. Thành công cuối cùng sẽ phụ thuộc vào sự xuất sắc trong vận hành, kết nối đa phương thức liền mạch và hiệu quả tổng thể. Đây là điểm mà Nga có thể chia sẻ một số chuyên môn công nghệ của mình với các đối tác Ấn Độ.

Tóm lại, việc ký kết các biên bản ghi nhớ trên là bước đi tích cực đầu tiên trên con đường dài hướng tới sự thịnh vượng chung. Chặng đường phía trước sẽ còn dài, nhưng nỗ lực này hứa hẹn sẽ mang lại những phần thưởng xứng đáng cho cả hai nước.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc