Những nài bò nhí vùng Bảy Núi

Chau Tin Tin vuốt ve đôi bò của cha mình.

Kiên trì với đam mê

Sáng cuối tuần, sân đua bò xã An Cư có nhiều người đến xem các đôi bò tập luyện. Dù còn vài ngày nữa Hội đua bò Bảy Núi tranh cúp Truyền hình An Giang (ATV) lần thứ 31 năm 2026 mới khởi tranh nhưng đường đua đã sôi nổi với màn tập dợt của các đôi bò. 8 giờ, khu tập kết bò đông đúc, lẫn trong tiếng nói cười, gọi nhau í ới của các chủ bò, nài bò là những cậu bé lanh lẹ dắt bò tìm vị trí đứng.

Em Chau Chanh Bunna, học sinh Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học cơ sở Tịnh Biên cho biết: “Em làm quen với những đôi bò từ khi học lớp 4. Lúc đầu, em theo chú bác trong phum đi cày ruộng rồi bắt chước kỹ thuật điều khiển bò, dần dần em thích điều khiển bò”.

Những lần được cầm dây dàm, đứng trên chiếc bừa điều khiển đôi bò cày ruộng khiến Bunna thích thú. Đối với cậu bé 14 tuổi, cảm giác cầm dây dàm đánh dấu bước trưởng thành mới. Từ đây, Bunna chính thức trở thành nài bò. “Muốn bò quẹo trái thì giật dây bên trái, quẹo phải thì giật dây bên phải, còn muốn bò bứt tốc chạy nhanh thì phải dùng xà lun đâm nó. Nói vậy chứ khó lắm, nhiều người tập hoài không được. Em cũng té lên té xuống mấy tháng mới đứng vững trên cây bừa”, Bunna kể.

Vì lúc đầu bị té khá nhiều, người lớn khuyên Bunna ngưng tập, nhưng em không chịu vì biết chuyện té khỏi bừa là một phần của nghiệp đua bò. Sau 1 năm kiên trì, Bunna thuần thục kỹ thuật điều khiển bò nhưng còn lúng túng với tình huống bò chạy quá hăng.

Năm nay, Bunna tự tin dẫn bò ra sân tập. Em vuốt ve đôi bò đua như người bạn thân. Dường như đôi bò cũng quen hơi Bunna, không phản ứng khi em lại gần. Nhiệm vụ của Bunna khi đến sân tập là tiếp bò, dẫn chúng tới nơi tập kết đợi đến lượt chạy thử sân hoặc phụ việc lặt vặt khi nài bò chính cần. Việc nghe đơn giản nhưng đòi hỏi đam mê và sự gắn bó đủ lâu mới có thể làm được.

Vì đam mê đua bò nên Bunna biết mặt hầu hết những đôi bò “chiến” trong vùng Bảy Núi. Bunna chỉ vanh vách những đôi bò giỏi, từng đạt thứ hạng cao ở các hội đua năm trước.

Chờ ngày nối nghiệp

Không dừng lại ở niềm đam mê, Chau Chanh Bunna xác định sẽ gắn bó với nghiệp nài bò. Em cho biết mỗi lần thấy anh ruột tập luyện thì trong lòng em lại nôn nao, mong mau lớn để được cầm dây dàm, điều khiển đôi bò về đích. “Em tập luyện từ nhỏ là để gắn bó với đua bò. Trong ấp Vĩnh Hạ, xã An Cư có nhiều ông, nhiều bác, nhiều chú làm nài bò cả đời. Em muốn được như họ”, Bunna nói.

Chau Chanh Bunna tự tin khi cầm dây điều khiển đôi bò.

Cùng lứa tuổi với Bunna, em Chau Tin Tin, ngụ ấp 4, xã Tri Tôn cũng theo cha đi tiếp bò trong những ngày chuẩn bị cho Hội đua bò Bảy Núi tranh cúp Truyền hình An Giang năm 2026. Với Chau Tin Tin, đua bò là truyền thống gia đình, ông cố em từng là tay nài có tiếng của vùng Tri Tôn thuở trước. Trải qua mấy đời, những thế hệ trong gia đình em vẫn tiếp nối nghiệp nài bò.

“Ba em nói muốn làm nài giỏi thì phải gan dạ, không sợ đau, không sợ cực. Em nhớ lời ba nên theo tiếp bò mấy năm rồi. Em mong đến ngày được nối nghề của ba. Mỗi khi tới mùa Dolta là em nôn nao, muốn dẫn đôi bò đua ra sân tập luyện ngay”, Chau Tin Tin cho biết.

Ông Nguyễn Văn An, ngụ xã Núi Cấm cho biết: “Mấy chú tài xế nhí này thêm vài năm nữa sẽ trở thành nài giỏi. Theo học nghề nài từ nhỏ chứng tỏ có đam mê, mà đã mê thì các cháu sẽ làm tốt”. Theo ông An, giới nuôi bò hay truyền tai nhau câu chuyện thú vị về nghề làm nài. Không phải bất kỳ ai đứng trên bừa, nắm dây dàm hét lên là bò sẽ di chuyển. Ông từng thử làm nài nhưng thất bại, đành chấp nhận làm khán giả mấy chục năm qua.

Một đôi bò vừa hoàn thành cú nước rút về đích trên sân tập, làm nước văng tung tóe vào không trung. Chau Chanh Bunna, Chau Tin Tin và một số cậu bé khác đang hì hục dẫn bò ra sân tập. Chắc rằng Hội đua bò vùng Bảy Núi sẽ còn tiếp nối thêm nhiều thế hệ nữa khi trong sân vẫn còn những cậu bé hăng say với tiếng hét khí phách trên đường đua ngập nước.